Wideo

Właściwa wycena świadczeń, jasne zasady finansowania, cyfryzacja dokumentacji oraz partnerska współpraca sektora publicznego i prywatnego to fundamenty bardziej efektywnego i stabilnego systemu ochrony zdrowia. - Takie podejście pozwoli ograniczyć napięcia między sektorami oraz realnie poprawić jakość opieki w kraju – podkreślali uczestnicy debaty organizowanej przez „Puls Medycyny” w ramach konferencji „Wyzwania Zdrowotne 2026”.

Osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi często słyszą proste zalecenie: „proszę ograniczyć tłuszcze”. To skrót myślowy, który bywa pomocny na starcie, ale długoterminowo może prowadzić do błędów żywieniowych — zwłaszcza gdy jest rozumiany jako konieczność bardzo rygorystycznego zmniejszenia udziału tłuszczu w diecie. Jak więc w praktyce wybierać produkty, by rzeczywiście działały na korzyść układu krążenia?

Często bagatelizowanym lub niedostrzeganym problemem w przypadku skolioz u dorosłych jest chromanie neurogenne. W efekcie stenozy kanału kręgowego bardzo często rozwijają się zespoły bólowe, a im mogą towarzyszyć niedowłady mięśniowe, które pojawiają się dopiero po przejściu określonego dystansu, przez co są trudniejsze do zdiagnozowania podczas badania lekarskiego - uczula prof. Robert Gasik.

Udar mózgu pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce. Jak podkreśla prof. Bartosz Karaszewski, rocznie dotyczy on ok. 80 tys. pacjentów i często wiąże się z trwałymi następstwami, co przekłada się na rosnące potrzeby w zakresie kontynuacji leczenia, rehabilitacji i wsparcia opiekuńczego, a w efekcie - zwiększa obciążenie systemu. W ocenie eksperta konieczne jest wdrożenie zintegrowanej ścieżki opieki w udarze – od prewencji pierwotnej, przez organizację postępowania w ostrej fazie, po ustalanie etiologii udaru, prewencję wtórną i opiekę długoterminową.

Słabo nasilony stan zapalny coraz wyraźniej wpisuje się w obraz miażdżycy - od wczesnych zmian w śródbłonku po destabilizację blaszki i ostre incydenty. Prof. Michał Hawranek wskazuje, że podwyższone hs-CRP może pomóc zidentyfikować pacjentów zagrożonych chorobami sercowo-naczyniowymi, nawet jeżeli nie mają oni klasycznych obciążeń. Parametr ten uwzględniono w zaktualizowanych europejskich zaleceniach dotyczących dyslipidemii jako czynnik, który może zmienić ocenę ryzyka i wpłynąć na decyzje terapeutyczne.

Badania RWE coraz częściej uzupełniają klasyczne dane z randomizowanych badań klinicznych, pokazując, jak w codziennej praktyce wygląda diagnostyka, leczenie i kontrola kluczowych czynników wpływających na zdrowie sercowo-naczyniowe. W obszarze zaburzeń lipidowych szczególnie warto śledzić polskie projekty – pozwalają one ocenić zarówno skuteczność terapii, jak i „wąskie gardła” profilaktyki. O tym, czym są badania RWE i jakie wnioski płyną z najnowszych polskich analiz, mówi prof. Monika Burzyńska.

Ponad sześć lat temu powstała Agencja Badań Medycznych, a wraz z nią – Polska Sieć Badań Klinicznych. Ośrodki wsparcia badań klinicznych są dziś rozproszone po kraju znacznie bardziej równomiernie niż jeszcze kilka lat temu, a infrastruktura i zasoby kadrowe – jak podkreślają eksperci – wyraźnie się poprawiły. Mimo to liczba nowych badań uruchamianych w Polsce nie rośnie w tempie, którego oczekiwałby rynek i system.

W codziennej praktyce klinicznej nadciśnienie tętnicze coraz częściej towarzyszy innym przewlekłym schorzeniom. Zdaniem prof. Piotra Jankowskiego w tej grupie chorych nadciśnienie nie może być traktowane jako jedna z wielu chorób, lecz kluczowy czynnik wpływający na rokowanie, wymagający odrębnego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.

W gabinecie lekarza rodzinnego dyslipidemia jest dziś codziennością – i to w skali, która nie pozwala traktować jej jako „dodatku” do innych problemów zdrowotnych. Z jednej strony POZ w Polsce ma realne narzędzia, by skutecznie wychwytywać i prowadzić pacjentów z nieprawidłowym lipidogramem. Z drugiej – wciąż zbyt często brakuje właściwej reakcji na rozpoznanie oraz konsekwentnej edukacji, bez której wyniki badań pozostają tylko liczbami w systemie.

Serce i mózg znalazły się wśród kluczowych priorytetów Ministerstwa Zdrowia. To wyraźny sygnał, że bez skoordynowanej, interdyscyplinarnej prewencji nie uda się zatrzymać epidemii chorób sercowo-naczyniowych. Jak podkreśla prof. Marek Gierlotka, skuteczna profilaktyka nie może być domeną jednej specjalizacji ani realizowana „przy okazji” – musi zostać trwale wbudowana w system opieki zdrowotnej.

Dlaczego autorytet lekarza nie jest dzisiaj już czymś tak oczywistym jak kiedyś? - To problem systemowy, wynikający ze zbyt małej ilości czasu poświęcanej pacjentowi. Gdy pacjent szuka odpowiedzi na szereg pytań, których nie uzyskał w gabinecie lekarskim, opiekę nad nim przejmuje Internet - zauważa prof. Jarosław Pinkas w rozmowie z "Pulsem Medycyny".

Przez lata były fundamentem diagnostyki lipidowej, dziś ich rola znacząco się zmieniła. Cholesterol całkowity i HDL nie są już wykorzystywane ani do rozpoznawania dyslipidemii, ani do oceny ryzyka sercowo-naczyniowego czy monitorowania leczenia. - Są jednak bardzo potrzebne – mówi prof. Bogdan Solnica, kierownik Katedry Biochemii Klinicznej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jaką więc pełnią dziś funkcję?

W leczeniu zaawansowanego raka piersi zmierzamy w kierunku personalizacji, a więc określania indywidualnych cech nowotworu u poszczególnych pacjentek i dobierania na tej podstawie odpowiedniego leczenia, które w Polsce jest już dostępne. Jak w praktyce wygląda takie postępowanie, wyjaśnia onkolog kliniczny dr Roman Dubiański.

Dolegliwości bólowe kręgosłupa dotyczą dziś nawet 60-70 proc. dzieci i nastolatków, a skolioza – choć często bezobjawowa – w wielu przypadkach pozostaje zbyt długo nierozpoznana. Podczas debaty „Dzieci i zespoły bólowe kręgosłupa, w tym skolioza” prof. Michał Latalski i dr hab. n. kf. Agnieszka Stępień zgodnie podkreślali, że o zdrowie kręgosłupa trzeba zadbać jak najwcześniej.

Rosnąca liczba pacjentów zgłaszających się z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa to – jak podkreślają eksperci – bezpośredni efekt przeciążeń związanych z pracą i transformacją cyfrową. Podczas debaty o ergonomii dr hab. Joanna Bugajska, prof. Robert Gasik i prof. Michał Latalski wskazywali, że zarówno niewłaściwe stanowiska pracy, jak i specyfika współczesnego stylu życia prowadzą do narastającej epidemii bólu kręgosłupa wśród pracowników i dzieci.

Dieta ketogeniczna wciąż budzi kontrowersje w kontekście prewencji sercowo-naczyniowej, jednak – jak podkreśla dr Katarzyna Łokieć – w ściśle określonych sytuacjach klinicznych i przy krótkotrwałym stosowaniu może przynieść wymierne korzyści metaboliczne u pacjentów z otyłością, cukrzycą typu 2 i dyslipidemią. Kluczowe pozostają indywidualizacja postępowania, nadzór specjalistów oraz jakość stosowanych tłuszczów.

Choć osteoporoza dotyka milionów Polaków, tylko niewielki ułamek chorych otrzymuje właściwe leczenie, a wiele złamań kompresyjnych nigdy nie zostaje zdiagnozowanych. Podczas debaty pt. „Osoby starsze i osteoporoza” eksperci alarmowali, że skala niedoszacowania choroby jest dramatyczna, a rosnąca populacja seniorów w społeczeństwie wkrótce obnaży wszystkie słabości systemu – od ograniczonej diagnostyki po niewystarczającą profilaktykę.

Ból kręgosłupa nie powinien być pretekstem do unieruchomienia. Eksperci zgodnie podkreślają: w większości przypadków pacjenci potrzebują nie zakazu ruchu, lecz mądrze dobranej, stopniowo wprowadzanej aktywności. Kluczem jest rozpoznanie przyczyny dolegliwości, modyfikacja czynników ryzyka i indywidualny plan ćwiczeń – także po operacji.

Polska stoi przed kluczową przemianą systemu ochrony zdrowia. – Mamy innowacje, ale bez ponadpartyjnej zgody i spójnej wizji nie zbudujemy systemu odpowiadającego wyzwaniom starzejącego się społeczeństwa i rosnących kosztów leczenia. Najpierw musimy ustalić, dokąd zmierzamy i jak, a dopiero potem myśleć o kosztach – mówi wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.

Choroby rzadkie dotykają z pozoru niewielu pacjentów, ale w skali kraju oznaczają miliony osób i ich bliskich, zmagających się z ogromnymi wyzwaniami medycznymi, finansowymi i emocjonalnymi. Plan dla Chorób Rzadkich miał uporządkować diagnostykę, wzmocnić ośrodki referencyjne i poprawić dostęp do nowoczesnych terapii. W naszym studiu zapytaliśmy ekspertów, na jakim etapie jego wdrażania jesteśmy i co jeszcze musi się wydarzyć, by realnie zmienić sytuację chorych i ich rodzin.

Ruch może przynieść ulgę kręgosłupowi, ale w niektórych sytuacjach staje się czynnikiem wyzwalającym ból – zwłaszcza wtedy, gdy pacjent ma już zmiany zwyrodnieniowe i nagle wprowadza intensywny, źle dobrany wysiłek. Problemem bywa brak rozgrzewki, przeciążanie oraz nieodpowiedni dobór formy ruchu - wyjaśnia dr Kamil Koszela.

Co roku u kilku noworodków w naszym kraju rozpoznaje się ciężką wadę genetyczną skutkującą rozwojem rzadkiej choroby wielonarządowej, prowadzącej często do przewlekłej cholestazy i dramatycznych dolegliwości w postaci uporczywego świądu skóry. Prof. Jarosław Reguła wyjaśnia, jak zastosowanie inhibitorów transportera kwasów żółciowych i rozwój programu lekowego może realnie odmienić sytuację chorych na zespół Alagille’a.

Nie wyobrażam sobie sytuacji, że każdy lekarz będzie wysyłał pacjenta z podejrzeniem hipercholesterolemii do genetyka. Żaden system tego finansowo nie wytrzyma. Sposobem, który sprawdził się w Krajowym Centrum Hipercholesterolemii Rodzinnej w Gdańsku, jest stworzenie oddzielnej ścieżki diagnostycznej dla tych pacjentów - wskazuje dr hab. n. med. Krzysztof Chlebus.

W kampanię promującą program profilaktyczny "Moje Zdrowie" powinniśmy zaangażować ludzi młodych albo tych, którzy mieli incydenty sercowo-naczyniowe w młodym wieku - uważa kardiolog dr hab. Marta Kałużna. - To organizacje pacjenckie najlepiej mogą przekonać: masz 20-30 lat, ale dzięki możliwości wykonywania badań biochemicznych w ramach programu i całościowej ocenie twojego zdrowia możemy u ciebie wykryć chorobę, której się nawet nie spodziewałaś, a która uwidoczniłaby dopiero w wieku 40-50 lat - zgadza się prof. Maciej Banach.

Nadmierna masa ciała stała się jednym z kluczowych czynników prowadzących do przewlekłych dolegliwości kręgosłupa - wskazali eksperci podczas debaty pt. „Otyłość i bóle kręgosłupa”. Przeciążenia, zaburzenia postawy oraz stan zapalny tworzą mechanizm, który z czasem utrwala ból. Mimo postępu w leczeniu otyłości, brakuje rozwiązań systemowych, które zapewniłyby pacjentom odpowiednią opiekę.

Nawet 75 proc. pacjentów kardiologicznych nie przestrzega zaleceń terapeutycznych – wynika z badań i obserwacji klinicznych. Problem dotyczy zwłaszcza osób starszych, obciążonych wieloma chorobami, ale też pacjentów z bezobjawowymi schorzeniami, takimi jak nadciśnienie tętnicze czy dyslipidemia. – To zjawisko wielowymiarowe, w którym rola lekarza i systemu jest równie ważna jak samego pacjenta – podkreśla prof. Miłosz Jaguszewski, kardiolog z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Ostatnie lata przyniosły ogromny postęp w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej i chłoniaka z komórek płaszcza. Mimo szerokiego dostępu do nowoczesnych terapii, wciąż pozostaje grupa pacjentów, dla których konieczne jest poszerzenie opcji terapeutycznych – w tym refundacja nowych inhibitorów kinazy Brutona.

Brak standardu tranzycji, ograniczenia programu lekowego dla rzadkich encefalopatii padaczkowych, niedostateczne wsparcie psychospołeczne i wciąż żywe stereotypy – to tylko część problemów, z jakimi mierzą się osoby z padaczką i ich bliscy w Polsce. W debacie „Pulsu Medycyny” ekspertki szukały odpowiedzi na pytanie, co trzeba zmienić, by ścieżka diagnostyczno-terapeutyczna była naprawdę bezpieczna i skuteczna.

RSV pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla najmłodszych dzieci. Dr hab. Wojciech Feleszko wskazuje na rosnącą rolę przeciwciał monoklonalnych, które znacząco zmniejszają liczbę hospitalizacji.

Choroba otyłościowa jest jednym z najpoważniejszych, a jednocześnie najmniej dostrzeganych wyzwań zdrowotnych. Zdaniem prof. Lucyny Ostrowskiej skuteczne leczenie wymaga interdyscyplinarnej opieki oraz natychmiastowego wznowienia programu KOS-BAR.