Anna Rogala

Fundamentem redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego jest interwencja niefarmakologiczna, jednak w drodze do celu terapeutycznego nutraceutyki mogą stać się cennym sojusznikiem. Pod warunkiem, że zostaną dobrane w sposób selektywny i oparty na twardych danych naukowych. Ewolucję europejskich wytycznych oraz kryteria doboru bezpiecznych preparatów analizuje dr hab. n. med. Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.

Restrykcja sodu w ostrej niewydolności serca przez dekady stanowiła kanon postępowania terapeutycznego. Badanie SOLVRED-AHF, prowadzone przez dr. hab. n. med. Jana Biegusa, prof. UMW, pokazuje jednak, że współczesne spojrzenie na zwalczanie zastoju i gospodarkę wodno-elektrolitową może wymagać większej indywidualizacji.

Szacuje się, że nawet co piąty pacjent z zaćmą zmaga się jednocześnie z jaskrą. Nowoczesne leczenie odchodzi od uciążliwej farmakoterapii na rzecz tzw. jaskry interwencyjnej i procedur łączonych typu fako-plus. – Współczesna chirurgia okulistyczna daje nam możliwość wykonywania zabiegów, które pozwalają jednocześnie usunąć zaćmę oraz obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe – zaznacza prof. Jacek P. Szaflik, wyjaśniając, dlaczego techniki MIGS stają się nowym standardem.

Współistnienie astmy i POChP to pułapka diagnostyczna, która może prowadzić do błędów w leczeniu. W przypadającym dziś Światowym Dniu Astmy prof. Maciej Kupczyk wyjaśnia, jak rozpoznać nakładanie się tych dwóch chorób, jaki wpływ na rokowanie pacjenta ma historia palenia tytoniu oraz jakie znaczenie ma eozynofilia w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Po raz pierwszy w historii Polska stanie się gospodarzem prestiżowego kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension, ESH), który odbędzie się w dniach 28–31 maja 2026 roku w Gdańsku. To nie tylko wielkie wyróżnienie dla krajowego środowiska medycznego, ale przede wszystkim szansa na wyznaczenie nowych, innowacyjnych kierunków w leczeniu chorób kardiometabolicznych. Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego prof. Andrzej Januszewicz i prof. Krzysztof Narkiewicz opowiadają, jak gdańskie spotkanie odmieni oblicze współczesnej hipertensjologii i dlaczego warto być jego częścią.

Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych eksperci i przedsiębiorcy oceniali propozycje zmian w ustawie Prawo farmaceutyczne. W debacie zderzyły się wizje szerokich uprawnień dla farmaceutów z głosami o „zamrożonym kapitale”, paraliżu dziedziczenia i administracyjnych barierach, które uderzają w polskie firmy i dostępność leków dla pacjentów.

Współczesna praktyka medyczna coraz częściej zwraca uwagę na precyzyjne oddziaływanie na mikrobiotę jelitową, wykraczające poza standardowe ramy postępowania objawowego. Wyzwaniem pozostaje dobór preparatu, który wspiera wzrost dobroczynnych bakterii, a jednocześnie jest dobrze tolerowany przez osoby z wrażliwym układem pokarmowym. Badania wskazują, że bifidobakterie stanowią istotny element wsparcia mikrobioty jelitowej, istotny zarówno dla funkcjonowania układu pokarmowego, jak i osi jelitowo-mózgowej.

Współczesna kardiologia odchodzi od zachowawczego modelu leczenia na rzecz wczesnej interwencji. Najnowsze doniesienia z kongresu American College of Cardiology w Nowym Orleanie, w tym wyniki przełomowych badań Ez-PAVE oraz VESALIUS, potwierdzają, że walka o niższe stężenia cholesterolu LDL przekłada się na realne korzyści kliniczne. - Szybkie osiągnięcie i konsekwentne utrzymanie celu terapeutycznego nie powinno być dziś wyjątkiem, lecz standardem – przekonuje prof. Maciej Banach, analizując kluczowe trendy, które zmieniają oblicze prewencji sercowo-naczyniowej.

Wyzwania kliniczne w alergologii często zaczynają się tam, gdzie pacjent – mimo nasilonych objawów uczulenia, np. na sierść zwierzęcia – odmawia rozstania się ze swym pupilem. Prof. Radosław Gawlik, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, podkreśla, że podstawą postępowania nadal pozostaje ograniczanie ekspozycji na alergen, ale równie ważne jest dokładne określenie profilu uczulenia, ponieważ obraz kliniczny nie zawsze wynika wyłącznie z reakcji na Fel d 1.

Toruń staje się dziś stolicą polskiej alergologii – 22 kwietnia rozpoczyna się tam 18. Konferencja Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. To wydarzenie szczególne, bo polscy specjaliści nie tylko wdrażają światowe standardy, ale realnie je współtworzą, zasiadając w najważniejszych międzynarodowych gremiach. Od ponad czterech dekad PTA łączy dorobek swoich założycieli z dynamiką współczesnej medycyny. „Zarówno w czasie powstawania Towarzystwa, jak i dzisiaj, to pacjent ze swoją chorobą jest podmiotem naszych działań” – podkreśla Anna Ben Drissi, dyrektor zarządzająca Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, wskazując na rozwój programów lekowych i diagnostyki molekularnej jako dowód na progresywność polskiej medycyny.

Współczesna hipertensjologia stawia na wczesne stosowanie terapii złożonych zamiast monoterapii. Choć dla wielu pacjentów wizja przyjmowania kilku substancji czynnych budzi lęk, dr Aleksander Biesiada przekonuje, że to najbezpieczniejsza droga do celu: - To jak w samochodzie – lepiej mieć napęd na cztery koła niż tylko na jedną oś. Ekspert wskazuje wyzwania lekarza rodzinnego – od diagnostyki po geriatrię i technologie – zapowiadając zbliżający się kongres ESH w Gdańsku.

Radiolog nie jest jedynie osobą opisującą badanie, ale aktywnym uczestnikiem procesu decyzyjnego, którego praca istotnie wpływa na plan leczenia – podkreśla dr hab. n. med. Joanna Podgórska, przewodnicząca Sekcji Radiologii Gastroenterologicznej PLTR. Kwiecień, miesiąc świadomości raka przełyku, sprzyja przypomnieniu, jak istotne miejsce w diagnostyce i stagingu tego nowotworu zajmuje nowoczesna radiologia.

Współczesna alergologia kładzie nacisk na wczesne wdrażanie leczenia przyczynowego jako jedynej drogi do modyfikacji naturalnej historii choroby. „Immunoterapia nie jest wyborem opcjonalnym – to fundament, który pozwala realnie zmienić przebieg schorzenia i zapobiec tzw. marszowi alergicznemu” – podkreśla prof. Radosław Gawlik, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Choroba otyłościowa wymaga dziś podejścia wykraczającego daleko poza ocenę wskaźnika BMI i doraźnych zaleceń dotyczących stylu życia. Jak podkreśla dr n. med. Patrycja Wachowska-Kelly, diabetolog i obesitolog, skuteczne leczenie musi uwzględniać rzeczywiste ryzyko metaboliczne, przewlekły charakter choroby, potrzebę indywidualizacji farmakoterapii oraz ścisłą współpracę zespołu wielodyscyplinarnego. Na takich założeniach opiera się program SLOT – Specjalistyczne Leczenie Otyłości.

Nadciśnienie tętnicze rzadko budzi w pacjentach taki lęk jak diagnoza nowotworu, choć konsekwencje jego lekceważenia bywają dla zdrowia równie dramatyczne. Prof. Krzysztof Narkiewicz i prof. Andrzej Januszewicz analizują przyczyny niskiej adherencji, wskazując na pułapkę bezobjawowego przebiegu choroby oraz wyzwania w leczeniu młodych dorosłych. Eksperci podpowiadają, jak poprzez lepszą komunikację i optymalizację schematów leczenia skutecznie utrzymać pacjenta w procesie terapeutycznym i zapewnić mu lata życia w pełnej sprawności.

Starzejące się społeczeństwo i wzrost liczby pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi to rzeczywistość, z którą mierzy się współczesna neurologia. Choć dysponujemy coraz precyzyjniejszą diagnostyką i przełomowymi terapiami, polski system ochrony zdrowia stoi przed ogromnym wyzwaniem kadrowym i organizacyjnym. Prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, wskazuje, że kluczem do sukcesu jest nie tylko wczesne rozpoznawanie chorób, ale przede wszystkim budowa spójnej ścieżki pacjenta, która połączy neurologów, lekarzy rodzinnych i opiekę społeczną.

Nowe europejskie wytyczne leczenia nadciśnienia tętniczego jednoznacznie podnoszą poprzeczkę – zarówno w zakresie definicji, jak i docelowych wartości ciśnienia oraz strategii terapeutycznych. Jednak kluczowe wyzwanie w Polsce nie tkwi w różnicach między rekomendacjami ESC i ESH, lecz w fakcie, że zaledwie co trzeci pacjent osiąga zalecane wartości poniżej130/80 mm Hg. – Gdybyśmy konsekwentnie wdrażali terapię złożoną i szybciej intensyfikowali leczenie, ten odsetek byłby znacząco wyższy – zaznacza prof. Jacek Lewandowski.

Trzecia edycja badania WOBASZ ma przynieść aktualny obraz zdrowia sercowo-naczyniowego Polaków. Jak podkreślają prof. Piotr Dobrowolski i prof. Aleksander Prejbisz z Narodowego Instytutu Kardiologii, wyniki projektu pokażą nie tylko, jak zmieniła się częstość nadciśnienia tętniczego i innych czynników ryzyka w ciągu ostatnich dwóch dekad, ale także czy współczesne strategie profilaktyki i leczenia przekładają się na lepszą kontrolę chorób układu krążenia w Polsce.

Rozszerzenie listy bezpłatnych leków dla osób powyżej 65. roku życia to istotny krok w poprawie dostępności terapii kardiologicznej. Jak podkreśla dr hab. n. med. Agnieszka Olszanecka, prof. UJ, zmiany refundacyjne niwelują bariery finansowe, jednak nie zastępują właściwej organizacji opieki. W procesie optymalizacji leczenia nadciśnienia kluczowe pozostają: stosowanie terapii skojarzonej zgodnej z wytycznymi, upraszczanie schematów leczenia oraz kompleksowe podejście do pacjenta z wielochorobowością.

Dla płatnika badanie endoskopowe może być tylko pozycją w planie finansowym. Dla lekarza to kluczowe narzędzie rozpoznania i warunek podjęcia decyzji klinicznej we właściwym czasie. Próba ograniczania finansowania diagnostyki – zwłaszcza z mocą wsteczną – budzi stanowczy sprzeciw środowiska medycznego. Nie chodzi wyłącznie o pieniądze, ale o pytanie, czy system chce leczyć wcześnie i skutecznie, czy zaczyna oszczędzać tam, gdzie cena opóźnionego rozpoznania bywa najwyższa.

Współczesna diagnostyka otępień ewoluowała z opisu objawów w stronę fundamentu celowanej strategii terapeutycznej. Dzięki modyfikacji kryteriów rozpoznania i biomarkerom wczesne rozpoznanie staje się warunkiem skutecznego leczenia. Prof. Agnieszka Gorzkowska przedstawia model etapowej ścieżki pacjenta – od czujności w POZ, przez precyzyjne różnicowanie w AOS, po rolę ośrodków referencyjnych.

Oporne nadciśnienie tętnicze to jeden z najtrudniejszych problemów współczesnej medycyny. Choć dotyczy kilku procent chorych, w skali 13 milionów pacjentów w Polsce stanowi to ogromną grupę wymagającą szczególnej uwagi. Prof. Piotr Jankowski wskazuje na przyczyny braku kontroli ciśnienia oraz omawia wyniki badania BaxHTN, które American Heart Association uznało za jedno z najważniejszych osiągnięć kardiologii 2025 roku.

Nadciśnienie tętnicze dotyczy już 11 milionów Polaków, ale jego podstępny przebieg sprawia, że tysiące chorych latami pozostaje bez diagnozy i leczenia. Najnowsze wytyczne ESC i PTNT mówią jasno: pomiar ciśnienia to nie rutynowy dodatek, lecz klucz do wykrycia np. nadciśnienia maskowanego. Prof. Izabella Uchmanowicz wskazuje, jak wdrożyć model oparty na współpracy zespołowej i „czerwonych flagach”, by nie marnować okazji do postawienia diagnozy.

To już nie tylko szukanie przyczyny choroby, ale precyzyjne i małoinwazyjne uderzenie w samo jej źródło. Radiologia interwencyjna rewolucjonizuje współczesną medycynę, pozwalając na usuwanie guzów, tamowanie krwotoków i leczenie udarów bez użycia skalpela. – Radiologia interwencyjna idzie o krok dalej, bo nie zatrzymuje się na rozpoznaniu, ale stwarza możliwość leczenia – podkreśla prof. Grzegorz Rosiak, wiceprzewodniczący Sekcji Radiologii Zabiegowej Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego. Aby jednak ta rewolucyjna metoda mogła w pełni ratować życie, polski system musi nadążyć za technologią.

Narodowy Fundusz Zdrowia zamierza ograniczyć finansowanie kluczowych badań diagnostycznych, co może doprowadzić do paraliżu profilaktyki, w niektórych ośrodkach nawet już w połowie roku. Prof. Wojciech Marlicz zwraca uwagę. iż bariera ekonomiczna dla placówek medycznych to w praktyce potencjalny wzrost ryzyka zachorowania na nowotwór u pacjentów czekających na diagnostykę.

Co trzeci chory na astmę w Polsce (tj. blisko 700 tys. osób) nie kontroluje swojej choroby, nadużywając leków z grupy SABA, a kilkadziesiąt tysięcy nadmiernie stosuje doustne glikokortykosteroidy. Projekt e-Recepta 2.0 Astma, zainicjowany przez Koalicję na rzecz Leczenia Astmy, ma wprowadzić do codziennej praktyki prosty mechanizm ostrzegawczy – „czerwoną flagę”, która pojawi się w dokumentacji pacjenta, zanim dojdzie do ciężkiego zaostrzenia. - To jest model, który może zrewolucjonizować polską medycynę i realnie uratować pacjentów – przekonuje dr hab. Piotr Dąbrowiecki.

Polska neurochirurgia wyznacza dziś nowe standardy w leczeniu chorób mózgu. Prof. Mirosław Ząbek wyjaśnia, jak dzięki terapii genowej oraz innowacyjnym technologiom – takim jak nóż gamma czy skoncentrowane ultradźwięki – można skutecznie pomagać pacjentom bez konieczności otwierania czaszki. Zamiast tradycyjnego skalpela lekarze coraz częściej sięgają po metody małoinwazyjne, które pozwalają osobom z chorobą Alzheimera i Parkinsona dłużej zachować sprawność oraz samodzielność w codziennym życiu.

Współczesna nauka coraz częściej spogląda w stronę synergii świata bakterii i grzybów. Koncepcja mykobiotyków polega na łączeniu precyzyjnie wyselekcjonowanych szczepów probiotycznych z ekstraktami z grzybów prebiotycznych, które mogą oddziaływać na procesy odpornościowe oraz komunikację między mikrobiotą jelitową a układem nerwowym.

Czy post w mediach społecznościowych może uratować życie? Prof. Marzena Dębska udowadnia, że tak. Łącząc misję medyczną z pasją do słowa, od lat uczy Polki, jak dbać o siebie mądrze, świadomie i bez wstydu. W świecie medycznych mitów stawia na fakty, przywracając rangę profilaktyce HPV i merytorycznej dyskusji o menopauzie.