Seks to także wysiłek fizyczny, a dla osoby z cukrzycą wysiłek oznacza pytanie o ryzyko hipoglikemii. Czy podczas stosunku może dojść do groźnego spadku poziomu glukozy? Nowe badanie polskich naukowców przynosi odpowiedź na pytanie, które od dawna nurtowało lekarzy i pacjentów.
Leczenie nowotworu może gwałtownie zmieniać poziom glukozy we krwi i zapotrzebowanie na insulinę. Szczególnym wyzwaniem są pacjenci, którzy w trakcie terapii otrzymują duże dawki sterydów – mówi prof. Leszek Czupryniak.
Endometrioza może mieć konsekwencje zdrowotne daleko wykraczające poza układ rozrodczy. W największym dotąd badaniu dotyczącym jej związku z cukrzycą typu 2 choroba wiązała się z 46-proc. wyższym ryzykiem jej rozwoju. U kobiet bez otyłości zależność była jeszcze silniejsza – skorygowany współczynnik ryzyka (aHR) wyniósł 2,39. Wyniki opublikowano 6 sierpnia w „Diabetologia”, oficjalnym czasopiśmie European Association for the Study of Diabetes (EASD).
Ministerstwo Zdrowia w końcu zdecydowało się rozszerzyć refundację leczenia insuliną z zastosowaniem pompy insulinowej. Zgodnie z przekazanym do konsultacji projektem, ze świadczenia finansowanego przez NFZ będą mogli skorzystać także pacjenci powyżej 26. roku życia z cukrzycą typu 1 lub typu 3, po spełnieniu przynajmniej jednego z pięciu kryteriów.
Mikrobiom jamy ustnej może mieć znaczenie nie tylko dla zdrowia zębów i przyzębia, ale także dla przebiegu cukrzycy, chorób sercowo-naczyniowych czy schorzeń neurodegeneracyjnych. Dr n. med. Emma Kiworkowa i lek. dent. Anna Jankowska-Sasak wyjaśniają, które zależności potwierdzają badania naukowe, a które nadal pozostają hipotezą.
Jedzenie jest przereklamowane – mówi prof. Leszek Czupryniak. Zdaniem diabetologa trudno oczekiwać szybkich efektów profilaktyki w społeczeństwie, które od lat funkcjonuje w kulturze promującej nadmierną konsumpcję. To dlatego większą nadzieję na zahamowanie epidemii otyłości, cukrzycy i nadciśnienia wiąże dziś z rozwojem nowoczesnych terapii niż z edukacją zdrowotną.
W Polsce nawet 250 tys. osób zmaga się z ranami w przebiegu stopy cukrzycowej. Wyniki krajowego pilotażu pokazują, że większości amputacji można zapobiec. Eksperci alarmują jednak, że bez wyspecjalizowanych ośrodków i skoordynowanej opieki liczba pacjentów tracących kończyny nie będzie się istotnie zmniejszać.
Nerki, naczynia krwionośne i zaburzenia metaboliczne mogą przez długi czas nie dawać objawów. Dlatego, zdaniem prof. Grzegorza Dzidy, u pacjentów z nadciśnieniem warto regularnie wykonywać badania pozwalające wcześnie wykryć powikłania i lepiej ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe.
O wykorzystaniu nowych technologii i sztucznej inteligencji w leczeniu nadciśnienia tętniczego, a także potrzebie dobrej komunikacji środowiska lekarzy zajmujących się tym obszarem medycyny ze społeczeństwem dyskutowali w drugim dniu 35. Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension) w Gdańsku jego uczestnicy: prof. Krzysztof Narkiewicz i Diana Ferrao.
Cukrzyca to nie problem podwyższonego stężenia glukozy, to problem powikłań – mówi prof. Krzysztof Strojek. W Polsce z tą chorobą żyje już około 3 mln osób, a skuteczna kontrola glikemii pozostaje kluczowym elementem ratowania pacjentów przed niepełnosprawnością. Ekspert wyjaśnia, dla kogo systemy CGM są kluczowe, kiedy pełnią rolę edukacyjną i przed jakimi wyzwaniami systemowymi stoi polska diabetologia.
Cukrzyca typu 2 nie może być dziś postrzegana wyłącznie przez pryzmat podwyższonego stężenia glukozy. Jak podkreśla prof. Grzegorz Dzida, pacjent z takim rozpoznaniem wymaga oceny ryzyka sercowo-naczyniowego już na początku terapii. Diabetolog zwraca też uwagę, że insulinooporność to przede wszystkim konsekwencja wcześniejszych patologii metabolicznych, która nie powinna przesłaniać szerszego obrazu klinicznego.
Systemy ciągłego monitorowania glukozy (CGM) to rozwiązanie, które się opłaca: pozwala lepiej kontrolować cukrzycę, poprawia jakość życia osób z cukrzycą i zmniejsza koszty opieki diabetologicznej - to wnioski z nowego raportu, który kompleksowo analizuje znaczenie nowoczesnego monitorowania poziomu glikemii dla osób z cukrzycą i polskiego systemu ochrony zdrowia.
Cukrzyca typu 1 zwykle przez miesiące, lata rozwija się bezobjawowo, a diagnoza często następuje dopiero w momencie ciężkiego powikłania. Dziś medycyna zaczyna wyprzedzać chorobę, dzięki badaniom przesiewowym możliwe jest jej wykrycie na etapie przedklinicznym i spowolnienie procesu niszczenia komórek beta. O tym, dlaczego to przełom w diabetologii i jaką rolę odgrywają w nim polskie ośrodki, opowiada prof. Przemysława Jarosz-Chobot.
To jest moment, w którym zmienia się nasze myślenie o cukrzycy typu 1 - podkreśla prof. Artur Bossowski, odnosząc się do nowej immunoterapii z wykorzystaniem leku Teplizumab, który został w tym roku dopuszczony do stosowania w Europie, a wcześniej zatwierdziła go FDA.
Najnowsze zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego na 2026 rok wprowadzają szereg istotnych zmian w diagnostyce i leczeniu cukrzycy. Szczególny nacisk położono na wykorzystanie nowoczesnych technologii, w tym systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM). Jakie zmiany w praktyce klinicznej oznaczają nowe wytyczne – zarówno dla lekarzy, jak i pacjentów?
Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista refundacyjna, która wprowadza zmiany w dopłatach do części leków stosowanych w diabetologii. Choć refundacja insulin i podstawowych wyrobów medycznych pozostaje bez zmian, modyfikacje obejmą m.in. nowoczesne terapie przeciwcukrzycowe. Jednocześnie środowisko diabetologiczne wskazuje na potrzebę dalszego rozszerzania dostępu do nowoczesnych technologii i leczenia.
Odstawienie analogów GLP-1 przez diabetyków wywołuje w ich organizmie „wstrząs metaboliczny”. Objawia się on różnego rodzaju współwystępującymi zaburzenia metabolicznymi, na przykład wahaniami poziomu glukozy we krwi, zwiększającymi ryzyko chorób układu krążenia, w tym zawału serca i udaru mózgu.
Forum Ekspertów ds. Cukrzycy przedstawiło rekomendacje zmian w opiece diabetologicznej w Polsce. Wśród najważniejszych postulatów znalazły się m.in.: rozszerzenie dostępu do nowoczesnych terapii, włączenie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy typu 1 do bilansu 6-latka oraz poprawa diagnostyki powikłań na poziomie POZ, w tym włączenie badania UACR do diagnostycznego budżetu powierzonego.
Jak wykazali naukowcy z University of Pittsburgh School of Medicine (USA), pobudzając odpowiedni typ komórek odpornościowych w tkance tłuszczowej, można poprawić wrażliwość na insulinę u myszy. To wskazuje na potencjalną nową ścieżkę leczenia cukrzycy typu 2, która mogłaby uzupełniać analogi GLP-1, takie jak semaglutyd (Ozempic). To o tyle istotne, że leki GLP-1 z czasem tracą skuteczność.
Amputacja części lub całej stopy, a czasem całej nogi na poziomie uda, to skutek jednego z najcięższych powikłań cukrzycy – choroby, na którą cierpi w Polsce ok. 3 mln osób. 7-8 tys. z nich rocznie traci całą lub część kończyny z powodu zespołu stopy cukrzycowej. – To dramatyczne dla pacjentów, ale często ratujące życie zabiegi – mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” specjalista chirurgii ogólnej i medycyny ratunkowej lek. Marek Bonczar, zastępca ordynatora Oddziału Chirurgii Ogólnej Szpitala Miejskiego w Gliwicach.
Choć coraz więcej pacjentów z nadmiarem kilogramów skutecznie redukuje masę ciała, otyłość pozostawia w organizmie trwały ślad metaboliczny. O przewlekłym charakterze choroby, roli zespołów terapeutycznych i potrzebie wprowadzenia edukacji o otyłości do programów nauczania medycznego mówi dr hab. Alina Kuryłowicz.
Stawka kapitacyjna i brak motywacji finansowej dla lekarzy za utrzymanie pacjentów w zdrowiu, za mało poradni oferujących opiekę koordynowaną - to, w ocenie ekspertów, bariery utrudniające dobrą opiekę nad chorymi z cukrzycą w podstawowej opiece zdrowotnej, podczas gdy dostęp do specjalisty diabetologa bywa utrudniony.
Nawet 1 mln osób z liczącego blisko 3,5 mln mieszkańców woj. wielkopolskiego nie ma w swoim powiecie dostępu do opieki diabetologicznej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego – informuje „Puls Medycyny” wielkopolski konsultant wojewódzki w dziedzinie diabetologii dr hab. Andrzej Gawrecki z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, działających w tamtejszym Szpitalu Miejskim im. F. Raszei.
Od ponad roku eksperci Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) współpracują z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia i NFZ nad nowym modelem opieki diabetologicznej, który ma poprawić jakość leczenia osób z cukrzycą oraz zapewnić im kompleksową opiekę — zarówno ambulatoryjną, jak i szpitalną. To ważne, bo jak wiadomo, cukrzyca to choroba milionów Polaków, a liczba pacjentów będzie się zwiększać.
Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało na petycję dotyczącą refundacji osobistych pomp insulinowych po 26. roku życia. Resort poinformował, że trwają analizy w tej sprawie. Kiedy można spodziewać się ostatecznej decyzji?
Otyłość pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnej medycyny, a jej leczenie znajduje się dziś w centrum uwagi endokrynologów. – Wyniki badań nad lekami stosowanymi w terapii otyłości pokazują, że ich potencjał może wykraczać daleko poza samą redukcję masy ciała – mówi prof. Beata Kos-Kudła, prezes Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego w kadencji 2021-2025. Jak zaznacza, możliwe jest, że medycyna zyska dzięki nim nowe narzędzie wspierające także leczenie uzależnień.
Poradnie diabetologiczne przy obecnym poziomie wyceny świadczeń nie są w stanie zbilansować budżetu, stąd coraz więcej poradni rezygnuje ze świadczenia opieki w ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia; są powiaty, gdzie tej opieki nie ma – zaalarmował w Światowym Dniu Walki z Cukrzycą prof. Krzysztof Strojek ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, konsultant krajowy w dziedzinie diabetologii.
Mamy coraz lepszy dostęp do leków na cukrzycę, ale dopiero stałe monitorowanie glikemii umożliwia takie ustawienie leczenia, aby uzyskać poziomy glikemii jak u osoby zdrowej – wskazuje prof. Małgorzata Myśliwiec, kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Współpracujemy z resortem zdrowia nad konstrukcją nowych świadczeń, które obejmą pracę całego zespołu terapeutycznego, czyli lekarza diabetologa, dietetyka, psychologa, pielęgniarki. W tym modelu musi być również uwzględniona porada edukacyjna. Bez dostępu do tych wszystkich elementów nie da się bowiem osiągnąć trwałego sukcesu w leczeniu cukrzycy – podkreśla prof. Irina Kowalska, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.