Jakość powietrza w Polsce w 2024 r. była podobna, jak rok wcześniej, ale w skali wieloletniej istotnie się poprawiła - oceniła Barbara Toczko z GIOŚ. Odnotowuje się m.in. niższe stężenie dwutlenku azotu w centrach miast, związane ze stopniową wymianą samochodów na mniej emisyjne lub bezemisyjne. Widać też już efekty wymiany pieców.
Nie posiadamy precyzyjnych danych, które oceniałyby, jak duża jest populacja osób narażonych na smog w Polsce. Ze względu na naturalne ukształtowanie terenu regionem o wyraźnie gorszej jakości powietrza pozostaje Małopolska – mówi dr n. med. Marcel Mazur, specjalista alergologii z Zakładu Alergologii Klinicznej i Środowiskowej CM UJ.
Badania przeprowadzone w Krakowie wykazały, że wraz ze spadkiem średniego rocznego stężenia pyłu PM2,5 w powietrzu zmniejszyło się występowanie alergii dróg oddechowych u dzieci i młodzieży. Warto więc dbać o czyste powietrze - podkreśla prof. Ewa Czarnobilska.
Ze względu na skład fizykochemiczny, "polski smog” jest szczególnie niebezpieczny dla układu krążenia, przez co zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu – powiedział PAP kardiolog dr hab. Łukasz Kuźma. Jego zdaniem jest to nasz "nowy, niechlubny produkt regionalny".
Powietrze w Polsce jest bardziej trujące niż w innych miejscach świata, a najmocniej szkodzi kobietom w młodym i średnim wieku - wynika z ustaleń badaczy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Naukowcy przeanalizowali dane 8 mln mieszkańców z pięciu województw pod kątem wpływu zanieczyszczeń powietrza na choroby układu krążenia.
Smog jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci. Z jego powodu mają one nawracające infekcje, astmę oskrzelową czy alergiczny nieżyt nosa, ale w późniejszym wieku mogą rozwinąć się u nich choroby nowotworowe – ostrzega alergolog prof. Ewa Czarnobilska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Nowa Ruda wciąż jest stolicą smogu, ale jakość powietrza w Polsce powoli się poprawia - wynika z raportu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy. Eksperci oceniają, że zmiany są korzystne, ale pieniądze powinny być wydawane w bardziej efektywny sposób.
Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem najczęściej objawia się kaszlem, świstami, dusznościami, nieżytem gardła i nosa. Czasem nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy, ponieważ symptomy te przypominają objawy infekcji układu oddechowego. Poza tym mogą pojawiać się: zwyżki ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zaostrzenia przewlekłych chorób układu oddechowego, takich jak astma czy POChP, a także chorób układu krążenia, m.in. nadciśnienia, choroby wieńcowej czy niewydolności serca - wymienia alergolog dr n. med. Piotr Dąbrowiecki.
Liczba zgonów z powodu chorób układu krążenia jest wyższa w dni, kiedy powietrze jest zanieczyszczone i przez dwa kolejne dni – wynika z badań polskich naukowców, zaprezentowanych na rozpoczynającym się 13 kwietnia kongresie Preventive Cardiology 2023 Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Cząstki stałe (PM2,5), drobne zanieczyszczenia w powietrzu pochodzące ze spalin samochodowych, materiałów budowlanych i przemysłowych, były związane z wyższym ciśnieniem krwi u londyńskich nastolatków, szczególnie odczuwalnym wśród dziewcząt. Co ciekawe, dwutlenek azotu (NO2), zanieczyszczenie które w Londynie jest głównie powodowane przez silniki diesla, był związany z niższym ciśnieniem krwi - informują naukowcy.
Okazało się, że nawet krótkie narażenie na spaliny samochodowe zakłóca pracę połączeń nerwowych w tzw. sieci stanu spoczynkowego (ang. default mode network, DMN). Z dotychczasowych badań wynika, że aktywność DMN jest powiązana z wieloma rodzajami zaburzeń, takimi jak choroba Alzheimera, autyzm, schizofrenia czy depresja.
Ludzie mieszkający na zanieczyszczonych obszarach częściej zapadają na więcej niż jedną przewlekłą chorobę. Naukowcy przyjrzeli się ponad 360 tys. osób w wieku od 40 do 69 lat, których dane dotyczące zdrowia znajdowały się w brytyjskim Biobanku.
Prof. Ewa Czarnobilska, kierownik Centrum Alergologii Klinicznej i Środowiskowej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, mówi, że już teraz przyjmuje o 50 proc. więcej pacjentów niż zwykle. - Jestem zaskoczona, bo to dopiero początek sezonu grzewczego, a już dostrzegamy efekt niekorzystnego wpływu smogu na zdrowie - przyznaje.
Zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym wciąż powoduje w Unii Europejskiej bardzo dużo przedwczesnych zgonów, jednak ich liczba w latach 2005-2020 spadła o 45 proc. - wynika z opublikowanego w czwartek, 24 listopada, raportu Europejskiej Agencji Środowiska (EEA).
Według szacunków WHO rocznie ponad 4,2 mln osób umiera przedwcześnie z powodu zanieczyszczeń powietrza cząstkami stałymi - PM2.5. Nowa analiza wykonana przez zespół z McGill University pokazuje, że liczba ta może być znacząco wyższa.
Na szkodliwe działanie smogu są szczególnie narażeni pacjenci z chorobami układu oddechowego, jak również chorobami układu krążenia. Jednak wysokie stężenie pyłów PM10 i PM2,5 najbardziej szkodzi dzieciom - powiedziała PAP alergolog lek. Ewa Trębas-Pietraś. Dodała, że w okresach podwyższonego stężenia smogu obserwowana jest zwiększona liczba zgonów.
Mózg niemowlęcia jest szczególnie wrażliwy na skutki działania zanieczyszczeń powietrza nie tylko w czasie ciąży, ale również w dzieciństwie - ostrzegają naukowcy. Szkodliwe skutki działania zanieczyszczonego powietrza badacze zaobserwowali już przy stężeniach spełniających europejskie normy.
Śmiertelne zagrożenie związane z zanieczyszczeniem środowiska staje się coraz poważniejsze po tym, jak w ciągu jednego roku z tego powodu zmarło 9 milionów osób. Jak wynika z najnowszych badań, zanieczyszczenia skracają życie częściej niż wojny, terroryzm, choroby zakaźne, narkotyki czy alkohol.
Z raportu „Oddychaj Polsko!” widać, że przez ostatnie osiem lat jakość powietrza w Polsce, się poprawiła. Przyczyniły się do tego problemy walki z niską emisją wdrażane przez polskie miasta, m.in. ograniczanie używania węgla do ogrzewania domów. Mimo tego, nadal mamy jedne z najgorszych statystyk jakości powietrza w Europie.
Drobne pyły zawieszone (FPM) unoiszące się w powietrzu już jakiś czas temu uznano za czynnik rakotwórczy grupy 1. Jednak mechanizm, poprzez który FPM są w stanie zapoczątkować procesy nowotworowe w komórkach, pozostawał niejasny. Teraz naukowcy dokładniej go zbadali.
Zaktualizowane, o wiele bardziej restrykcyjne rekomendacje WHO opierają się na ponad 500 badaniach naukowych dotyczących szkodliwości pyłów zawieszonych, w tym PM2,5 i PM10, tlenków azotu, tlenków siarki, ozonu i tlenku węgla. Wynika z nich, że zanieczyszczenie powietrza jest groźniejsze dla zdrowia, niż głosiły wcześniejsze ustalenia.
Nie znamy ostatecznego wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, choć z wielu badań wynika, że ryzyko zdrowotne dla dzieci jest znacznie wyższe niż dla dorosłych. Narażenie na szkodliwe substancje zwiększa zagrożenie chorobami układu oddechowego i przyczynia się do zaostrzeń chorób przewlekłych.
„Liczy się każde działanie, które zatrzyma dostęp zanieczyszczonego powietrza do dróg oddechowych i pokarmowych” — podkreśla prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński, z którym rozmawiamy o szkodliwości wdychanych przez nas codziennie pyłów zawieszonych i możliwości ochrony przed nimi.
Polscy naukowcy z konsorcjum NeuroSmog zbadają kilkaset dzieci z trzech województw: małopolskiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego, by sprawdzić, jak smog wpływa na iloraz inteligencji, dysleksję, dyskalkulię i powstawanie ADHD.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska, od 11 października 2019 r. obowiązują bardziej restrykcyjne normy informowania i alarmowania o smogu. Alarm smogowy będzie ogłaszany przy przekroczeniu średniodobowej wartości 150 mikrogramów na m sześc. dla pyłu PM10, poprzednio było to 300 mikrogramów.