Diagnostyka

Nowotwory przewodu pokarmowego rozwijają się latami bez wyraźnych objawów. Nowe regulacje Narodowego Funduszu Zdrowia mogą jednak znacząco ograniczyć dostęp do badań umożliwiających ich wczesne wykrycie. Lekarze apelują do Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia o dialog, ostrzegając, że bez sprawnej diagnostyki ambulatoryjnej polska onkologia cofnie się o lata, a najwyższą cenę za błędy systemu zapłacą pacjenci.

Z Centralnej e-Rejestracji skorzystało już ponad 1,7 mln pacjentów, a liczba zarejestrowanych wizyt przekroczyła 2,4 mln. Od 1 sierpnia 2026 r. system zostanie rozszerzony o osiem nowych zakresów świadczeń AOS, co stanowi kolejny etap jego ogólnokrajowego wdrożenia.

Towarzystwa naukowe nie zalecają wykorzystywania markerów nowotworowych w badaniach przesiewowych. - Istnieje ryzyko uzyskania fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych wyników, co może prowadzić do wykonywania niepotrzebnych badań lub opóźnienia właściwej diagnostyki - podkreśla lek. Małgorzata Osmola i negatywnie ocenia akcję „Pokonajmy raka – bezpłatne badania krwi”, w ramach której mieszkańcy Krakowa mogą profilaktycznie wykonać oznaczenie markerów nowotworowych.

Rada Przejrzystości uznaje za zasadne wprowadzenie badania laboratoryjnego „Oznaczanie stężenia wapnia całkowitego w surowicy krwi. ICD-9: O77” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) - czytamy w stanowisku organu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Od dwóch lat badanie pozwalające wykryć przeciwciała wirusa HCV może zlecić pacjentowi lekarz POZ, jednak diagnostyka nadal nie jest wykonywana tak często, jak powinna. Szacuje się, że ponad 100 tysięcy Polaków nie wie o tym, że nosi w sobie wirusa. W efekcie chociaż mamy dostępne terapie pozwalające na wyleczenie praktycznie każdej osoby nim zakażonej, to nadal w Polsce wielu pacjentów każdego roku traci życie z jego powodu.

Naukowcy opracowali test, który na podstawie analizy białek we krwi pozwala przewidzieć rozwój ponad 60 chorób, w tym stwardnienia rozsianego, chłoniaka nieziarniczego, zaburzenia neuronów motorycznych, zwłóknienie płuc czy kardiomiopatię rozstrzeniową. Test okazał się przy tym dokładniejszy od wielu standardowych medycznych analiz.

Wszystkie podmioty lecznicze wykonujące tomografię komputerową i rezonans magnetyczny, oprócz daty wykonania badania, będą musiały podać Narodowemu Funduszowi Zdrowia także datę przygotowania opisu - przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia.

Gdański Uniwersytet Medyczny rozpoczął realizację największego badania finansowanego z Agencji Badań Medycznych o wartości 37,530 mln zł. Będzie ono dotyczyło spersonalizowanej profilaktyki zdrowotnej dla osoby dorosłej w kontekście wielochorobowości i potrwa 10 lat.

Do niedawna oceniane były stężenia IgE swoiste dla ekstraktów, ale budziło to wiele wątpliwości. Testy często dawały fałszywie dodatnie wyniki, niemające znaczenia klinicznego z tego powodu, że w danym źródle alergenowym zwykle znajduje się dużo różnych molekuł. I odwrotnie: wychodziły wyniki ujemne np. w przypadku alergii pokarmowych zagrażających życiu.

Badanie porównawcze dotyczące przydatności klinicznej polskiego nieinwazyjnego testu do wczesnej diagnostyki endometriozy uzyskało pozytywną opinię Komisji Bioetycznej przy Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu – poinformowała Agencja Badań Medycznych.

Bez dostępu do zaawansowanej diagnostyki molekularnej nie możemy skutecznie leczyć pacjentów z rakiem płuca, rakiem jajnika czy rakiem piersi - alarmują eksperci z Polskiego Towarzystwa Onkologicznego i Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej.

Z całą pewnością Ministerstwo Zdrowia bierze pod uwagę biopsję fuzyjną prostaty jako przyszłe świadczenie gwarantowane - zapewnił Michał Dzięgielewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, podczas debaty “Pulsu Medycyny”.

Ministerstwo Zdrowia wprowadza zmiany do rozporządzenia w sprawie świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Do koszyka świadczeń gwarantowanych trafią dwa nowe badania genetyczne.

Wszystko zaczęło się od powołania w 2021 r. Rady ds. Cyfryzacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, a następnie Lubelskiej Unii Cyfrowej. Dzisiaj Lublin jest prekursorem projektów rozwijających działania telemedyczne, z których wiele ma charakter międzynarodowy i swoim zasięgiem obejmuje całą Europę i Stany Zjednoczone.

Pierwsze badanie ultrasonograficzne w ciąży jest rekomendowane przez lekarzy, gdy kobietę kwalifikuje się do badania przesiewowego pierwszego trymestru, czyli między 11. a 13. tygodniem i 6. dniami ciąży. Dlaczego warto wykonać je wcześniej, czyli jeszcze przed końcem 10. tygodnia, tłumaczy specjalistka położnictwa i ginekologii dr hab. n. med. Diana Massalska.

Badanie poziomu niektórych białek we krwi może pomóc w wykrywaniu odległych powikłań zakażenia wirusem SARS-CoV-2, czyli tzw. long COVID - wykazały badania brytyjskich specjalistów.

W nowej metodzie diagnozowania niewydolności serca fińscy specjaliści wykorzystali tzw. żyrokardiografię, nieinwazyjną metodę analizy pracy mięśnia sercowego za pośrednictwem drgań serca niskich częstotliwości - informuje pismo „JACC: Heart Failure”.

Rozszerzanie zakresu badań związanych z medycyną pracy, także o badania obrazowe, oraz większe zaangażowanie pracodawców w działania profilaktyczne — to przykłady działań, jakie można podjąć, aby zwiększyć udział społeczeństwa w profilaktycznych programach zdrowotnych. Pomocne mogą się przy tym okazać rozwiązania oparte na technologii sztucznej inteligencji.

Przedłużenie zdecydowanie pozytywnie wpłynęłoby na zwiększenie udziału obywateli w programie “Profilaktyka 40 Plus” - uważa Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych.

Dzięki ultradźwiękom można wykryć niemożliwe dotychczas do oceny drobne ruchy klatki piersiowej, co powinno pomóc rozpoznawać choroby układu oddechowego – informuje pismo „AIP Advances”.

Przyjęcie przez dr hab. Edytę Borkowską funkcji konsultanta krajowego w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej jest pewnego rodzaju aktem braku lojalności wobec ludzi, którym zawdzięcza w największym stopniu własny rozwój zawodowy. Nie najlepiej o jej przygotowaniu do pełnienia tej funkcji świadczy fakt, że początkowo w korespondencji podpisywała się jako konsultant krajowa w dziedzinie genetyki laboratoryjnej, co jest niezgodne z rzeczywistą nazwą tej specjalności, wymienionej w ustawie o medycynie laboratoryjnej — stwierdza prof. Lucjusz Jakubowski.

Od 2021 roku czas oczekiwania na badanie rezonansem magnetycznym i tomografią komputerową regularnie się wydłuża. W kolejce na rezonans z opisem pacjent czeka nawet pół roku - alarmuje Onkofundacja Alivia. Jak zaznacza, najgorsza sytuacja jest na Pomorzu i w Małopolsce.

Nowoczesne leczenie nowotworów nie istnieje bez najnowocześniejszych badań genetycznych – to główny wniosek z posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. profilaktyki nowotworowej „RAK STOP”. Podczas posiedzenia nowo powołana Koalicja Diagnostyczno-Kliniczna przedstawiła 4 priorytety dla szybkiej diagnostyki w onkologii wraz z rozwiązaniami, które spotkały się z poparciem posłów oraz zostaną przekazane Ministerstwu Zdrowia.

Należy poprawić dostęp do badań genetycznych, bo pacjenci z późno zdiagnozowaną chorobą rzadką często szukają pomocy w różnych miejscach i zdarza się, że ich sytuację wykorzystują rozmaici hochsztaplerzy - alarmuje Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec.

Choroby rzadkie i pacjenci dotknięci tymi chorobami zostali już dawno dostrzeżeni jako bardzo ważna grupa, wobec potrzeb której system ochrony zdrowia i system polityk publicznych państwa nie może być obojętny - mówi dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego i dyrektorka Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego.

Kierownicy i pracownicy medycznych laboratoriów diagnostycznych o profilu genetycznym oraz specjaliści laboratoryjnej genetyki medycznej wystosowali petycję, w której stanowczo sprzeciwili się wypowiedziom medialnym prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (KRDL) Moniki Pintal-Ślimak. Środowisko genetyków podkreśla, że świadczą one o „całkowitym niezrozumieniu przez panią prezes specyfiki genetyki laboratoryjnej i dynamiki rewolucji genomowej, która się właśnie dokonuje, zarówno w dziedzinie chorób rzadkich, jak i onkologii oraz hematoonkologii”.

Naukowcy znaleźli 90 cząsteczek, które pozwalają określić ryzyko zawału, ale wystarczyć ma nawet standardowe badanie krwi. Opracowali już dostępne dla wszystkich internetowe narzędzie.

Zakwalifikowanie zabiegów przezskórnej termoablacji i przezskórnej krioablacji guzów nowotworowych pod kontrolą badań obrazowych (tomografii lub rezonansu magnetycznego lub PET-CT lub USG) jako świadczeń gwarantowanych - takie są zapisy nowelizacji rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego.

Badanie per rectum jest jednym z podstawowych badań wykonywanych w celu wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego. Wyniki metaanalizy opublikowane na łamach „European Urology Oncology” wskazują jednak, że nie jest to dobry test przesiewowy w kierunku tego nowotworu. „Badanie per rectum wykazuje szczególnie niską wartość diagnostyczną. Jego rutynowe wykonywanie może nie być konieczne” – mówi dr hab. n. med. Paweł Rajwa ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, współautor analizy. Uważa, że w dobie dostępu do nowych, bardziej skutecznych metod diagnostycznych – rezonansu magnetycznego – badanie per rectum będzie coraz rzadziej stosowane w praktyce klinicznej.

Komisja Europejska 23 stycznia zaproponowała przedsiębiorstwom więcej czasu na stosowanie rozporządzenia w sprawie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, ale pod pewnymi warunkami.