Antybiotyki

Ze względu na rosnącą antybiotykooporność i konieczność racjonalizacji antybiotykoterapii, współczesna medycyna rozwija alternatywne metody zarówno leczenia, jak i profilaktyki infekcji. Jedną z nich są terapie nieantybiotykowe. Ostatnie lata przyniosły nowe dane dotyczące skuteczności stosowania takiego postępowania, co wyjaśnia dr hab. n. med. Mateusz Babicki z Katedry i Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

W oddziale intensywnej terapii decyzja o wdrożeniu antybiotykoterapii powinna wynikać z realnego podejrzenia zakażenia bakteryjnego, a nie z samego pogorszenia stanu chorego czy wzrostu parametrów zapalnych. O tym, gdzie przebiega granica między leczeniem ratującym życie a nieuzasadnioną ekspozycją na antybiotyki, mówił podczas 6. Forum Intensywnej Terapii prof. Mirosław Czuczwar.

Ponad 5 proc. pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii ulega zakażeniu trudnymi do leczenia Gram-ujemnymi pałeczkami z rzędu Enterobacterales - alarmuje Państwowa Inspekcja Sanitarna w najnowszym raporcie. Wysoką zapadalność odnotowano również w przypadku innych bakterii opornych na karbapenemy.

Antybiotyki są bardzo bezpieczne i oferują wysoki stosunek korzyści do ryzyka. Podstawą jest jednak prawidłowy ich dobór i odpowiedzialne stosowanie, uwzględniające cały kontekst medyczny konkretnego pacjenta – mówili eksperci biorący udział w debacie zorganizowanej przez Naukową Fundację Polpharmy.

Stowarzyszenie Otwarte Klatki zleciło testy laboratoryjne mięsa z kurczaka sprzedawanego w Lidlu. W 40 proc. zbadanych próbek wykryto superbakterie, czyli bakterie oporne na działanie wielu antybiotyków. Kontakt z superbakteriami grozi przeniesieniem na ludzi antybiotykooporności - ostrzegają eksperci.

Problem nadużywania antybiotyków ma wiele przyczyn, część z nich wynika z relacji lekarz-pacjent. W gabinetach lekarskich zdarzają się sytuacje, gdy rodzice wywierają naciski na lekarza i proszą o przepisanie antybiotyku – mimo że infekcja dziecka ma podłoże wirusowe. Oczywiście nie ma to żadnego potwierdzenia w badaniach i aktualnych rekomendacjach - mówi dr n. med. Justyna Błach z Kliniki Immunologii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta, że stosowanie metody ILADS w leczeniu boreliozy jest niezgodne z wiedzą medyczną i narusza prawa pacjenta.

Zakażenia wywołane przez antybiotykooporne bakterie mogą stać się częstszą przyczyną śmierci niż choroby nowotworowe. W Polsce wciąż to zagrożenie wydaje się nie być dostrzegane – alarmuje prof. Waleria Hryniewicz i dodaje, że decydenci, zamiast przeciwdziałać lekooporności drobnoustrojów, sami niekiedy przykładają rękę do tego, by niepotrzebne spożywanie antybiotyków w kraju dalej wzrastało.

W krajach, które zmniejszyły stosowanie antybiotyków, zarówno u ludzi, jak i w hodowli zwierząt, zaobserwowano zmniejszenie liczby bakterii opornych na antybiotyki - wynika ze wspólnego raportu europejskich agencji ds. leków, zapobiegania i kontroli chorób oraz bezpieczeństwa żywności. Polska, jest w czołówce państw zużywających najwięcej przeciwdrobnoustrojowych leków weterynaryjnych.

Wielolekowa terapia boreliozy tzw. metodą ILADS nie leczy choroby, a może powodować efekty boczne. Jej skuteczność nie jest w żadnym stopniu udowodniona - powiedziała 8 lutego na sejmowej Komisji Zdrowia wiceminister zdrowia prof. Urszula Demkow. Zwróciła też uwagę, że aż 90 procent pacjentów kierowanych na leczenie do ośrodka w Białymstoku ma fałszywe rozpoznanie w kierunku boreliozy.

Polscy naukowcy mogą ubiegać się o środki w wysokości 500 tys. euro w konkursie dotyczącym problemu oporności na antybiotyki, ogłoszonym przez Narodowe Centrum Nauki (NCN). Termin nadsyłania wniosków upływa 14 marca.

Międzynarodowa grupa naukowców opracowała nowej klasy antybiotyk o nazwie zosurabalpin, który może okazać się pomocny w leczeniu groźnych zakażeń szpitalnych wywoływanych przez bakterię Acinetobacter baumannii oporną na karbapenemy - informuje „Nature”. Wkrótce mają się rozpocząć pełne badania kliniczne nad tym lekiem.

Polska należy do krajów z największym zużyciem antybiotyków w ramach lecznictwa otwartego, ponieważ podaje się tu 27 dawek dobowych na 1000 mieszkańców dziennie (DDD), podczas gdy średnia europejska wynosi 18,3 DDD. Te zatrważające dane nie bez powodu zmuszają do reakcji – antybiotykooporność jest globalnym problemem, który prowadzi do zagrożenia zdrowia publicznego.

Stworzenia baz danych, które będą monitorować zużycie antybiotyków na poziomie POZ, AOS oraz szpitali; przygotowanie jasnych wytycznych, w jakich przypadkach należy wdrożyć antybiotykoterapię, stworzenie map epidemiologicznych dla lekarzy rodzinnych - to niektóre rekomendacje ekspertów, które mają pomóc przeciwdziałać antybiotykooporności.

Nie chcemy leczyć chorób, chcemy im zapobiegać. Prewencja w infekcyjnym zapaleniu wsierdzia jest przez niektórych interpretowana jako profilaktyczna antybiotykoterapia. Wytyczne mówią inaczej - tłumaczy prof. Jarosław Drożdż. I dodaje, że rodzajem profilaktyki w tym obszarze jest unikanie pewnych zachowań, takich jak wykonywanie tatuaży.

Z najnowszego raportu OECD wynika, że Polska znajduje się w czołówce krajów, gdzie pacjentom przepisuje się najwięcej antybiotyków. Najmniej ich przepisuje się w Austrii, Holandii i w Niemczech.

Skuteczność wielu antybiotyków zalecanych przez Światową Organizację Zdrowia do leczenia chorób u dzieci - takich jak zapalenie płuc, sepsa czy zapalenie opon mózgowych, wynosi już poniżej 50 procent - wynika z analiz, przeprowadzonych przez naukowców z University of Sydney i innych ośrodków.

Zgodnie z najnowszym raportem Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego na temat dostępności leków, pacjenci mogą mieć nadal problem z dostępnością penicyliny dla dzieci. GIF odnotowuje także wiele wstrzymań w obrocie produktów zawierających betahistynę, stosowaną w zawrotach głowy. Na rynek wrócił natomiast m.in. lek przeciwpsychotyczny zawierający fluwoksaminę.

Przyjmowanie zbyt dużej liczby antybiotyków to norma. Jeśli nic się nie zmieni w tej kwestii, zakażenia oporne na antybiotyki mogą stać się główną przyczyną zgonów w niedalekiej przyszłości. O tym, jak to zmienić, opowiadał dr hab. n. med. Ernest Kuchar podczas inauguracji kampanii „Razem przeciwko antybiotykooporności”.

Ministerstwo Zdrowia ostrzega przed nadużywaniem antybiotyków, które w konsekwencji prowadzi do antybiotykooporności. Jednym ze skutecznych narzędzi pomagających zweryfikować, czy konieczne jest leczenie antybiotykiem, są testy diagnostyczne dostępne także w aptekach.

Na pewno będzie ze strony pacjentów presja, żeby bezpłatne antybiotyki przepisywać praktycznie przy większości infekcji. Pamiętajmy, że to na lekarzach spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe ordynowanie leków, w tym antybiotyków. Nie włączamy antybiotykoterapii wyłącznie na życzenie pacjenta czy rodziców dziecka - podkreśla prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.

Cztery najczęstsze choroby alergiczne u kilkuletnich dzieci: atopowe zapalenie skóry, astma, alergia pokarmowa i katar sienny mogą brać się z zaburzeń mikroflory jelitowej w pierwszych miesiącach życia – donoszą naukowcy z University of British Columbia i BC Children’s Hospital (Kanada).

Dokładne gotowanie żywności i unikanie niektórych warzyw podczas antybiotykoterapii może potencjalnie zmniejszać oporność na antybiotyki, zapobiegając przedostawaniu się bakterii przenoszących geny oporności do jelit - informuje „PLOS ONE”.

Długie stosowanie antybiotyków wpływa na nasze zdrowie psychiczne. Udowodniono, że mogą one zwiększać ryzyko depresji i lęku – mówi mikrobiolożka prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że na polskim rynku dostępne są leki z penicyliną oraz amoxycyliną w postaciach pediatrycznych. Jednak z uwagi na ostatnie wstrzymania dostaw mogą występować lokalne utrudnienia z nabyciem tych produktów w aptekach ogólnodostępnych, ostrzega resort zdrowia.

Rada Ekspertów NIL wydała stanowisko, w którym stanowczo sprzeciwia się stosowaniu metody ILADS, czyli długotrwałej terapii antybiotykami u pacjentów z boreliozą. Terapia ta nie posiada wystarczających podstaw klinicznych oraz wiąże się z wieloma działaniami niepożądanymi - podkreślają eksperci lekarskiego samorządu.

Komisja Europejska, Szefowie Agencji Leków (HMA) i Europejska Agencja Leków (EMA) wydali zalecenia dotyczące działań, które pozwolą uniknąć niedoborów kluczowych antybiotyków stosowanych w leczeniu infekcji dróg oddechowych u europejskich pacjentów w kolejnym sezonie zimowym.

Na spotkaniu zorganizowanym przez GIF podmioty odpowiedzialne zadeklarowały, że na tę chwilę nie widzą problemów z ciągłością dostaw antybiotyków na polski rynek w sezonie infekcyjnym.

Antybiotykooporność to ogromne zagrożenie dla ludzkości. Dokonaliśmy jednak odkrycia, które może pomoc w walce z tym coraz bardziej nabrzmiewającym na całym świecie problemem – twierdzi w rozmowie z PAP doktorant Imperial College London Jonasz Patkowski.

Łączenie antybiotyku z inhibitorami biotyny lub inhibitorami kwasów tłuszczowych może zwalczyć oporność na antybiotyki – donoszą kanadyjscy naukowcy na łamach “Nature Microbiology”.