Anna Rogala

W nowym programie specjalizacyjnym rozważymy uwzględnienie określonej przestrzeni mentorskiej. Byłby to czas do wykorzystania przez szkolącego się lekarza na nabycie dodatkowych umiejętności lub poświęcenie większej uwagi wybranej domenie kształcenia – według oceny opiekuna specjalizacji i w porozumieniu z kierownikiem ośrodka oraz samym zainteresowanym - mówi prof. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii.

Systemy HIS (Hospital Information System) coraz częściej stanowią fundament funkcjonowania nowoczesnych placówek medycznych. Integrują procesy kliniczne, organizacyjne i administracyjne, wspierając zarówno personel medyczny, jak i zarządzanie szpitalem. – System HIS jest w praktyce sercem IT całego szpitala. Łączy wszystkie najważniejsze obszary jego funkcjonowania – mówi Adam Szabuniewicz, członek zarządu Mednow.

Nie ma jednej definicji prawidłowego ciśnienia wewnątrzgałkowego. To, co dla jednej osoby jest bezpieczne, dla innej może być już zbyt wysokie – wskazuje prof. Jacek P. Szaflik. W ramach trwającego Światowego Tygodnia Jaskry (8–14 marca) okulista przypomina, że w ochronie wzroku kluczowe znaczenie ma ogólny stan zdrowia. Wyjaśnia, jak zaburzenia rytmu serca, bezdech senny i styl życia wpływają na bezpieczeństwo nerwu wzrokowego.

Rok 2025 był czasem przełomowych decyzji systemowych w Głównym Inspektoracie Sanitarnym. Ogólnopolska weryfikacja prawie 7,5 mln kart szczepień, publiczny portal danych epidemiologicznych oraz wdrożenie szczepień w aptekach to działania, które realnie wzmocniły bezpieczeństwo zdrowotne państwa. Dr Paweł Grzesiowski, laureat 5. miejsca na Liście Stu 2025, przybliża kulisy misji, w której sukcesem jest zapobieganie zagrożeniom, zanim staną się one odczuwalne dla społeczeństwa.

Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Europie, a kraje jej regionu środkowo-wschodniego wciąż mierzą się ze znacząco wysokim ryzykiem występowania tych schorzeń i ograniczonymi zasobami systemowymi. O lukach w dotychczasowych strategiach, potrzebie przesunięcia ciężaru z leczenia na prewencję, roli Polski we wprowadzaniu takich zmian w kardiologii mówi prof. Maciej Banach, laureat 4. miejsca Listy Stu 2025.

„Oskary Medycyny” rozdane! Najbardziej wpływowe osoby polskiej medycyny i systemu ochrony zdrowia spotkały się podczas uroczystej gali ogłoszenia wyników 23. edycji Listy Stu 2025. Ranking po raz kolejny udowodnił, że siłą polskiej ochrony zdrowia są ludzie, którzy potrafią łączyć pasję naukową z odwagą w wyznaczaniu kierunków medycyny przyszłości.

Zmiany personalne, rosnące wyzwania demograficzne oraz trudności w finansowaniu pokazują, że polska ochrona zdrowia potrzebuje spójnej, wieloletniej strategii. Senator Beata Małecka-Libera mówi o konieczności przebudowy modelu opieki, wzmocnieniu profilaktyki i realnym zakorzenieniu zdrowia publicznego w polityce państwa. „Bez świadomego społeczeństwa nie poprawimy wyników zdrowotnych, nawet przy najlepszych terapiach” – podkreśla laureatka 3. miejsca na Liście Stu 2025.

Pierwsza na świecie terapia genowa w otępieniu czołowo-skroniowym, pacjenci z USA szukający ratunku w Polsce i wizyty profesorów z czołowych europejskich klinik – to codzienność warszawskiego ośrodka neurochirurgii. U podstaw tych sukcesów leży przekonanie, że ten zawód trzeba nosić w sobie przez całą dobę, o czym przekonuje twórca tych osiągnięć, dr hab. Mirosław Ząbek, prof. CMKP, laureat 2. miejsca Listy Stu 2025.

Leczenie padaczki lekoopornej opiera się na terapii skojarzonej i możliwości modyfikowania leczenia wraz z przebiegiem choroby. Tymczasem obecne zapisy programu lekowego ograniczają zarówno zmianę leków, jak i ich łączenie. Jak podkreśla prof. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak, większa elastyczność terapeutyczna mogłaby poprawić funkcjonowanie wielu pacjentów i ich rodzin.

Szczególnie istotnym problemem w szkoleniu internistów jest brak możliwości rozpoczęcia kolejnej rezydentury przez lekarza, który ukończył specjalizację z chorób wewnętrznych. To rozwiązanie zniechęca do wyboru interny jako specjalizacji podstawowej. Dlatego z dużą nadzieją przyjmuję prowadzone obecnie prace nad umożliwieniem odbywania drugiej rezydentury w zakresie specjalizacji szczegółowej przez osoby posiadające już tytuł specjalisty chorób wewnętrznych - podkreśla prof. Ilona Kurnatowska, konsultantka krajowa w dziedzinie chorób wewnętrznych.

Otyłość to skomplikowana choroba przewlekła z listą ponad 200 powikłań, wymagająca profesjonalnej opieki. Podczas debaty nad strategią walki z tą epidemią eksperci i decydenci zgodnie uznali, że czas na półśrodki się skończył. Polska musi dziś wybrać: albo wdroży kompleksowy, międzyresortowy plan naprawczy, albo ugnie się pod ciężarem kosztów leczenia chorób towarzyszących. Rozwiązaniem może być model zaimplementowany przez jeden z krajów europejskich, który walkę z otyłością uczynił priorytetem rządu.

Nieleczone lub niewłaściwie kontrolowane nadciśnienie tętnicze w wieku rozwojowym ma poważne konsekwencje dla układu sercowo-naczyniowego i wpływa na ryzyko powikłań w dorosłości — przestrzega dr hab. n. med. Łukasz Obrycki, prof. IPCZD.

W praktyce klinicznej skuteczność leczenia stomatologicznego i ortodontycznego oceniana jest najczęściej przez pryzmat prawidłowego efektu anatomicznego. Tymczasem każda ingerencja w obrębie jamy ustnej wymusza adaptację mięśni żucia, struktur powięziowych i stawów skroniowo-żuchwowych. Mgr Dorota Piórkowska wyjaśnia, jaką rolę w diagnostyce i leczeniu bruksizmu oraz parafunkcji narządu żucia odgrywa fizjoterapia stomatognatyczna i dlaczego powinna być elementem opieki interdyscyplinarnej.

Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, sezonowe wzrosty zachorowań oraz utrzymujące się w populacji niedobory witaminy D₃ wskazują na kluczowe znaczenie profilaktyki. Coraz więcej danych z badań klinicznych wskazuje, że modulacja mikrobioty jelitowej z wykorzystaniem wybranych szczepów probiotycznych – w połączeniu z suplementacją witaminy D₃ – może stanowić element wsparcia prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

Jeden lekarz na 25 tysięcy pacjentów, szpitale bez prądu i lekooporna gruźlica kontra luksusowe kampusy kształcące kadry przyszłych lekarzy dla USA. Prof. Krzysztof J. Filipiak zabiera nas w podróż przez skrajnie różne systemy opieki zdrowotnej – od Papui-Nowej Gwinei po Grenadę. Te doświadczenia stają się punktem wyjścia do pytania: czy Polska to kraj, który wciąż musi kogoś gonić, czy może to właśnie my stworzyliśmy świat, o którym inni mogą tylko marzyć?

Opieka koordynowana to rewolucja w podejściu do pacjenta z alergią, astmą i POChP. Dzięki uwzględnieniu wstępnej diagnostyki, takiej jak testy sIgE czy spirometria, na poziomie lekarza rodzinnego, droga do skutecznego leczenia staje się znacznie krótsza. Dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki wyjaśnia, dlaczego współpraca między POZ a specjalistą jest kluczowa i jak holistyczne spojrzenie na chorego pozwala uniknąć błędów terapeutycznych.

Sprzedaż leków w aptekach internetowych to dziś jeden z najszybciej rozwijających się segmentów rynku farmaceutycznego. Za wygodą zakupów online stoi jednak złożony system kontroli jakości, magazynowania i transportu. Jak w praktyce wygląda bezpieczeństwo leków w e-commerce i gdzie przebiegają granice odpowiedzialności apteki oraz pacjenta?

Precyzja liczona w milisekundach, zespołowa praca i technologie, które jeszcze dekadę temu brzmiały jak science fiction – tak dziś wygląda obrazowanie serca. O tym, jak radiologia sercowo-naczyniowa zmieniła diagnostykę chorób układu krążenia, kiedy rezonans magnetyczny przewyższa tomografię komputerową i jaką rolę odgrywa sztuczna inteligencja, opowiada radiolog dr hab. Grzegorz Staśkiewicz, przewodniczący Sekcji Radiologii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego.

Wystarczy jedno zdanie w piosence, by lek – dotąd obecny wyłącznie w aptecznym obiegu – trafił do zbiorowej wyobraźni. Gdy w nowym utworze Taco Hemingwaya pojawia się nazwa produktu leczniczego, apteka przestaje być wyłącznie miejscem ochrony zdrowia. Staje się sceną, a lek - częścią opowieści, którą młodzi odbiorcy zaczynają odtwarzać we własnym życiu.

Choć coraz więcej pacjentów z nadmiarem kilogramów skutecznie redukuje masę ciała, otyłość pozostawia w organizmie trwały ślad metaboliczny. O przewlekłym charakterze choroby, roli zespołów terapeutycznych i potrzebie wprowadzenia edukacji o otyłości do programów nauczania medycznego mówi dr hab. Alina Kuryłowicz.

Diagnostyka bólów głowy zbyt często ogranicza się do klasycznych schematów neurologicznych, pomijając biomechaniczne zależności między stawami skroniowo-żuchwowymi a odcinkiem szyjnym kręgosłupa. Mgr Dorota Piórkowska zwraca uwagę na zjawisko nadrozpoznawalności migren w przypadkach, gdzie etiologia bólu ma charakter mięśniowo-powięziowy.

Współczesna radiologia przestaje być jedynie wsparciem technicznym, stając się fundamentem podejmowania decyzji klinicznych. Choć technologie AI i integracja systemów PACS/RIS rewolucjonizują codzienną pracę, to na lekarzu wciąż spoczywa pełna odpowiedzialność za każdą diagnozę. – Zmiana roli radiologa jest jedną z najbardziej wyraźnych transformacji w medycynie: z autora opisu badania stał się on kluczowym uczestnikiem procesu klinicznego – podkreśla prof. Katarzyna Karmelita-Katulska, prezeska Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego.

Choć dieta ketogeniczna stanowi fundament terapii padaczki lekoopornej, jej ekstrapolacja na populację ogólną budzi liczne kontrowersje kliniczne. Mimo spektakularnych efektów w krótkoterminowej redukcji masy ciała, model ten niesie ryzyko poważnych zaburzeń metabolicznych. Dr Katarzyna Łokieć oraz prof. Joanna Popiołek-Kalisz analizują dowody naukowe dotyczące bezpieczeństwa diet wysokotłuszczowych, obalają mity oraz definiują grupy pacjentów, u których ta interwencja wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego.

Niewydolność serca może być dla ludzkiego organizmu jak tsunami - mówi prof. Karol Kamiński, kardiolog z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Choć postęp w leczeniu w ostatnich latach jest ogromny – od nowych klas leków po coraz skuteczniejsze strategie diagnostyczne - to wyzwaniem pozostaje zapewnienie pacjentom ciągłej, zintegrowanej opieki, w której kluczową rolę odgrywają lekarz rodzinny i współpraca interdyscyplinarna.

Interakcje lek–lek i lek–żywność są dziś jednym z poważniejszych, a jednocześnie nadal bagatelizowanych zagrożeń bezpieczeństwa farmakoterapii. Starzenie się społeczeństwa, polifarmakoterapia i sięganie po suplementy diety bez konsultacji sprawiają, że ryzyko rośnie szybciej niż świadomość niebezpieczeństwa. - Skala zjawiska na pewno jest duża – podkreśla dr n. med. Aleksandra Paź, farmakolog kliniczny, zwracając uwagę na konsekwencje: od nieskuteczności leczenia po ciężkie działania niepożądane.

W Polsce dramatycznie często ludzie umierają z powodu zapalenia płuc, a świadomość tego zagrożenia jest zaskakująco niska – podkreśla dr hab. Tadeusz Zielonka. Dodaje, że szczególną uwagę należy zwrócić na osoby starsze, u których klasyczne objawy infekcji mogą nie występować. Seniorzy często w ogóle nie gorączkują, nie kaszlą i nie zgłaszają duszności.

Rosnące obciążenie systemu, niedobór specjalistów i brak równowagi między wymaganiami klinicznymi a możliwościami finansowania to kluczowe problemy polskiej kardiologii. „System finansowania nie nadąża za standardami leczenia, rekomendowanymi przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne. Kardiolog często musi wybierać między tym, co optymalne dla pacjenta, a tym, co możliwe do zrefundowania” – mówi prof. Waldemar Banasiak, konsultant krajowy w dziedzinie kardiologii. W jego ocenie, rozwiązaniem mogą być długofalowe programy, takie jak Krajowa Sieć Kardiologiczna i Narodowy Program Chorób Układu Krążenia.

W Polsce lubimy opowiadać sobie historie o bogatych lekarzach: o ich kontraktach, luksusowych samochodach i domach, egzotycznych wakacjach. Zazdrość bywa w tych opowieściach silniejsza niż fakty. Zapominamy o dziesiątkach dyżurów, setkach godzin pracy, permanentnym stresie i ogromnej odpowiedzialności, której nie sposób przeliczyć na pieniądze.

Choroby serca u kobiet mają inny przebieg niż u mężczyzn — pojawiają się później, ale po menopauzie proces miażdżycowy dynamicznie narasta. Ryzyko sercowo-naczyniowe znacząco zwiększają choroby autoimmunologiczne. Prof. Piotr Dobrowolski i prof. Aleksander Prejbisz z Narodowego Instytutu Kardiologii tłumaczą, jak te czynniki wpływają na obraz kliniczny schorzeń, dlaczego objawy u kobiet są mniej typowe i jak powinna wyglądać profilaktyka.

Nadciśnienie tętnicze to jedno z największych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku – w Polsce dotyka niemal 13 mln dorosłych. Kluczem do skutecznego pokonywania tej choroby są: wczesna diagnostyka, konsekwentne leczenie i edukacja pacjentów. - Regularny pomiar ciśnienia powinien stać się nawykiem zarówno lekarzy, jak i pacjentów – podkreśla prof. dr hab. n. med. Jacek Lewandowski, kardiolog i hipertensjolog.