Katarzyna Lisowska

Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych znacząco wzmacnia pozycję prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Będzie on samodzielnie powoływał dyrektorów oddziałów wojewódzkich, zyska nowe uprawnienia kontrolne i będzie decydował o odstępstwach od nowych zasad zatrudniania medyków. - To ustawa, która nadaje się do całkowitego odrzucenia z powodu nadmiernej koncentracji kompetencji - ocenia Andrzej Sośnierz, były prezes NFZ.

To był tydzień gorących sporów. Największe emocje wywołała rezygnacja konsultanta krajowego w dziedzinie kardiochirurgii oraz konflikt wokół uruchomienia trzeciego programu transplantacji serca w Warszawie. Coraz więcej pytań budzi także przejmowanie placówek medycznych przez fundusze inwestycyjne, a Ministerstwo Zdrowia po cichu opublikowało nowy komponent Map Potrzeb Zdrowotnych. W mijającym tygodniu poznaliśmy również wyniki ewaluacji uczelni medycznych.

Uniwersytet Medyczny w Białymstoku osiągnął najlepszy wynik spośród polskich uczelni medycznych w ewaluacji działalności naukowej za lata 2022-2025. Jako jedyna uczelnia medyczna w kraju otrzymał kategorię A+ w dyscyplinie nauki medyczne, a najwyższą ocenę zdobył również w naukach o zdrowiu.

3 proc. PKB na naukę i badania to dziś cel nierealny – ocenia minister nauki Marcin Kulasek. Zamiast tego proponuje stopniowe zwiększanie nakładów, które ma pozwolić Polsce w ciągu pięciu lat osiągnąć średnią unijną ( 2,2 proc. PKB). We wrześniu ma też ruszyć zespół odpowiedzialny za poszukiwanie dodatkowych pieniędzy na badania.

Ministerstwo Zdrowia opublikowało najnowsze Mapy Potrzeb Zdrowotnych. Towarzyszący im komponent analityczny pokazuje, jak w najbliższych latach powinno zmieniać się zabezpieczenie świadczeń szpitalnych w Polsce. Dotarcie do tych materiałów nie jest jednak łatwe, a publikacji nie towarzyszyła szersza informacja ze strony resortu.

Kolejne placówki medyczne trafiają w ręce funduszy inwestycyjnych. Eksperci ostrzegają, że jeśli tempo konsolidacji się utrzyma, już za dwa–trzy lata w niektórych regionach zagraniczny kapitał może kontrolować większość przychodni POZ, AOS i opieki długoterminowej, zyskując silną pozycję negocjacyjną wobec Narodowego Funduszu Zdrowia.

Rada Ministrów zapoznała się we wtorek z informacją minister zdrowia o stanie prac nad pakietem zmian w systemie ochrony zdrowia. Projekty ustaw mają zostać przyjęte przez rząd w sierpniu, a po przeprowadzeniu konsultacji społecznych i środowiskowych trafić do Sejmu na początku września. - Projekty są już znane opinii publicznej, ale będziemy je konsultować, przede wszystkim ze środowiskiem lekarzy - powiedział po posiedzeniu rządu rzecznik Adam Szłapka.

Rada Ministrów rozpoczęła we wtorek, 21 lipca, obrady poświęcone m.in. zmianom w ochronie zdrowia. Rząd chce wprowadzić limit wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych, zlikwidować rozliczenia „procent od procedury”, zwiększyć jawność zarobków oraz ograniczyć możliwość pracy ponad dwa etaty. Jak zapowiedział premier Donald Tusk, po konsultacjach projekty ustaw mają trafić do Sejmu we wrześniu. - Leczenie nie jest brutalnym biznesem. Takie praktyki muszą się skończyć - podkreślił.

Centralny pobór składki zdrowotnej powinien zostać zachowany, ale organizację opieki należy przekazać regionom. Jak przekonuje dr Maria Libura, obecny model uniemożliwia skuteczne planowanie świadczeń, rozmywa odpowiedzialność za pacjenta i utrudnia rozwój opieki koordynowanej.

To był tydzień pełen diagnoz, znacznie mniej recept. Krytyka projektu ustawy o zawodzie lekarza, alarmujące dane o realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej, nowe informacje o Szpitalu Południowym i kolejna odsłona sporu o wynagrodzenia lekarzy pokazały, że reforma ochrony zdrowia wciąż pozostaje bardziej obietnicą niż rzeczywistością.

Jak wspierać małego pacjenta w sezonie infekcji i alergii? Kiedy rekomendować leki przeciwhistaminowe, jak rozmawiać o probiotykoterapii oraz na co zwrócić uwagę w pielęgnacji skóry atopowej? O praktycznych rozwiązaniach przydatnych w codziennej pracy apteki podczas wiosennej edycji Kompendium Farmaceuty opowiadali prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar oraz dr n. farm. Magdalena Stolarczyk.

Największym problemem polskiej ochrony zdrowia nie jest brak pieniędzy, lecz konflikt interesów i brak odwagi polityków do podejmowania trudnych decyzji. Partie walczą o poparcie najsilniejszych grup interesu zamiast o zdrowie pacjentów, a kolejne reformy kończą się kompromisami, które utrwalają patologie systemu – mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny" dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka, rektor Uczelni Łazarskiego.

Skuteczne leczenie choroby otyłościowej może prowadzić nie tylko do utraty masy ciała, ale także do wyraźnego obniżenia ciśnienia tętniczego. - Dlatego pacjenci z nadciśnieniem, zwłaszcza przyjmujący kilka leków hipotensyjnych, powinni regularnie kontrolować jego wartości - mówi prof. Paweł Balsam. Jak zaznacza, w przeciwnym razie może dojść do objawowego niedociśnienia i konieczności zmniejszenia dawek stosowanych leków.

Od 1 lipca wzrośnie podstawowa stawka kapitacyjna dla lekarzy POZ. NFZ podnosi ją o 6,48 zł na zadeklarowanego pacjenta, a wraz z nią zwiększa także miesięczny ryczałt dla części placówek realizujących opiekę koordynowaną.

Trzeba rozróżnić liczbę świadczeń od ich dostępności dla pacjentów – mówi wiceprezes NFZ Jakub Szulc, odnosząc się do pytań o skutki trudnej sytuacji finansowej Funduszu. Jak zapewnia, dane nie wskazują na ograniczenie liczby badań rezonansu magnetycznego ani pogorszenie dostępu do tych świadczeń. Przyznaje jednak, że w przypadku kolonoskopii sytuacja wygląda inaczej.

– Mamy dość kłótni polityków. Oczekujemy planu, czekamy na wizję i nadrzędny cel dla ochrony zdrowia. Dziś nie usłyszeliśmy, jak ma wyglądać wieloletnia strategia – powiedziała podczas sejmowego Okrągłego Stołu dla Ochrony Zdrowia Dorota Korycińska, prezes Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej. Debata pokazała, że eksperci są zgodni co do diagnozy i wielu potrzebnych zmian. Problemem nie jest brak rozwiązań, lecz brak konsekwencji i spójnego planu ich realizacji.

Nie każde nagłe pogorszenie widzenia, czy nawet jego utrata, jest problemem wyłącznie okulistycznym. Objawy mogą wskazywać na chorobę demielinizacyjną, w tym stwardnienie rozsiane. Prof. Monika Adamczyk-Sowa i prof. Adrian Smędowski w rozmowie z „Pulsem Medycyny” wyjaśniają, jakie sygnały powinny wzbudzić czujność oraz jak wygląda współpraca okulisty i neurologa w diagnostyce takich pacjentów.

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego zaczyna się od właściwie wykonanego pomiaru ciśnienia. To, czy pacjent zostanie prawidłowo zdiagnozowany i osiągnie cele terapeutyczne, zależy nie tylko od leków, ale także od sposobu wykonywania pomiarów, zarówno w gabinecie, jak i w domu. O najczęstszych błędach i praktycznych zasadach mówi dr hab. Marzena Chrostowska.

Estrogeny przez lata chronią kobiety przed chorobami serca, dlatego zawały u nich zwykle pojawiają się później niż u mężczyzn. Nie oznacza to jednak, że młode kobiety są bezpieczne. – Gdy dochodzi u nich do ostrego zespołu wieńcowego, jego przyczyną często jest samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej lub choroba małych naczyń. To wymaga zupełnie innego postępowania, niż w klasycznym zawale miażdżycowym – mówi prof. dr hab. n. med. Agnieszka Olszanecka.

Minister zdrowia spotkała się z przedstawicielami Naczelnej Izby Lekarskiej, aby rozmawiać o projekcie ustawy o zawodzie lekarza, limitach wynagrodzeń finansowanych z publicznych środków oraz dalszej cyfryzacji ochrony zdrowia. Resort zapowiada kontynuację dialogu z samorządem lekarskim, ale podkreśla, że nie wycofuje się z planowanych zmian.

Pacjenci onkologiczni są szczególnie narażeni na ciężkie zakażenia, które mogą przerwać terapię. Dlatego nie powinni rezygnować ze szczepień ochronnych, choć nie wszystkie preparaty są dla nich odpowiednie. Które szczepionki są przeciwwskazane u osób z immunosupresją?

Ministerstwo Zdrowia obrało właściwy kierunek zmian dotyczących czasu pracy i wynagradzania lekarzy, jednak nie pokazało, w jaki sposób będzie monitorować ich wpływ na dostępność świadczeń dla pacjentów. – System wymaga znacznie głębszych reform, bo jego problemy nie wynikają wyłącznie z wynagrodzeń lekarzy – mówi dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Do końca 2026 r. Ministerstwo Zdrowia planuje uruchomić centralną e-kolejkę do zapisów na planowe zabiegi szpitalne. Ma ona ukrócić nadużycia przy ustalaniu kolejności przyjęć i zapewnić pacjentom równe zasady dostępu do świadczeń.

Maksymalny limit wynagrodzeń dla indywidualnego pracownika medycznego – stawka wyjściowa to 240 zł brutto za godzinę, co najmniej pół etatu w jednym szpitalu i zgoda pracodawcy na kolejne zatrudnienie, przyśpieszenie rozwoju e-rejestracji o 2 lata, wprowadzenie e-kolejki – to propozycje zmian w ochronie zdrowia, jakie przedstawiła podczas środowej konferencji prasowej w Warszawie minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

– Choroba sercowo-naczyniowa nie zaczyna się po czterdziestce. Jej korzenie sięgają życia płodowego – mówi prof. Mieczysław Litwin, prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. Dlatego, jak podkreśla, historia okołoporodowa pacjenta, zwłaszcza informacje o wcześniactwie i niskiej masie urodzeniowej, powinna być uwzględniana także podczas opieki nad dorosłymi.

Miał być spokojniejszy tydzień, ale ochrona zdrowia ponownie znalazła się w centrum politycznej burzy. Kolejne doniesienia o aferze w Szpitalu Południowym doprowadziły do dymisji w stołecznym ratuszu i pilnego spotkania u premiera. Równolegle Ministerstwo Zdrowia wprowadzało nowe rozwiązania dla lekarzy, rozpoczęło prekonsultacje zmian w refundacji, a NFZ zapowiedział nowe zasady finansowania części świadczeń.

Doniesienia medialne dotyczące funkcjonowania prosektorium w Szpitalu Południowym nie dają obecnie podstaw do wszczęcia śledztwa ani przedstawienia komukolwiek zarzutów. Prokuratura rozpoczęła jednak czynności sprawdzające dotyczące opisywanych nieprawidłowości, w tym możliwego wątku korupcyjnego oraz podejrzenia znieważenia zwłok. – Apelujemy do rodzin zmarłych, pracowników szpitala oraz zakładów pogrzebowych o zgłaszanie informacji mogących pomóc w wyjaśnieniu sprawy – przekazał rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba.

Czy Polska potrafi nie tylko kształcić wybitnych lekarzy i naukowców, ale także stworzyć im warunki do rozwoju zawodowego i naukowego? To było główne pytanie debaty „Jak kształcić i zatrzymać talenty polskiej medycyny?”, organizowanej przez redakcję „Pulsu Medycyny”. Uczestnicy dyskusji byli zgodni: Polska nie ma problemu z kształceniem talentów, ale wciąż nie stworzyła systemu, który skutecznie zachęcałby je do pozostania w nauce.

Ministerstwo Zdrowia przekazało dzisiaj ( 1 lipca) do 14-dniowych prekonsultacji społecznych projekt ustawy o refundacji indywidualnej. Nowe przepisy mają uporządkować zasady udostępniania innowacyjnych terapii w alternatywnych ścieżkach dostępu oraz usprawnić ich przechodzenie do standardowego systemu refundacyjnego.

Mamy wrażenie, że priorytetem przy projektowaniu tego systemu było napisanie go w taki sposób, aby nie generował dodatkowych kosztów po stronie płatnika publicznego, a nie aby odpowiadał na potrzeby odbiurokratyzowania lekarzy - stwierdza dr Artur Drobniak, odnosząc się do niedawno wdrożonego systemu automatycznej refundacji. Ministerstwo Zdrowia przekonuje jednak, że pełen automatyzm nie jest dziś możliwy, a zadaniem nowego rozwiązania jest wspieranie lekarzy, a nie zastępowanie ich decyzji.