Najtwardsze dane kliniczne (EBM) dotyczą profilu lipidowego oraz ryzyka sercowo-naczyniowego. Metaanalizy jednoznacznie wskazują na wpływ lepkiego błonnika rozpuszczalnego na obniżenie stężenia LDL i spadek ryzyka incydentów wieńcowych – podkreśla dr Hanna Stolińska. Wyjaśnia również, czy błonnik rzeczywiście może działać jak „naturalny Ozempic” poprzez stymulację endogennego GLP-1.
Prawie 4 miliony zgonów rocznie z powodu chorób sercowo-naczyniowych zależnych od cholesterolu LDL wymaga od lekarzy stosowania wszystkich skutecznych narzędzi terapeutycznych. Prof. Maciej Banach analizuje skuteczność m.in. berberyny, monakoliny K i kwasów omega-3 w kontekście najnowszych danych oraz zmian w wytycznych Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego 2026.
Osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi często słyszą proste zalecenie: „proszę ograniczyć tłuszcze”. To skrót myślowy, który bywa pomocny na starcie, ale długoterminowo może prowadzić do błędów żywieniowych — zwłaszcza gdy jest rozumiany jako konieczność bardzo rygorystycznego zmniejszenia udziału tłuszczu w diecie. Jak więc w praktyce wybierać produkty, by rzeczywiście działały na korzyść układu krążenia?
Do końca sierpnia szpitale mają czas na wdrożenie standardu żywienia, jednak powinny zrobić to jak najszybciej, żeby nie stracić dodatkowych środków. W przypadku spóźnialskich placówek Narodowy Fundusz Zdrowia zastosuje bowiem współczynnik korygujący. Znamy już szczegóły tego rozwiązania.
Polscy eksperci wskazują, że nowe amerykańskie wytyczne żywieniowe różnią się w kilku kluczowych obszarach od krajowych zaleceń. Ostrzegają, że promowanie produktów o wyższej zawartości tłuszczu bez odpowiedniej edukacji żywieniowej może sprzyjać nadwyżce energetycznej i pogorszeniu profilu lipidowego, zwracając uwagę m.in. na odmienne podejście do pełnoziarnistych zbóż, rodzaju nabiału i udziału czerwonego mięsa w diecie.
Choć dieta ketogeniczna stanowi fundament terapii padaczki lekoopornej, jej ekstrapolacja na populację ogólną budzi liczne kontrowersje kliniczne. Mimo spektakularnych efektów w krótkoterminowej redukcji masy ciała, model ten niesie ryzyko poważnych zaburzeń metabolicznych. Dr Katarzyna Łokieć oraz prof. Joanna Popiołek-Kalisz analizują dowody naukowe dotyczące bezpieczeństwa diet wysokotłuszczowych, obalają mity oraz definiują grupy pacjentów, u których ta interwencja wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego.
Dieta ketogeniczna wciąż budzi kontrowersje w kontekście prewencji sercowo-naczyniowej, jednak – jak podkreśla dr Katarzyna Łokieć – w ściśle określonych sytuacjach klinicznych i przy krótkotrwałym stosowaniu może przynieść wymierne korzyści metaboliczne u pacjentów z otyłością, cukrzycą typu 2 i dyslipidemią. Kluczowe pozostają indywidualizacja postępowania, nadzór specjalistów oraz jakość stosowanych tłuszczów.
Choć kwasy omega-3 od lat uchodzą za sprzymierzeńców serca i naczyń, nauka nie daje prostych odpowiedzi. Korzyści wynikają przede wszystkim ze zbilansowanej diety bogatej w naturalne źródła EPA i DHA, a nie z profilaktycznego „łykania kapsułek”. Jak przypomina dr hab. Joanna Popiołek-Kalisz, suplementacja ma sens jedynie u wybranych pacjentów, np. z hipertriglicerydemią, i powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza.
Wiele badań sugeruje, że koenzym Q10 może być wartościowym uzupełnieniem terapii u chorych z nadciśnieniem tętniczym, po udarze mózgu i zawale serca - mówi dietetyk kliniczny dr Wanda Baltaza. Jednocześnie zwraca uwagę na spadek produkcji tej substancji po 35. roku życia i przy przyjmowaniu statyn, a także jej niską biodostępność i brak oficjalnych rekomendacji dotyczących dawek i schematów suplementacji.
Dieta ketogeniczna nie powinna być rozwiązaniem pierwszego wyboru jako strategia redukcji masy ciała. Można ją rozważyć jedynie w szczególnych sytuacjach klinicznych, jednak - zwłaszcza w pracy kardiologa - są to wyjątki. Znacznie lepiej udokumentowane modele żywienia, takie jak dieta śródziemnomorska, przynoszą trwałe korzyści zdrowotne i mają zdecydowanie korzystniejszy profil bezpieczeństwa – podkreśla dr hab. Joanna Popiołek-Kalisz.
Coraz więcej osób cierpi na choroby neurodegeneracyjne. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu wykazali, że nawet bardzo niskie stężenia endotoksyn mogą wpływać niekorzystnie na mikroglej – komórki, które regulują funkcjonowanie neuronów w mózgu.
Dieta śródziemnomorska o obniżonej kaloryczności oraz umiarkowane zwiększenie wysiłku fizycznego zmniejszają ryzyko cukrzycy typu 2 u osób otyłych i z nadwagą – wykazały sześcioletnie obserwacje przeprowadzone w Hiszpanii. Informuje o tym w najnowszych wydaniu pismo „Annals of Internal Medicine”.
Napoje izotoniczne szybko uzupełniają wodę i elektrolity, ale zawierają też wiele szkodliwych składników. Dietetyczka kliniczna Monika Stromkie-Złomaniec radzi, by po izotoniki sięgać tylko po wysiłku fizycznym lub podczas przebywania na dworze, kiedy jest gorąco. Nawet w upały podstawą nawodnienia powinna być woda.
Niskoprzetworzona dieta odchudza skuteczniej niż ultraprzetworzona, przy tej samej kaloryczności - wynika z małego badania. Zdaniem naukowców stopień przetworzenia żywności - niezależnie od liczby kalorii czy zawartości tłuszczu, cukru i soli - może być kluczowy dla stanu zdrowia i masy ciała.
W ocenie Fundacji Alivia do wykazu diet szpitalnych powinna trafić dieta wegańska, która z powodów zdrowotnych, etycznych i religijnych jest coraz częściej stosowana przez Polaków. Organizacja zgłosiła taki postulat w ramach konsultacji projektu rozporządzenia dotyczącego standardów żywienia szpitalnego. Jakie inne zmiany proponuje Alivia? I jak MZ chce zapewnić pacjentom żywienie adekwatne do ich stanu zdrowia?
Ministerstwo Zdrowia opublikowało nową wersję projektu rozporządzenia określającego standardy żywienia pacjentów w szpitalach - osobno dla pacjentów dorosłych, dzieci i młodzieży oraz kobiet w ciąży i w okresie laktacji. Projekt przewiduje, że szpitale będą miały czas na dostosowanie się do nowych wymagań do marca 2026 r.
Zalewa nas fala produktów bez laktozy, bez glutenu, a zbyt wielu Polaków po nie sięga. Decyzja o przejściu na dietę eliminacyjną, bez jasnych wskazań, może prowadzić do powikłań. - Ten problem dotyczy szczególnie osób młodych, które często inicjują przejście na wybraną dietę - mówi prof. dr hab. n. med. Marek Kulus.
Zbyt restrykcyjna dieta może skutkować depresją albo nasilać jej objawy - wynika z najnowszych badań. Wcześniejsze obserwacje sugerowały, że jest raczej odwrotnie – odchudzanie się sprzyja poprawie nastroju. Okazuje się jednak, że wiele zależy jednak od tego, jaką wybierzemy dietę.
Leczenie żywieniowe - pozajelitowe i dojelitowe - ratuje życie chorego i pozwala uniknąć ciężkich powikłań, w warunkach domowych umożliwia pacjentom też prawie normalne życie. Dużym zaniedbaniem jest to, że pacjenci za późno są na nie kierowani. Problemem są też ograniczenia w jego finansowaniu - mówi prof. Jacek Sobocki, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej i Żywienia Klinicznego Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
Spożywanie zbyt dużej ilości żywności ultraprzetworzonej może zwiększać ryzyko przedwczesnego zgonu – sugerują badania przeprowadzone w ośmiu krajach na świecie. Nie wiadomo jednak, z czym jest to związane: z używanymi w niej sztucznymi substancjami, czy faktem, że zawiera zbyt dużą ilość tłuszczu, cukru i soli. Należy przy tym brać pod uwagę, że osoby, które się decydują na takie posiłki, często wykazują niewielką dbałość o zdrowie i aktywność fizyczną - twierdzą eksperci.
To, jak się odżywiamy w średnim wieku, decyduje o naszym zdrowie w wieku 70 lat, niezależnie od aktywności fizycznej – wykazały 30-letnie badania opublikowane przez „Nature Medicine”. Amerykańscy badacze wyszczególnili osiem najbardziej korzystnych dla zdrowia diet.
Bogate w związki bioaktywne produkty spożywcze, tzw. superfoods odgrywają ważną rolę w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym - przekonują naukowcy. Namawiają, by zamiast egzotycznej żywności wybierać lokalne produkty - np. owoce jagodowe, warzywa kapustne, orzechy, kasze i kiszonki.
Masa ciała jest jednym z czynników wpływających na płodność. Niekorzystnie na zdolności reprodukcyjne wpływa zarówno nadwaga, jak i niedowaga.Jaka dieta jest najbardziej polecana osobom starającym się o dziecko? Czy istnieją zioła lub suplementy, które poprawiają płodność? Wyjaśnia ekspertka dr Justyna Malinowska, dietetyk z Medycznego Centrum Dietetyki i Edukacji Zdrowotnej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB.
Wieloletnie spożywanie dużych ilości czerwonego mięsa, zwłaszcza przetworzonego - jak np. kiełbasa i inne wędliny, ma związek z szybszym pogarszaniem się zdolności poznawczych i rozwojem demencji. Wyniki długofalowego badania na ten temat opublikowało czasopismo „Neurology”. Dobra wiadomość jest taka, że zastępowanie czerwonego mięsa zdrowszymi alternatywami, jak orzechy, mięso z ryb i drobiu, może zmniejszać ryzyko demencji.
Pewnym błędem może być to, co przyjęło się w naszej tradycji, że przed wieczerzą wigilijną pościmy, tzn. nie jemy zupełnie nic od rana albo ewentualnie spożywamy jakiś bardzo mały posiłek. Do wieczerzy zasiadamy ok. godz. 16, 18, niektórzy jeszcze później i dopiero wtedy rozpoczynamy ucztę – będąc już bardzo głodnymi i wtedy najadamy się faktycznie do pełna, wręcz przejadamy się - co oczywiście nie sprzyja zdrowiu - mówi dietetyk dr Bartosz Kulczyński.