Katarzyna Lisowska

Nefrologia została włączona do programów prewencyjnych i znalazła się na agendzie WHO. Przyjęto rezolucję dotyczącą zdrowia nerek i uznano przewlekłą chorobę nerek (ang. chronic kidney disease, CKD) za priorytetowy problem zdrowotny. To ogromna zmiana, która zobowiązuje również Polskę do monitorowania obciążenia CKD, rozwijania programów prewencyjnych i poprawy opieki nefrologicznej – mówi prof. Magdalena Krajewska, konsultant krajowy w dziedzinie nefrologii.

Uczelnie medyczne mierzą się z rosnącymi kosztami, brakiem kadry i ograniczonymi grantami. - Bez wyraźnego zwiększenia nakładów na szkolnictwo wyższe i badania naukowe Polska nie dokona znaczącego postępu - mówi prof. Michał Markuszewski, rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. W rozmowie z „Pulsem Medycyny” opowiada o tym, jak uczelnia radzi sobie z ograniczonym budżetem, rosnącą liczbą studentów i potrzebą zapewnienia wysokiej jakości badań naukowych.

Jak ustalił "Puls Medycyny", Adam Konka został odwołany z funkcji dyrektora Centrum e-Zdrowia (CeZ).

Polska stoi przed kluczową przemianą systemu ochrony zdrowia. – Mamy innowacje, ale bez ponadpartyjnej zgody i spójnej wizji nie zbudujemy systemu odpowiadającego wyzwaniom starzejącego się społeczeństwa i rosnących kosztów leczenia. Najpierw musimy ustalić, dokąd zmierzamy i jak, a dopiero potem myśleć o kosztach – mówi wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.

Badania kliniczne w Polsce to inwestycja, która wielokrotnie się zwraca – mówi prof. Wojciech Fendler, prezes Agencji Badań Medycznych. Jak zwraca uwagę, dziś dzięki finansowaniu ABM innowacyjne terapie w projektach otrzymuje już 14 tysięcy pacjentów, a kolejnych kilkadziesiąt tysięcy czeka na włączenie. - Ograniczenie środków Agencji nie tylko zatrzymałoby rozwój krajowych innowacji, ale także obciążyłoby system ochrony zdrowia kosztami leczenia pacjentów, którzy dziś korzystają z terapii i diagnostyki w ramach badań klinicznych.

Jednym z najbardziej dotkliwych niepowodzeń mijającego roku dla Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP) okazała się negatywna opinia Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie wprowadzenia przesiewu w kierunku autyzmu u dzieci w wieku dwóch lat. – Decyzja ta, oparta na opiniach ekspertów, którzy nie są znani środowisku pediatrycznemu, stoi w sprzeczności z aktualną wiedzą medyczną i praktyką wielu krajów – podkreśla prof. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

Depresja często dotyka ludzi, którzy dźwigają na swoich barkach za dużo odpowiedzialności: zawodowej, rodzinnej, emocjonalnej. W pewnym momencie organizm mówi „stop” nie dlatego, że ktoś jest słaby, tylko dlatego, że był zbyt silny zbyt długo – mówi dr hab. n. med. Sławomir Murawiec, psychiatra i psychoterapeuta. Ekspert wyjaśnia, kiedy psychoterapia wystarcza, kiedy nie obejdzie się bez leków i dlaczego wielu pacjentów odstawia farmakoterapię właśnie wtedy, gdy zaczyna ona działać.

Zarówno wczorajszy, jak i dzisiejszy szczyt medyczny jest dla mnie dobrym sygnałem, dlatego że najważniejsze osoby w państwie mówią o zdrowiu jako priorytecie. Im więcej ekspertów, którzy będą pracowali nad systemem, tym lepiej. Natomiast czas pokaże, czy jesteśmy gotowi na głębokie reformy - powiedziała "Pulsowi Medycyny" minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

NFZ jest nie tylko wypłacalny, ale także jest rzetelnym płatnikiem w zakresie realizowanych umów. Wszystkie płatności, w tym dotyczące nadwykonań nielimitowanych, będą zrealizowane – zapowiedział premier Donald Tusk, otwierając organizowany przez rząd szczyt medyczny „Bezpieczny pacjent”. Jak podkreślił, nakłady na ochronę zdrowia rosną, ale skala problemów jest większa niż dostępny budżet. – Naszym zadaniem jest sprawić, by te środki były realnie odczuwalne dla pacjentów i personelu oraz by nie dawały pretekstu do narracji o zapaści systemu – podsumował.

Mamy fatalne prawo dotyczące ochrony zdrowia. Trzeba je „wyrzucić do kosza” i napisać na nowo ustawę o działalności leczniczej, regulującą wszystkie poziomy zabezpieczenia, współpracę i koordynację opieki zdrowotnej - mówi Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych. Jak przyznaje, brak takiej gruntownej reformy to efekt braku woli politycznej. - Niezależnie od tego, kto rządzi, słyszymy: „tego się nie da zrobić” - kwituje.

– Obecny model finansowania ochrony zdrowia nie działa od dawna. Jako pielęgniarka pracuję 37 lat i nie pamiętam momentu, w którym było dobrze, żeby finanse się spinały. Reforma tego systemu jest potrzebna, ale nie kosztem pracowników i pacjentów – mówi posłanka Lewicy, wiceprzewodnicząca sejmowej Komisji Zdrowia Joanna Wicha.

Celem powołanego w 2020 r. Funduszu Medycznego było zapewnienie pacjentom szybszego dostępu do innowacyjnych terapii. Po pięciu latach znów znalazł się on w centrum uwagi rządu, parlamentu i prezydenta. Od ich decyzji zależeć będzie los finansowanie nowoczesnych terapii oraz to, czy system ochrony zdrowia otrzyma miliardowe wsparcie.

Na polską ochronę zdrowia patrzymy przez pryzmat kolejek, przełożonych zabiegów i wiecznego „braku środków”. Tymczasem świat widzi coś zupełnie innego - lekarzy przesuwających granice medycyny oraz wyniki, których zazdroszczą nam ci, którzy od lat uchodzą za wzór. Paradoks czy niedostrzegana przez nas rzeczywistość?

Projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej był początkowo przedstawiany jako przełom w dostępie do terapii dla Polaków. Dziś ze strony Ministerstwa Zdrowia słychać, że to raczej ewolucja niż rewolucja, a regulacja ma przede wszystkim usprawnić proces refundacyjny i poprawić gospodarowanie ograniczonymi środkami. Mimo to projekt utknął w resorcie, a w kuluarach huczy, że powodem jest dziura w kasie NFZ.

W Polsce brakuje instytucji odpowiedzialnej za egzekwowanie realizacji programów profilaktycznych. - Obecnie nikt nie ponosi konsekwencji za brak aktywności w tym zakresie, ani pacjenci, ani jednostki medyczne. Tymczasem w wielu krajach praktyki medyczne, które nie angażują się w działania profilaktyczne, tracą część finansowania lub nie otrzymują przedłużenia kontraktu. Nie chodzi o przymus, ale o premiowanie tych, którzy podejmują realne działania – mówi prof. Marcin Moniuszko, rektor Uniwersytety Medycznego w Białymstoku.

Do Ministerstwa Zdrowia trafił wniosek o wprowadzenie bezpłatnej antykoncepcji dla nastolatek i młodocianych. – Chodzi o to, by bariera finansowa nie ograniczała dostępu do skutecznych metod zapobiegania nieplanowanej ciąży – mówi prof. Ewa Wender-Ożegowska, konsultant krajowa w dziedzinie położnictwa i ginekologii. Jak podkreśla, nie można udawać, że temat seksu nie dotyczy uczniów, gdy każdego roku mamy przypadki rodzących dziewczynek poniżej 14. roku życia.

Manicure hybrydowy stał się rutyną dla milionów kobiet, ale wraz z jego rosnącą popularnością pojawiły się pytania o bezpieczeństwo promieniowania UV emitowanego przez lampy do utwardzania lakieru. Zagadnienie to budzi zainteresowanie nie tylko wśród klientek branży beauty, lecz także w środowisku medycznym. Co na ten temat mówi nauka? Czy jest powód do obaw?

5 grudnia, z inicjatywy prezydenta Karola Nawrockiego, ma odbyć się szczyt medyczny, jednak wciąż nie wiadomo, czy weźmie w nim udział minister zdrowia. Jolanta Sobierańska-Grenda przyznała w TVP Info, że „czeka na oficjalne potwierdzenie wydarzenia”, podkreślając, iż na początku grudnia odbywa się wiele spotkań i kongresów dotyczących zdrowia.

Podczas posiedzenia Naczelnej Rady Lekarskiej Ministerstwo Zdrowia wycofało się z pomysłu nałożenia górnego limitu wynagrodzeń dla medyków, którzy pracują na kontraktach. Resort zapowiedział natomiast dalsze rozmowy ze środowiskiem w zakresie racjonalizacji wydatków.

W 2009 r. świat sparaliżował strach epidemią świńskiej grypy (H1N1). W wielu krajach podjęto decyzje o zakupie milionów szczepionek. Ewa Kopacz, ówczesna minister zdrowia, zdecydowała, że Polska nie zamówi ich na masową skalę, tłumacząc to m.in. ryzykiem związanym ze szczepionkami. - Wielu próbowało skłonić nas do podjęcia decyzji sprzecznej z moim przekonaniem dotyczącym bezpieczeństwa pacjentów. Dziś mogę powiedzieć, że sprzeciw był decyzją słuszną, choć politycznie kosztowną - mówi Ewa Kopacz. Jakich dziś decyzji oczekuje od obecnej ekipy kierującej resortem zdrowia?

Usprawnienie działania programów lekowych, skrócenie czasu włączania pacjentów do terapii oraz poprawa sytuacji podmiotów realizujących takie świadczenia nie wymagają zmian legislacyjnych. – Kluczowa jest zmiana praktyki: szybsze kontraktowanie, negocjacje zamiast konkursów oraz stabilna dostępność świadczeń w całym kraju – podkreśla mecenas Marcin Pieklak, partner w kancelarii Rymarz Zdort Maruta.

W połowie grudnia Centrum e-Zdrowia przedstawi gotową do wdrożenia kartę e-DiLO. – Technologicznie będziemy przygotowani do jej uruchomienia w pierwszym kwartale przyszłego roku – mówi Adam Konka, dyrektor CeZ. Jak dodaje, termin ten powinien zbiec się z przekazaniem prezydentowi do podpisu nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, która formalnie wprowadzi kartę.

Otyłość to słowo odmieniane dziś przez wszystkie przypadki w mediach, na Instagramie, a nawet w parlamencie. - To temat modny, a jednocześnie dramatycznie niezrozumiany. Mówimy głośno o otyłości, ale bez planu i bez odwagi, by potraktować ją jako poważną chorobę cywilizacyjną, a nie jedynie temat na kampanię telewizyjną – mówi Marta Pawłowska, dyrektor Prezydium Partnerstwa na rzecz Profilaktyki i Leczenia Otyłości.

Czy medycy obawiają się AI? Czy starsi lekarze mają z nią problem? - Sztuczna inteligencja nie zastąpi lekarza sięgającego po nią, może wykluczyć tych, którzy nie będą potrafili z niej korzystać. I to nie wiek decyduje, lecz gotowość do zmian – mówi dr n. med Michał Gontkiewicz, przewodniczący zespołu ds. e-zdrowia Naczelnej Izby Lekarskiej.

Krajowa Rada Onkologiczna zatwierdziła pierwsze zestawy wskaźników umożliwiających monitorowanie jakości w Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO). Obejmują one raka piersi oraz raka jelita grubego. – Przygotowywane są kolejne, dotyczące raka jajnika, raka płuca i raka prostaty. Trwają też prace dotyczące wskaźników organizacyjnych, dedykowanych jakości pracy całego systemu – mówi dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.

Planujemy szkolenia, które pozwolą lekarzom rodzinnym przejąć opiekę nad pacjentem po zakończeniu leczenia onkologicznego. Chcemy, aby ten obszar funkcjonował w POZ podobnie jak koordynowana opieka nad pacjentami kardiologicznymi. Lekarze rodzinni mają dostęp do nowoczesnej diagnostyki, w tym tomografii komputerowej, ale potrzebują szablonów i procedur, które umożliwią im sprawne działanie w tym nowym zakresie – mówi prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej.

Za nami 6 miesięcy działania KSO. W ocenie ekspertów, ten krótki czas już pokazał, jak wprowadzenie standardów w mniejszych szpitalach wpływa na jakość leczenia. - Jestem przekonana, że jeśli pacjenci jeszcze tego nie odczuli, to wkrótce poczują: będą lepiej zaopiekowani, a standard postępowania, niezależnie od miejsca w Polsce, będzie taki sam jak w dużym ośrodku klinicznym – mówi Magdalena Janus-Hibner z Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im. Mikołaja Kopernika w Łodzi. Wskazuje jednocześnie na wyzwania, z jakimi mierzą się ośrodki SOLO I - są nimi np. badania PET i testy molekularne.

Współpracujemy z resortem zdrowia nad konstrukcją nowych świadczeń, które obejmą pracę całego zespołu terapeutycznego, czyli lekarza diabetologa, dietetyka, psychologa, pielęgniarki. W tym modelu musi być również uwzględniona porada edukacyjna. Bez dostępu do tych wszystkich elementów nie da się bowiem osiągnąć trwałego sukcesu w leczeniu cukrzycy – podkreśla prof. Irina Kowalska, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat leczenie osób z dyslipidemią przeszło prawdziwą rewolucję. Dzięki nowym terapiom nie tylko skuteczniej można obniżyć stężenie cholesterolu, ale przede wszystkim realnie zredukować ryzyko zawałów serca, udarów mózgu i śmiertelność pacjentów.

Od lat czekamy na realną reformę, ale woli politycznej na nią jak nie było, tak nie ma. Zamiast działań – naklejamy kolejne plastry, udając, że system działa. Problemy, które latami odkładaliśmy, doganiają nas. To mój największy niepokój – zarówno jako lekarza, jak i pacjenta – mówi Krzysztof Chlebus, wiceminister zdrowia w latach 2012–2014.