Hematologia

Mikrograwitacja, promieniowanie, izolacja i wielomiesięczny pobyt poza Ziemią tworzą zestaw zagrożeń, z którymi współczesna medycyna dotąd mierzyła się w bardzo ograniczonym zakresie. Hemoliza, zmiany dotyczące układu krwiotwórczego i uszkodzenia DNA to tylko część problemu. Podczas wyprawy na Marsa dojdzie jeszcze jedno zasadnicze ograniczenie - chorego astronauty nie będzie można szybko ewakuować do szpitala.

Decyzja Ministerstwa Zdrowia o zakończeniu procesu refundacyjnego terapii CAR-T dla chorych na szpiczaka wzbudziła sprzeciw hematologów. Eksperci przekonują, że dla części pacjentów jest to obecnie najskuteczniejsza opcja leczenia i apelują o wypracowanie modelu finansowania, który pogodzi dostęp chorych do terapii z odpowiedzialnością za wydatki publiczne.

Jest nowa edycja Narodowego Programu Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne, która będzie realizowana do 2028 roku. Aktualizacja programu rozszerza dostęp do nowoczesnych terapii dla kolejnych pacjentów. Których?

Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej prof. Wojciech Młynarski zwrócił się z apelem o podjęcie pilnych działań naprawczych, związanych z kryzysem opieki medycznej nad dziećmi z chorobami nowotworowymi z województwa śląskiego. Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach nie zajął dotąd w tej sprawie oficjalnego stanowiska, być może zrobi to w przyszłym tygodniu.

Najpilniejszym problemem systemowym w hemofilii A jest zapewnienie ciągłości leczenia u pacjentów przechodzących z opieki pediatrycznej do opieki dla dorosłych. Chory, który w wieku rozwojowym uzyskał dobrą kontrolę choroby dzięki skutecznej i dobrze tolerowanej profilaktyce podskórnej, nie powinien tracić dostępu do leczenia wyłącznie z powodu ukończenia 18. roku życia. W związku z tym Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne rekomenduje m.in. zapewnienie ciągłości terapii podskórnej pacjentom z hemofilią A uzyskującym pełnoletność, jeżeli leczenie było wcześniej skuteczne i dobrze tolerowane, niezależnie od statusu inhibitora.

Lekarze z Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (USK) we Wrocławiu opracowali unikalną strategię, poprawiającą wyniki leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dzieci, proponując przed podaniem innowacyjnej terapii CAR-T strategię spersonalizowanego pomostowania.

Jednym z najpoważniejszych problemów ograniczających realną indywidualizację leczenia w hematologii są obecnie bariery kontraktowe Narodowego Funduszu Zdrowia. W praktyce dostęp do nowoczesnych terapii w programach lekowych bywa uzależniony nie od spełnienia kryteriów medycznych przez pacjenta, lecz od struktury organizacyjnej poradni lub ośrodka – wskazuje prof. Krzysztof Giannopoulos w najnowszym raporcie All.Can Polska.

Stosowane w Polsce w ramach leczenia substytucyjnego pacjentów z chorobą von Willebranda osoczopochodne czynniki VWF zawierają dodatkowo osoczopochodny czynnik VIII, w różnym stosunku generując ryzyko przeładowania tym czynnikiem. Brak jest natomiast celowanej terapii w postaci czystego czynnika von Willebranda. W Ministerstwie Zdrowia trwają rozmowy mające na celu zwiększenie dostępności do tej terapii.

Większość wniosków refundacyjnych ws. 10 terapii wskazanych przez ekspertów związanych z Polskim Towarzystwem Hematologicznym i Transfuzjologicznym (PTHiT) jako priorytetowe do objęcia refundacją, wpłynęło już do Ministerstwa Zdrowia. Pierwszych decyzji refundacyjnych można się spodziewać jeszcze w tym roku – poinformowała we wtorek przedstawicielka resortu.

Ministerstwo Zdrowia przeznaczy 12 mln zł na poprawę opieki hematologicznej w Polsce. Od 1 lipca 2026 r. ruszy projekt, w ramach którego powstanie 19 ścieżek terapeutycznych. Jak podkreśla dyrektor Instytutu Hematologii i Transfuzjologii prof. Ewa Lech-Marańda, będzie to fundament pod Krajową Sieć Hematologiczną.

Zespoły dwóch katowickich szpitali prowadziły skoordynowane leczenie kobiety w ciąży, u której rozpoznano rzadką chorobę – aplazję szpiku. Po siedmiu miesiącach spędzonych w izolatce pacjentka urodziła zdrowe dziecko i przeszła przeszczepienie szpiku kostnego.

Obecnie w hematologii większość procedur diagnostycznych może być zrealizowanych w trybie ambulatoryjnym. Jednak niewiele placówek AOS je wykonuje, ponieważ brakuje narzędzi rozliczeniowych dla dalszych badań, co dotyczy szczególnie badań genetycznych, immunofenotypowych. Między innymi z tego powodu pacjenci są w dalszym ciągu często przyjmowani do szpitala w celach diagnostycznych, a tym samym blokują miejsca dla chorych wymagających pilnej hospitalizacji, np. z powodu ostrej białaczki szpikowej - mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego.

Podawanie hamującego krwawienie kwasu traneksamowego (TXA) zmniejsza potrzebę przetaczania krwi podczas hospitalizacji w związku z operacjami niekardiochirurgicznymi – ogłoszono podczas 67. dorocznego spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Hematologicznego (ASH).

Podczas ostatniego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów podjęto wiele istotnych decyzji statutowych i organizacyjnych, spośród których najważniejszą była zmiana nazwy Towarzystwa. Ponadto zaszło kilka ważnych zmian w zasadach członkostwa. - Jesteśmy otwarci na nowe środowiska i grupy zawodowe – podkreśla prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes PTHiT, omawiając najważniejsze zmiany.

Ostatnie lata przyniosły ogromny postęp w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej i chłoniaka z komórek płaszcza. Mimo szerokiego dostępu do nowoczesnych terapii, wciąż pozostaje grupa pacjentów, dla których konieczne jest poszerzenie opcji terapeutycznych – w tym refundacja nowych inhibitorów kinazy Brutona.

Terapia CAR-T daje spektakularne wyniki, ale wciąż nie u wszystkich. Transplantacja od dawcy niespokrewnionego pozostaje metodą radykalną i jedyną w wielu białaczkach wysokiego ryzyka. W przyszłości przeszczepów szpiku będzie mniej, ale nie znikną - uważa prof. Jerzy Hołowiecki, który w 1997 r. pierwszy w Polsce wykonał przeszczep szpiku od dawcy niespokrewnionego.

Nie dziwię się, że Krajowa Rada Onkologiczna nie poparła utworzenia osobnego rejestru dla onkologii i hematologii dziecięcej, dlatego że nie ma w niej ani jednego onkologa pediatrycznego i rada orzekała we własnej sprawie. To jawny konflikt interesów - stwierdziła Anna Apel podczas dyskusji na temat wydzielenia w ramach Krajowego Rejestru Nowotworów rejestru pediatrycznego.

Niedobór wykwalifikowanych hematologów i pielęgniarek, ograniczona możliwość dostaw leków bezpośrednio do domu, brak kompleksowej i skoordynowanej opieki w przypadku chorób współistniejących, utrudniony dostęp do rehabilitacji oraz ograniczone możliwości korzystania z innowacyjnych terapii – to najważniejsze bariery w systemie opieki nad pacjentami z hemofilią - wynika z najnowszego raportu poświęconego tej problematyce.

3 dni wykładów, 44 sesje merytoryczne, dyskusje i warsztaty zorganizowane we współpracy z Europejskim Towarzystwem Hematologicznym (EHA) z udziałem 121 wykładowców z Polski i zagranicy - w dniach 23–25 października 2025 r. w Gdańsku odbędzie się XXXII Zjazd Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.

Nie będzie osobnego Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej, z racji tego, że mamy już Krajowy Rejestr Nowotworów, który obejmuje i dzieci, i dorosłych - poinformowała Dominika Janiszewska-Kajka, zastępca dyrektora w Departamencie Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia.

U osób, które pomyślnie zakończyły leczenie chłoniaka, istnieje zwiększone ryzyko zgonu z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dlatego ocena ryzyka toksyczności sercowo-naczyniowej powinna być przeprowadzana przed rozpoczęciem terapii, a także w trakcie jej trwania. Zaleca się przy tym korzystać z odpowiednich narzędzi stratyfikacji ryzyka, takich jak HFA-ICOS risk assessment tool – mówi prof. Raul Cordoba Mascuñano.

„Chłoniak grudkowy to choroba przewlekła, która będzie towarzyszyć pacjentowi przez całe życie, ale nowoczesne terapie immunologiczne pozwalają nam coraz skuteczniej kontrolować jej przebieg” — podkreśla prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, hematolog.

Genetycy i hematolodzy z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Rzeszowie opracowali nową metodę diagnozowania nowotworów krwi. Stworzyli test, który pozwala nie tylko szybciej i taniej niż dotychczas przeanalizować cechy genów immunoglobulin, ale także określić, jak będzie się rozwijać choroba.

Ograniczenia refundacyjne wynikające z wysokich kosztów terapii, ograniczenia rozwoju akredytowanych ośrodków, brak finansowania rozwoju terapii CAR-T akademickich, luka edukacyjna lekarzy - to tylko niektóre z barier w rozwoju terapii CAR-T w Polsce. Autorzy raportu „Terapie CAR-T w Polsce: doświadczenia, dostępność, kierunki rozwoju” przygotowali propozycje rozwiązań, jakie należy wprowadzić, aby te bariery zostały zniesione.

Gdańsk ponownie po 22 latach stanie się stolicą polskiej Hematologii i Transfuzjologii. W dniach 23-25 października 2025 roku odbędzie się w nim XXXII Zjazd Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.

76-letni pacjent, który miał objawy wznowienia agresywnego chłoniaka, otrzymał terapię CAR-T wykonaną po raz pierwszy w Polsce nie dzięki komercyjnej usłudze firmy farmaceutycznej, lecz przez zespół Kliniki Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Ważne jest, aby pacjenci ze szpiczakiem plazmocytowym otrzymywali optymalne terapie od pierwszej linii leczenia, ale ważna jest również dostępność do terapii w przypadku nawrotu choroby - podkreśla prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów, dodając, że w tym roku w UE zarejestrowano nowy lek dedykowany pacjentom z nawrotowym lub opornym na leczenie szpiczakiem plazmocytowym.

Rejestr Onkologii i Hematologii Dziecięcej Hope for children został wpisany na listę członków stowarzyszonych European Network of Cancer Registries. To pierwszy w Polsce pediatryczny rejestr nowotworów przyjęty do międzynarodowej sieci rejestrów onkologicznych, działającej pod auspicjami Komisji Europejskiej.

Zapraszamy do udziału w konferencji „Kompendium Hematologii”, która odbędzie się 20 września 2025 r. pod przewodnictwem prof. dr hab. n. med. Iwony Hus. Spotkanie to zostało przygotowane z myślą zarówno o hematologach, jak i o lekarzach POZ, specjalistach różnych dziedzin medycyny oraz wszystkich osobach zainteresowanych najnowszymi osiągnięciami w diagnostyce i leczeniu chorób krwi.

Rzecznik Praw Pacjenta optuje w resorcie zdrowia za powołaniem Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej. W liście do minister zdrowia zwraca uwagę, że przyczyni się on do poprawy jakości diagnostyki i leczenia tej grupy pacjentów. Umożliwi również skrócenie czasu niezbędnego do postawienia diagnozy, zwiększenie dostępu do nowoczesnych terapii oraz pozwoli lepiej monitorować długoterminowe efekty leczenia.