Neurologia

Zgodnie z opublikowaną 17 czerwca przez Ministerstwo Zdrowia nową listą refundacyjną, od 1 lipca 2025 roku pacjenci chorujący na rzutowo-remisyjną postać stwardnienia rozsianego (SM) będą mogli skorzystać z nowej, wysoko skutecznej terapii w wygodnej formie podskórnej. Ta nowoczesna opcja terapeutyczna zostanie włączona do programu lekowego B.29 „Leczenie chorych na stwardnienie rozsiane”, co z radością przyjęli zarówno pacjenci, jak i środowisko neurologiczne.

Neurorehabilitacja w przewlekłych chorobach neurologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM), choroby ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (ang. neuromyelitis optica spectrum disorders, NMOSD), stanowi ogromne wyzwanie dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Jakie są najpilniejsze potrzeby w tym zakresie mówi przed kamerą „Pulsu Medycyny” dr Jarosław Szczygieł.

Jakie są objawy, diagnostyka i możliwości terapeutyczne SM, NMOSD i miastenii? Dlaczego u osób dotkniętych chorobami neuroimmunologicznymi częściej niż w populacji ogólnej pojawiają zaburzenia depresyjne, lękowe i seksualne? Jak diagnozować i leczyć w tej grupie chorych pęcherz neurogenny? I jak wygląda neurorehabilitacja tych pacjentów? Zapraszamy do obejrzenia czterech wyjątkowych wykładów!

Pacjenci ze stwardnieniem rozsianym (SM) i innymi chorobami neurologicznymi często doświadczają problemów urologicznych. Z tego względu w tej populacji chorych istnieje konieczność przynajmniej jednorazowego stawienia się u lekarza urologa, który oceni, czy nie występuje u nich zjawisko pęcherza neurogennego, czyli zaburzenia czynności pęcherza moczowego spowodowane uszkodzeniem układu nerwowego.

W przebiegu chorób neuroimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM), choroby ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (ang. neuromyelitis optica spectrum disorders, NMOSD) oraz miastenia, bardzo często występują zaburzenia, wymagające skoordynowanej opieki neurologiczno-psychologiczno-psychiatrycznej.

O pozytywnym wpływie sztuki na nasze zdrowie mówi się od lat. Arteterapia jest wskazywana m.in. jako zaawansowane narzędzie neuroprotekcji i regeneracji mózgu. - Kontakt ze sztuką sprawia, że w mózgu budują się nowe połączenia neuronalne i chronione są te, które już są — mówi Malina Wieczorek, artystka, działaczka społeczna, prezeska Fundacji SM - Walcz o Siebie.

4 czerwca podczas posiedzenia Sejmu minister zdrowia Izabela Leszczyna zapowiedziała, że od lipca br. wzrosną wyceny świadczeń realizowanych na oddziałach neurologicznych. Retaryfikacja jest efektem ponad półrocznej współpracy, w którą zaangażowana była Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Krajowa Rada ds. Neurologii, Polskie Towarzystwo Neurologiczne i konsultant krajowy w dziedzinie neurologii.

Optyczna tomografia koherentna (ang. optical coherence tomography, OCT) pozwala na szczegółowe obrazowanie włókien nerwu wzrokowego i siatkówki. Dodatkowo diagnostykę wzbogacają badania neuroelektrofizjologiczne czy badanie barw.

Psychiatra i psycholog powinni stanowić integralną część zespołu terapeutycznego w opiece nad pacjentami z chorobami neurologicznymi ze względu na dużą częstość współwystępowania zaburzeń psychicznych, wymagających wczesnej diagnostyki i adekwatnego leczenia - mówi dr n. med. Michał Błachut, specjalista psychiatrii i seksuologii.

Miastenia jest bardzo ciężką chorobą, często niestety o niepomyślnym rokowaniu. Ta grupa pacjentów powinna zdecydowanie wcześniej otrzymać leczenie, które jest dostępne i refundowane – zaznacza prof. dr hab. n. med. Monika Adamczyk-Sowa, neurolożka.

Najnowszy zarejestrowany lek dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym - ublituksymab - charakteryzuje się unikalnym mechanizmem działania i niezwykle wysoką skutecznością przy zachowaniu spójnego profilu bezpieczeństwa i wygody stosowania. Z tego względu jego refundacja jest ogromnie oczekiwana zarówno przez lekarzy, jak i pacjentów - mówi prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Stwardnienie rozsiane trzy razy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Bardzo podobnie jest w przypadku miastenii. Natomiast jeżeli chodzi o choroby ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego, to uważa się, że kobiety chorują nawet 9 razy częściej - mówi prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Neurofilamenty lekkie (NfL), czyli białka cytoszkieletu neuronów, są czułym markerem uszkodzenia neuronalnego. Ich podwyższony poziom we krwi wskazuje na aktywność choroby neurologicznej, w tym stwardnienia rozsianego (SM). O tym, czy w związku z tym można uznać spadek poziomu neurofilamentów po rozpoczęciu terapii modyfikującej przebieg choroby za dowód na skuteczność leczenia oraz jaka jest możliwość zastosowania poziomu NfL w rutynowej praktyce klinicznej - mówi prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Zabrze na kilka dni stało się sercem polskiej neurologii. To tam w dniach 28-29 maja odbyły się wyjątkowe wydarzenia w ramach projektu "Neurostrada. Tydzień Świadomości SM, NMOSD i miastenii”. Jednym z nich była debata, której uczestnicy wskazywali na konieczność zwiększenia świadomości chorób neuroimmunologicznych wśród pacjentów i ich rodzin, ale też medyków i decydentów systemu ochrony zdrowia.

U chorych na stwardnienie rozsiane (SM), NMOSD czy miastenię często występują problemy urologiczne, związane głównie z dysfunkcją pęcherza moczowego. Mogą one doprowadzić do poważnych powikłań, takich jak niewydolność nerek czy urosepsa. Da się im zapobiec, jednak konieczne jest wykonanie we właściwym czasie odpowiedniej diagnostyki urologicznej, a nie wszyscy pacjenci są jej poddawani – zaznacza urolog dr hab. Piotr Bryniarski ze Szpitala Klinicznego nr 1 w Zabrzu.

Nie ma schematów postępowania dla każdego pacjenta. Trzeba bardzo indywidualnie myśleć o kompleksowej rehabilitacji i dopasowaniu jej do właściwych deficytów i dysfunkcji – zaznacza dr n. med. Jarosław Szczygieł, specjalista neurologii i rehabilitacji medycznej.

Skuteczne leczenie chorób nerwu wzrokowego wymaga ścisłej współpracy okulistów z neurologami. Każdy ośrodek okulistyczny powinien współpracować z kliniką neurologii, a dostęp do optycznej koherentnej tomografii jest niezbędny do diagnostyki i monitorowania zmian w siatkówce i nerwie wzrokowym – wyjaśnia okulista prof. dr hab. n. med. Edward Wylęgała.

Malina Wieczorek, artystka, działaczka społeczna, prezeska Fundacji SM – Walcz o Siebie i wizjonerka neurokreatywności w Polsce, proponuje sztukę jako zaawansowane narzędzie neuroprotekcji i regeneracji mózgu.

Zmarła prof. dr hab. n. med. Danuta Ryglewicz. Była wybitnym specjalistą neurologii. W życiu zawodowym koncentrowała się na rozwoju diagnostyki i leczenia chorób naczyniowych mózgu oraz padaczki i otępienia. Informację przekazało Polskie Towarzystwo Neurologiczne.

Postęp medycyny umożliwia dziś skuteczne zapobieganie powikłaniom miażdżycy wielopoziomowej, jednak bariery systemowe sprawiają, że nowoczesne leczenie jest dostępne tylko dla nielicznych pacjentów. Dlatego eksperci sześciu polskich towarzystw naukowych apelują o pilne zmiany w programie lekowym B.101. Stawką jest zdrowie i życie pacjentów.

W dniach 28-29 maja "Puls Medycyny" oraz Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Leczenia Stwardnienia Rozsianego w Zabrzu zapraszają na wyjątkowe wydarzenia w ramach projektu "Neurostrada. Tydzień Świadomości SM, NMOSD i miastenii”. Jego celem jest zwiększenie świadomości chorób neuroimmunologicznych wśród pacjentów i ich rodzin, ale też medyków i decydentów systemu ochrony zdrowia.

Jeżeli wdrożymy pięć zachowań prozdrowotnych: niepalenie, brak nadwagi, optymalną dietę, aktywność fizyczną i umiarkowane spożycie alkoholu, to w porównaniu z osobą, która nie stosuje tej profilaktyki, nasze ryzyko udaru mózgu będzie o połowę niższe – wskazuje dr hab. n. med. Michał Karliński, neurolog

Spośród wielu objawów neurologicznych drżenie jest jednym z bardziej uciążliwych, upośledzających sprawność fizyczną. Usunięcie 80-100 proc. drżenia za pomocą ultradźwięków znacząco poprawia jakość życia pacjentów - podkreśla neurochirurg dr hab. n. med. Mirosław Ząbek, prof. CMKP.

Chcemy pokazać, że pacjenci z chorobami mózgu, z dobrze kontrolowaną chorobą, są tacy sami jak wszystkie osoby zdrowe. Mają takie same uczucia, marzenia, mogą założyć rodzinę i funkcjonować tak samo jak człowiek zdrowy – mówi Agnieszka Leszczyńska, dyrektor generalna Angelini Pharma Polska, w rozmowie z cyklu "Liderzy MedBiznesu".

Laureaci Supertalentów w Medycynie, a przynajmniej lwia część spośród nich, odgrywają w dalszych etapach swoich karier wiodące role w kształtowaniu rzeczywistości klinicznej i kliniczno-badawczej w Polsce i w środowiskach międzynarodowych - mówi prof. Bartosz Karaszewski, członek kapituły konkursu.

Gdański Uniwersytet Medyczny, Politechnika Gdańska, Uniwersytet Gdański oraz Związek Uczelni Fahrenheita podpisały porozumienie, na mocy którego powstało Translacyjne Centrum Chorób Mózgu Uczelni Fahrenheita. Jednostka została utworzona z inicjatywy prof. Bartosza Karaszewskiego, kierownika Katedry Neurologii i Kliniki Neurologii Dorosłych GUMed.

Szpital im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie rozwija nowy model koordynowanej opieki nad pacjentami po udarze mózgu – KOS-udar, który ma zapewnić kompleksowe wsparcie na każdym etapie leczenia i rehabilitacji. - Jednym z założeń programu jest indywidualny plan terapeutyczny, którego zdefiniowanie powoduje, że pacjent nie zostaje sam po wypisie ze szpitala, bowiem trafia pod opiekę zespołu, który monitoruje jego stan zdrowia i dostosowuje leczenie na każdym etapie powrotu do sprawności - mówi prof. Piotr Jankowski.

Szpital im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie rozwija nowy model koordynowanej opieki nad pacjentami po udarze mózgu – KOS-udar, który ma zapewnić kompleksowe wsparcie na każdym etapie leczenia i rehabilitacji. – Współpraca neurologów i kardiologów w ramach jednego programu to przełomowy krok w stronę naprawdę kompleksowej, zintegrowanej opieki nad pacjentem - ocenia prof. Piotr Jankowski.

W Polsce z chorobą Parkinsona żyje prawie 100 tys. osób. Co roku diagnozę tę słyszy nawet 8 tys. – coraz młodszych – pacjentów. Organizacja diagnostyki i leczenia choroby Parkinsona w Polsce wymaga dużych zmian systemowych – podkreślają eksperci Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz przedstawiciele organizacji pacjentów w Światowym Dniu Choroby Parkinsona obchodzonym 11 kwietnia.

Migrena jest złożoną, przewlekłą chorobą, obejmującą ból głowy i objawy autonomiczne, ale też prodromalne (wstępne, przepowiadające), auryczne (ogniskowe) oraz postdromalne. Wszystkie te fazy mogą trwać łącznie nawet do 7 dni - mówi neurolożka prof. Izabela Domitrz i tłumaczy, co wiadomo o dwóch pierwszych fazach tego zaburzenia.