Anna Rogala

Rozpoczęcie skutecznego leczenia chorego na schizofrenię w ciągu pierwszych 1-3 lat pozwala na pełne ustąpienie objawów i prowadzenie normalnego życia. To pokazuje, że schizofrenia nie musi odbierać pacjentom szansy na normalne funkcjonowanie. Wszystko zależy od tego, czy chory otrzyma odpowiednią pomoc w odpowiednim momencie — podkreśla prof. Marek Krzystanek, psychiatra.

„Hipomagnezemia ma wpływ na patofizjologię niewydolności serca i może potencjalnie zwiększać ryzyko jej rozwoju i progresji. Niedobór magnezu w organizmie pogarsza także kontrolę glikemii i sprzyja rozwojowi powikłań cukrzycowych” — wskazuje dr hab. n. med. Marcin Barylski, prof. UM w Łodzi.

Nasze badanie w zasadzie zmienia myślenie o mięsakach. To absolutnie nowy kierunek w terapii, który realnie poprawia rokowanie pacjentów – mówi dr n. med. Paulina Jagodzińska-Mucha z Zespołu Narodowego Instytutu Onkologii, który zajął drugie miejsce w konkursie Złoty Skalpel 2025.

Polska medycyna coraz częściej przypomina zegar, który spóźnia się o kilka - albo kilka miliardów - godzin. Gdy pacjent czeka tygodniami na termin badania, szpitale czekają na pieniądze, a NFZ – na kolejną transzę obligacji. System nie działa szybciej, bo brakuje mu tchu i finansowej płynności. Pacjent i budżet spotykają się w jednym punkcie: w poczekalni.

To ogromny przełom – pacjent z całkowicie wszczepialnym implantem ślimakowym może odbierać dźwięki przez całą dobę, także podczas snu czy uprawiania sportu – mówi prof. Henryk Skarżyński, laureat trzeciego miejsca w konkursie Złoty Skalpel 2025, który od lat wprowadza w Polsce nowatorskie metody leczenia głuchoty.

Prof. dr hab. n. med. Maria Pokorska-Śpiewak, laureatka pierwszego miejsca w konkursie Złoty Skalpel 2025, kierowała projektem, który udowodnił skuteczność i bezpieczeństwo terapii bezinterferonowych u pacjentów pediatrycznych z przewlekłym zakażeniem HCV. Inicjatywa doprowadziła do włączenia dzieci do krajowego programu leczenia WZW C i stała się wzorem translacji osiągnięć naukowych do praktyki klinicznej.

W ostatnich latach lekarze obserwują niepokojący trend wzrostu liczby przypadków udaru mózgu wśród młodych, aktywnych zawodowo dorosłych, prowadzących na pozór zdrowy tryb życia. W ocenie neurolożki prof. Anetty Lasek-Bal, granica wieku wystąpienia pierwszego w życiu udaru mózgu systematycznie się obniża, a przyczyn należy upatrywać w stylu życia i niedostatecznej profilaktyce. Światowy Dzień Udaru Mózgu, obchodzony 29 października, to okazja, by przypomnieć, że wczesna profilaktyka oraz szybka reakcja w momencie zdarzenia mogą uratować życie.

„Choroby towarzyszące mogą maskować obraz niewydolności serca i wpływać na utrudnienie diagnostyki. Mają też znaczenie w zakresie compliance i adherencji. Kluczem do sukcesu terapeutycznego jest równoczesne, skuteczne leczenie wszystkich współistniejących schorzeń” — wskazuje dr hab. n. med. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolog.

„Czas jest kluczowy – im szybciej rozpoczniemy leczenie, tym większa szansa na uratowanie tzw. strefy półcienia (obszaru względnego, odwracalnego niedokrwienia) i ograniczenie skutków udaru. Każde opóźnienie przekłada się na utratę kolejnych milionów neuronów” – mówi prof. Jarosław Sławek, neurolog.

- W przypadku zawału serca z uniesieniem odcinka ST każda minuta opóźnienia w udrożnieniu zamkniętej tętnicy wieńcowej zwiększa ryzyko martwicy mięśnia sercowego. Zasada: „czas to mięsień” jest stale aktualna. Potwierdzają to dane Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazujące, że skrócenie czasu od wystąpienia objawów do wykonania angioplastyki znacząco poprawia rokowanie — mówi dr hab. n. med. Michał Hawranek, kardiolog.

Stężenie lipoproteiny(a) powyżej 30 mg/ml to jeden z ważniejszych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Wczesne oznaczenie Lp(a) u osób w wieku 20-40 lat pozwala lepiej ocenić zagrożenie i ewentualnie podjąć interwencję, polegającą na wdrożeniu intensywnej profilaktyki i terapii oraz odpowiednim modyfikowaniu stylu życia - wskazują eksperci.

Każdy członek zespołu wnosi unikatową perspektywę i specjalistyczną wiedzę, co pozwala na kompleksowe zrozumienie przez pacjenta istoty jego choroby i konieczności przestrzegania zaleceń. Wczesne wykrycie problemów z adherence umożliwia implementowanie szybkich interwencji korygujących — wskazuje prof. dr hab. Izabella Uchmanowicz, dziekan Wydziału Pielęgniarstwa i Położnictwa Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

„Chłoniak grudkowy to choroba przewlekła, która będzie towarzyszyć pacjentowi przez całe życie, ale nowoczesne terapie immunologiczne pozwalają nam coraz skuteczniej kontrolować jej przebieg” — podkreśla prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, hematolog.

Badania EKG, szczepienia przeciwko grypie, konsultacje z lekarzami i farmaceutami – tak wyglądała akcja „Spójrz w serce”, która 24 września odbyła się w Senacie RP. Wydarzenie przyciągnęło wielu uczestników i pokazało, że profilaktyka cieszy się rosnącym zainteresowaniem. Eksperci podkreślali, że regularne badania i szczepienia to najskuteczniejsza inwestycja w zdrowie Polaków.

Rola farmaceutów w polskim systemie ochrony zdrowia przeszła w ostatnich latach ogromną transformację. Zawód, który dawniej bywał kojarzony głównie z wydawaniem leków, dziś zyskuje nowy wymiar i prestiż. Farmaceuci stają się doradcami, edukatorami, a niekiedy wręcz ratownikami życia w nagłych sytuacjach. Jak mówią farmaceutki Martyna Borówko i Aleksandra Dudziuk, kluczem do zrozumienia tej zmiany jest szersze spojrzenie na aptekę – nie tylko jako miejsce realizacji recept, ale jako lokalne centrum zdrowia.

Apteki stają się miejscem, w którym pacjenci mogą liczyć nie tylko na realizację recept, lecz także na profilaktykę, konsultacje i wsparcie w leczeniu. Rozwój opieki farmaceutycznej w Polsce to szansa na odciążenie systemu ochrony zdrowia, jednak bariery organizacyjne, brak refundacji i niska świadomość pacjentów wciąż spowalniają jej wdrażanie.

Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce, a profilaktyka wciąż jest niedoceniana. Nowe narzędzie, dostępne w aplikacji mojeIKP – „10 dla serca” – nie tylko ocenia ryzyko, ale też wskazuje, co zmienić, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo zgonu i poprawić jakość życia. O ankiecie „10 dla serca” mówią prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski i prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz z Narodowego Instytutu Kardiologii.

Jestem już na takim etapie zawodowym, w którym najbardziej cieszą mnie osiągnięcia moich podopiecznych. Za największy sukces uznaję utworzenie programu wolontariatu w klinice – mówi dr hab. n. med. Łukasz Obrycki, prof. IPCZD, laureat 10. miejsca w konkursie Supertalenty w Medycynie 2025.

W Polsce wciąż brakuje systemowej edukacji w zakresie pierwszej pomocy, a bierność świadków zdarzeń i utrwalone mity mogą kosztować ludzkie życie. O najczęstszych błędach, konieczności regularnych szkoleń oraz nowych technologiach wspierających ratowników opowiada Karol Bączkowski, ratownik medyczny, z okazji Światowego Dnia Pierwszej Pomocy, który w tym roku przypada 13 września.

Fascynuje mnie, jak silny jest związek między skórą a psychiką – jak choroby dermatologiczne wpływają na samopoczucie, relacje społeczne i samoocenę pacjentów. W swoich badaniach staram się zawsze pokazać człowieka, a nie jedynie jednostkę chorobową – mówi lek. Marta Szepietowska, laureatka 2. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025. Jej pasja do psychodermatologii łączy się z głęboką empatią i przekonaniem, że w medycynie równie ważne jak wyniki badań są emocje i potrzeby chorego.

Pacjenci, którym dawano tygodnie życia, po radioterapii żyją latami. To pokazuje, jak ogromny potencjał kryje się w tej metodzie. Naszym wyzwaniem jest teraz zrozumienie mechanizmu jej działania – podkreśla dr n. med. Bartłomiej Tomasik, laureat 7. miejsca konkursu Supertalenty w Medycynie 2025.

Badania wykazały, że stosunkowo duża wiedza sportowców na temat ryzyka związanego z promieniowaniem UV nie przekłada się na stosowanie skutecznej ochrony przeciwsłonecznej. Tymczasem już pojedyncze oparzenie słoneczne znacząco zwiększa ryzyko rozwoju złośliwych nowotworów skóry w przyszłości. Największe zagrożenie stanowią czerniak oraz rak z komórek Merkla, który – mimo postępów współczesnej onkologii – charakteryzuje się bardzo niekorzystnym rokowaniem – podkreśla lek. Maciej Tota, laureat 3. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Staram się mieć zaplanowane działania z dużym wyprzedzeniem. W miarę możliwości deleguję obowiązki, buduję schematy organizacyjne i ufam ludziom, z którymi pracuję. Mam świetny i wyjątkowy zespół, zarówno w szpitalu, jak i w pracy naukowej, a moi pracodawcy dają mi dużą autonomię. Dzięki temu „silnik” całego Instytutu działa sprawnie – przyznaje prof. Michał Ciebiera, laureat 4. miejsca w konkursie Supertalenty w Medycynie 2025.

Sukcesy nas motywują, a porażki bardzo dużo uczą. Badania naukowe to w dużej mierze porażki – uczymy się na nich, cofamy się o kilka kroków, by później zrobić duży krok naprzód – podkreśla Estera Bakinowska, laureatka 10. miejsca konkursu Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Mimo że widoczność kobiet w nauce wzrasta, wciąż istnieją bariery – zarówno strukturalne, jak i mentalne. Uważam, że trzeba wspierać kobiety na wszystkich etapach kariery – od studentek po profesorki, żeby mogły uczestniczyć w świecie nauki i go współtworzyć – mówi Paulina Kalman, laureatka 7. miejsca konkursu Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Funkcja prezydenta Warsaw International Medical Congress, we współpracy ze znakomitym zespołem, pozwoliła mi uczestniczyć w tradycji tworzenia platformy dla studentów do prezentowania wyników swoich badań. Chciałabym zachęcać rówieśników do stawiania pierwszych kroków w działalności naukowej – mówi Maria Żmijewska, laureatka 6. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Sepsa pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej anestezjologii, zarówno diagnostycznym, jak i terapeutycznym. O realiach i perspektywach leczenia pacjentów w stanie krytycznym mówi prof. dr hab. n. med. Waldemar Goździk, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii z Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

Prof. Agnieszka Zachurzok daje mi dużo przestrzeni na własne pomysły, a jednocześnie nadzoruje i pomaga w realizacji projektów. Wdrożyła mnie w endokrynologię dziecięcą. Planuję w przyszłości specjalizację w tej dziedzinie – mówi Maria Nowak-Ciołek, laureatka 8. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Nowoczesne biomarkery zmieniają obraz ryzyka sercowo-naczyniowego, pozwalają nam na „wyłapanie” miażdżycy, czyli potencjalnego ryzyka znacznie wcześniej niż wystąpią objawy. U wielu osób miażdżyca jest zupełnie bezobjawowa. Większość z nich nie wie, że mają w sobie pewien ładunek ryzyka wynikającego z miażdżycy, które może doprowadzić do incydentu sercowego – mówi dr hab. n. med. Michał Hawranek, kardiolog.

Moja intelektualna podróż zaczęła się od matematyki, widziałam w niej coś więcej niż tylko liczby i równania – była dla mnie językiem wszechświata. Nauczyła mnie analitycznego myślenia i precyzji. Z czasem odkryłam, że równie fascynująca jest złożoność ludzkiego ciała – mówi Karolina Różycka, laureatka 9. miejsca konkursu Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.