Wideo

Ze względu na rosnącą antybiotykooporność i konieczność racjonalizacji antybiotykoterapii, współczesna medycyna rozwija alternatywne metody zarówno leczenia, jak i profilaktyki infekcji. Jedną z nich są terapie nieantybiotykowe. Ostatnie lata przyniosły nowe dane dotyczące skuteczności stosowania takiego postępowania, co wyjaśnia dr hab. n. med. Mateusz Babicki z Katedry i Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

Leczenie stwardnienia rozsianego coraz częściej opiera się na terapiach ukierunkowanych na konkretne mechanizmy immunologiczne. Jednym z kluczowych celów stały się limfocyty B, a wśród leków anty-CD20 stosowanych w SM pojawił się ublituksymab - przeciwciało monoklonalne o zmodyfikowanej strukturze, zaprojektowane z myślą o szybkim i skutecznym działaniu.

Tomografia komputerowa nie wystarczy do rozpoznania pierwotnego hiperaldosteronizmu – podkreśla prof. Jacek Kądziela. Choć badanie pozwala ocenić budowę nadnerczy, nie wskazuje źródła nadmiernego wydzielania aldosteronu ani nie przesądza o sposobie leczenia. Dlatego diagnostyka powinna rozpoczynać się od badań laboratoryjnych, a ostateczne decyzje należy oprzeć na pobraniu próbek krwi z żył nadnerczowych.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą przez lata pozostawać nierozpoznane, bo pacjent zgłasza przede wszystkim obniżony nastrój, spowolnienie albo trudności w codziennym funkcjonowaniu. Tymczasem - jak podkreśla prof. Anna Mosiołek - kluczowe znaczenie ma dobrze zebrany wywiad, który pozwala dotrzeć do natrętnych myśli, rytuałów i mechanizmu podtrzymującego objawy.

Przewlekła pokrzywka spontaniczna, hidradenitis suppurativa, łysienie plackowate, ciężki wyprysk rąk, bielactwo czy uogólniona łuszczyca krostkowa to choroby, w których eksperci apelują o szerszy dostęp do nowoczesnych terapii. Jak podkreśla prof. Irena Walecka, w części z nich stawką jest nie tylko poprawa jakości życia pacjentów, ale także zapobieganie trwałym powikłaniom, a w niektórych przypadkach nawet ratowanie życia.

W programie lekowym B.29 skuteczność leczenia stwardnienia rozsianego analizuje się przede wszystkim przez pryzmat aktywności rzutowej, zmian w badaniu rezonansu magnetycznego oraz progresji niesprawności. Prof. Monika Adamczyk-Sowa zwraca jednak uwagę, że u części pacjentów rzeczywisty przebieg choroby nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w tych klasycznych parametrach.

Blisko połowa osób z miastenią, które zakwalifikowano do zabiegu tymektomii i przeszły tę operację, doświadcza remisji całkowitej – nie prezentują objawów miastenii i nie muszą przyjmować leków. W tym roku mija 90 lat od wdrożenia tych zabiegów do praktyki klinicznej w takim wskazaniu.

Aż 90 proc. pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w Polsce powinno docelowo otrzymywać leczenie złożone. „Często lepszym krokiem jest modyfikacja dawki i wybór silniejszej tabletki dwuskładnikowej” – wskazuje prof. Krzysztof J. Filipiak. Ekspert analizuje wytyczne dotyczące terapii jedno-, dwu- i trójlekowych oraz podpowiada, kiedy warto zmodyfikować dotychczasowe leczenie.

Konkurs „Supertalenty w Medycynie” to nie tylko wyróżnienie dla młodych lekarzy i naukowców, lecz także forma budowania prestiżu polskiej nauki. - Ta inicjatywa dodaje wiatru w skrzydła i pozwala promować młode talenty, które niewątpliwie mamy w polskiej medycynie - wskazuje Agata Łapińska-Smolińska, prezeska zarządu Naukowej Fundacji Polpharmy.

Wprowadzenie leczenia przyczynowego i powszechnego skriningu noworodków zmieniło naturalny przebieg rdzeniowego zaniku mięśni (SMA) w Polsce. Obecne opcje terapeutyczne pozwalają uzyskać u dzieci przedobjawowych rozwój zbliżony do prawidłowego, a u chorych objawowych – realną poprawę stanu funkcjonalnego. - U dzieci leczonych od urodzenia nie obserwujemy już klasycznego, dramatycznego obrazu klinicznego, który jeszcze kilka lat temu był typowy dla SMA typu 1 – podkreśla prof. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak.

Coraz więcej nowoczesnych leków trafia na listy refundacyjne, ale bez szybkiej i kompleksowej diagnostyki molekularnej wielu pacjentów nie może z nich skorzystać. Eksperci uczestniczący w debacie podczas Kompendium Oncology Exchange podkreślali, że o skuteczności leczenia coraz częściej decyduje nie dostępność terapii, lecz czas diagnozy, jakość badań i sprawna organizacja opieki nad pacjentem.

Przewlekły stan zapalny od lat jest wskazywany jako jeden z mechanizmów związanych z rozwojem nadciśnienia tętniczego. Nadal jednak nie wiadomo, czy to właśnie on inicjuje chorobę, czy pojawia się jako konsekwencja wzrostu ciśnienia. - To jeden z obszarów, który może otworzyć drogę do nowych metod leczenia – mówi dr hab. Tymoteusz Żera z Katedry i Zakładu Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wyniki badania KEYNOTE-522, zaprezentowane podczas kongresu ASCO, potwierdzają istotne korzyści ze stosowania pembrolizumabu w połączeniu z chemioterapią u pacjentek z wczesnym potrójnie ujemnym rakiem piersi. Po blisko ośmiu latach obserwacji wykazano 36-procentową redukcję ryzyka zgonu, niezależnie od ekspresji PD-L1, statusu węzłów chłonnych czy uzyskania całkowitej odpowiedzi patologicznej.

Dlaczego mimo coraz skuteczniejszych leków wielu pacjentów nie osiąga celów terapeutycznych? Problem adherencji jest znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać. Skuteczne leczenie wymaga nie tylko przepisania odpowiedniej terapii, ale także zbudowania motywacji pacjenta, zapewnienia mu wsparcia i regularnych przypomnień o leczeniu. Przeszkodą mogą być również czynniki praktyczne, takie jak koszty terapii, dostępność leków czy trudności w realizacji zaleceń terapeutycznych – mówi prof. Przemysław Kardas.

Alergie krzyżowe mogą odpowiadać za objawy, które pacjenci i lekarze nie zawsze wiążą z chorobą alergiczną. Reakcje między pyłkami roślin, pokarmami czy alergenami zwierząt coraz częściej są rozpoznawane dzięki diagnostyce molekularnej. Jak podkreśla prof. Radosław Gawlik, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, dodatni wynik testu wcale nie musi oznaczać alergii, bo kluczowe znaczenie mają objawy kliniczne.

Skuteczne leczenie chorób zapalnych na wczesnym etapie pozwala ograniczyć ryzyko ciężkich powikłań, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca, depresja czy nowotwory. Jak podkreśla prof. Brygida Kwiatkowska, programy lekowe przynoszą korzyści nie tylko pacjentom, którzy zyskują stały nadzór specjalisty i lepszą kontrolę choroby, ale również całemu systemowi ochrony zdrowia, zmniejszając koszty związane z leczeniem schorzeń współistniejących.

Dolegliwości bólowe bywają jednym z pierwszych objawów nowotworu, a w trakcie terapii mogą stać się poważnym, przewlekłym problemem klinicznym. Dotyczą nie tylko chorych z aktywną chorobą, ale także części wyleczonych pacjentów, u których są następstwem operacji, chemioterapii czy radioterapii.

Osiem lat poszukiwań i krążenia między placówkami – tak wyglądała odyseja diagnostyczna Adama Dobruckiego. – Dopiero w ośrodku w Zabrzu znalazłem odpowiednią opiekę i zostałem zaopiekowany od A do Z – mówi przedstawiciel Stowarzyszenia Miastenia Gravis „Face to Face”.

Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego mocno stawiają na kompleksowe podejście do pacjenta z migotaniem przedsionków, pozycjonując kontrolę czynników ryzyka jako fundament terapii. - Migotanie przedsionków jest pewnego rodzaju konsekwencją źle kontrolowanych czynników ryzyka: nadciśnienia tętniczego, otyłości, cukrzycy, niewydolności serca czy obturacyjnego bezdechu sennego – podkreśla prof. Paweł Balsam.

Rak jądra należy do chorób rzadkich, jednak w grupie mężczyzn między 15. a 45. rokiem życia jest najczęstszym nowotworem litym. - U większości chorych możliwe jest postępowanie z intencją radykalną, ale kluczowe jest szybkie rozpoznanie oraz właściwie poprowadzona pierwsza linia leczenia - podkreśla dr Wojciech Michalski.

Jedzenie jest przereklamowane – mówi prof. Leszek Czupryniak. Zdaniem diabetologa trudno oczekiwać szybkich efektów profilaktyki w społeczeństwie, które od lat funkcjonuje w kulturze promującej nadmierną konsumpcję. To dlatego większą nadzieję na zahamowanie epidemii otyłości, cukrzycy i nadciśnienia wiąże dziś z rozwojem nowoczesnych terapii niż z edukacją zdrowotną.

Niskie ciśnienie tętnicze u osób zdrowych zazwyczaj nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych. Jak jednak podkreśla prof. Grzegorz Dzida, hipotensja może stanowić istotny problem kliniczny u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia, zwłaszcza osób starszych. W takich przypadkach zwiększa ryzyko zaburzeń perfuzji narządowej, omdleń i urazów, a niekiedy wymaga modyfikacji terapii hipotensyjnej.

Osoby z chorobami neuroimmunologicznymi zmagają się z wieloma zaburzeniami w sferze seksualnej, do najczęstszych należy obniżenie lub zanik popędu seksualnego. Diagnostyka i leczenie nie są łatwe, z wielu powodów – mówi dr Michał Błachut, specjalista psychiatrii i seksuologii z Katedry i Oddziału Klinicznego Psychiatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, śląski konsultant wojewódzki w dziedzinie seksuologii.

Dobrze kontrolowane wartości ciśnienia nie oznaczają konieczności rezygnacji z kawy. Znaczenie mają jednak regularność jej picia, liczba filiżanek, jednoczesne palenie tytoniu, masa ciała, jakość snu, nawodnienie oraz dodatki do napoju. - Kawa nie jest wrogiem chorego z nadciśnieniem tętniczym, ale jej miejsce w diecie trzeba oceniać w kontekście całego profilu klinicznego - podkreśla dr Stanisław Surma.

Nerki, naczynia krwionośne i zaburzenia metaboliczne mogą przez długi czas nie dawać objawów. Dlatego, zdaniem prof. Grzegorza Dzidy, u pacjentów z nadciśnieniem warto regularnie wykonywać badania pozwalające wcześnie wykryć powikłania i lepiej ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe.

Spektrum autyzmu nadal zbyt często bywa odczytywane przez otoczenie jako chłód emocjonalny, brak empatii albo obojętność. Dr hab. Anna Antosik podkreśla, że to jedno z najbardziej krzywdzących uproszczeń. W wideopodcaście „Pulsu Medycyny” wyjaśnia, dlaczego trudności w komunikowaniu emocji nie oznaczają ich braku, na co powinien zwrócić uwagę pediatra oraz jaką rolę w codziennym funkcjonowaniu dzieci ze spektrum odgrywa oś jelito–mózg.

Nowe wytyczne ARIA przynoszą zmianę w podejściu do alergicznego nieżytu nosa. Eksperci coraz częściej sięgają nie tylko po wyniki badań klinicznych, ale także po dane pokazujące, jak pacjenci rzeczywiście stosują leki i kontrolują objawy. – To krok w stronę bardziej spersonalizowanego leczenia – mówi prof. Bolesław Samoliński.

Nie wystarczy już odhaczenie punktów w skali ani oparcie decyzji na pojedynczym biomarkerze. Najnowsze wytyczne Surviving Sepsis Campaign 2026 przesuwają akcent z automatycznych algorytmów na ocenę chorego, indywidualizację płynoterapii i szybsze rozpoczęcie leczenia tam, gdzie chory znajduje się w danym momencie: w karetce, na SOR-ze czy w oddziale. - Wracamy do rzetelnej oceny lekarza. Skale i biomarkery wspierają diagnostykę, ale nie zastępują decyzji przy łóżku chorego - mówi prof. Waldemar Goździk.

Podwyższone stężenie kwasu moczowego to nie tylko problem pacjentów z dną moczanową. Coraz więcej badań wskazuje, że hiperurykemia może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem tętniczym, otyłością i zespołem metabolicznym. O nowych zaleceniach ekspertów i docelowych wartościach kwasu moczowego mówi prof. Justyna Domienik-Karłowicz.

Badanie CMR (ang. cardiac magnetic resonance) ma coraz większe znaczenie w diagnostyce kardiologicznej, ale dostęp do niego pozostaje ograniczony. Zdaniem prof. Mateusza Śpiewaka problemem nie jest to, czy opis wykonuje radiolog, czy kardiolog, lecz czy robi to lekarz z odpowiednim doświadczeniem. Ekspert podkreśla, że obecne regulacje, które nie pozwalają kardiologom na samodzielne opisywanie refundowanych badań ambulatoryjnych, ograniczają dostępność diagnostyki i mogą wydłużać oczekiwanie pacjenta na leczenie.