Hipercholesterolemia

Polska zaczęła szukać dzieci z hipercholesterolemią rodzinną, co pomaga wychwytywać także dorosłych z ich rodzin. System nie odpowiedział jeszcze na pytanie: co dalej? - Brakuje jasno opisanej ścieżki pacjenta. Potrzebne jest włączenie diagnostyki i leczenia do systemu świadczeń gwarantowanych, wyznaczenie ośrodków eksperckich oraz określenie, kto powinien być kierowany na badania genetyczne - mówi prof. Krzysztof Chlebus.

First Polish FH Summit 2026 to pierwsze w Polsce międzynarodowe wydarzenie naukowe w całości poświęcone hipercholesterolemii rodzinnej (FH) - jednej z najczęstszych chorób uwarunkowanych genetycznie, będącej istotną przyczyną przedwczesnych incydentów sercowo-naczyniowych, a nadal rozpoznawanej jedynie u niewielkiego odsetka chorych.

Od 1 kwietnia refundowany będzie kolejny lek stosowany w profilaktyce udarów u pacjentów z migotaniem przedsionków, jednak z 30-procentową odpłatnością. Ministerstwo Zdrowia zwraca szczególną uwagę na prawidłowy proces preskrypcji tego leku.

Nie wyobrażam sobie sytuacji, że każdy lekarz będzie wysyłał pacjenta z podejrzeniem hipercholesterolemii do genetyka. Żaden system tego finansowo nie wytrzyma. Sposobem, który sprawdził się w Krajowym Centrum Hipercholesterolemii Rodzinnej w Gdańsku, jest stworzenie oddzielnej ścieżki diagnostycznej dla tych pacjentów - wskazuje dr hab. n. med. Krzysztof Chlebus.

Lekarze z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach jako pierwsi w Polsce skutecznie zastosowali ewinakumab w terapii pacjentki z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (HoFH) - jedną z najrzadszych chorób genetycznych na świecie. To pierwszy w kraju potwierdzony przypadek skutecznego leczenia tym preparatem - poinformowała 21 października placówka.

O przełomowych technologiach lekowych, programie zdrowotnym dla społeczeństwa, duńskich wzorcach, wznoszącej fali epidemii cukrzycy typu 2, chorobach niemych klinicznie i o tym, kto „zawalił” – m.in. o tym mówiono podczas konferencji „Wyzwania na 2025 rok”, która odbyła się 24 stycznia.

Apteka to idealne miejsce, by podjąć z pacjentem rozmowę o stylu życia i jego znaczeniu dla zdrowia układu krążenia - mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego i Szpitala im. prof. W. Orłowskiego CMKP w Warszawie.

Eksperci i lekarze określili już konieczne do podjęcia działania zapobiegające chorobom układu krążenia, wynikające z hipercholesterolemii rodzinnej czy wielochorobowości. Potrzeba jednak konkretnych decyzji administracyjnych, także politycznych - przekonywali uczestnicy Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii.

Dwie najprostsze interwencje do osiągnięcia celu terapeutycznego w hipercholesterolemii z punktu widzenia lekarza to zastosowanie preparatu złożonego, czyli dwóch leków w jednej tabletce, oraz przepisanie dużego opakowania - wskazuje kardiolożka dr hab. Aleksandra Gąsecka-van der Pol.

W Zabrzu ruszył pierwszy w Polsce program wczesnego wykrywania zaburzeń lipidowych u dzieci. Wszyscy uczniowie pierwszych klas szkół podstawowych w tym mieście będą przebadani pod kątem m.in. hipercholesterolemii rodzinnej. Autorami programu są kardiolodzy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego ze Śląskiego Centrum Chorób Serca.

Ponad wszelką wątpliwość można powiedzieć, że podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, LDL-C, triglicerydów i Lp(a) oraz obniżone stężenie HDL-C zwiększają ryzyko wystąpienia zaburzeń funkcji poznawczych - stwierdza jeden z naszych rozmówców. O badaniach udowadniających wpływ zaburzeń lipidowych na ryzyko rozwoju otępienia oraz możliwościach redukowania tego zagrożenia poprzez leczenie hipolipemizujące opowiadają prof. Krzysztof J. Filipiak i Stanisław Surma.

Zaburzenia lipidowe to najczęściej występujący czynnik ryzyka chorób układu krążenia. Mimo to aż 60 proc. osób, które mają za wysokie stężenie cholesterolu, nie jest tego świadoma. – Dlatego zdecydowaliśmy, że rok 2023 będzie Rokiem Walki z Hipercholesterolemią – ogłosił prof. Przemysław Mitkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

W Polsce powstanie sieć certyfikowanych oddziałów, gdzie pacjenci z zaburzeniami lipidowymi będą skutecznie diagnozowani i leczeni – zapowiada prof. Maciej Banach, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego.

"Sercu na ratunek - Program Kordian 2020. Program Profilaktyki Chorób Serca i Naczyń oraz Diagnostyki Hipercholesterolemii Rodzinnej w województwie łódzkim i mazowieckim" najpierw został przedłużony do 2022 r., a teraz o kolejnych 9 miesięcy. Nadal więc do programu mogą się zgłaszać kolejni pacjenci.

Prof. Piotr Jankowski, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii CMKP, jest współautorem „Cholesterol Roadmap 2022”. To ważny dokument dla klinicystów i decydentów, wskazujący skuteczne sposoby zapobiegania powikłaniom zaburzeń lipidowych.

Lipidogram, niedrogie i proste badanie, które pozwala wykryć zburzenia lipidowe, w Polsce wykonuje się za rzadko i za późno. W efekcie zdecydowana większość pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną (FH) nie jest świadoma choroby, która niewykryta i nieleczona prowadzi w młodym wieku do choroby wieńcowej i zawału serca.

Chciałbym, żeby lekarze POZ szybciej podejmowali decyzje terapeutyczne i śmielej diagnozowali hipercholesterolemię rodzinną - apeluje prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki, który przedstawia przypadek pacjentki poradni metabolicznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Pacjenci są w niewystarczającym stopniu leczeni, najczęściej z powodu zbyt niskich dawek leków (głównie statyn), albo nie stosują się do zaleceń — mówi dr hab. n. med. Marcin Barylski, z którym rozmawiamy o znaczeniu odpowiednio wczesnej diagnostyki zaburzeń lipidowych oraz skutecznym leczeniu hipercholesterolemii.

Wciąż niewystarczający jest dostęp do najnowszych leków hipolipemizujących. Inhibitory PCSK9 są dostępne dla wąskiej grupy pacjentów w programie lekowym, do którego włączono znacznie mniej chorych, niż zakładano. Warto też umożliwić w Polsce terapię inklisiranem. Obecnie tylko pojedyncze osoby są nim leczone - mówi kardiolog prof. Piotr Jankowski, wskazując w rozmowie możliwości skuteczniejszego postępowania w hipercholesterolemii.

Badania pokazują, że tylko ok. 6 proc. pacjentów z hipercholesterolemią jest leczonych skutecznie. Powodem jest m.in. fakt, że większość chorych nie stosuje się do zaleceń lekarskich: przerywa terapię lub przyjmuje leki nieregularnie. Czy remedium może okazać się innowacyjny lek hipolipemizujący, podawany jedynie dwa razy w roku?

O wyzwaniach w leczeniu hipercholesterolemii u pacjentów wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego rozmawiamy z prof. Maciejem Banachem, przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego.

„Przypadki kliniczne. Okiem praktyka” to nowy program wideo, w którym zaproszeni goście analizują przedstawione przypadki pacjentów i zastanawiają się, w jaki sposób chorych można leczyć jeszcze skuteczniej. Przeprowadzana analiza jest także pretekstem do przytoczenia wyników najnowszych badań klinicznych czy przybliżenia aktualnych wytycznych postępowania w różnych jednostkach chorobowych.

Potrzeba budowania świadomości zdrowotnej Polaków, większy dostęp do innowacyjnych leków hipolipemizujących oraz zmiany systemowe w zakresie organizacji opieki nad pacjentami z hipercholesterolemią są niezbędne, by poprawić leczenie zaburzeń lipowych w Polsce. Takie wnioski płyną z debaty, zorganizowanej przez “Puls Medycyny”.

O IV Deklaracji Sopockiej, która jest drogowskazem leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce, w programie “Oblicza Medycyny” rozmawiamy ze współtwórcą tego dokumentu prof. Krzysztofem J. Filipiakiem.

Zaburzenia metabolizmu glukozy często idą w parze z nieprawidłowym metabolizmem lipidów. Wspólne podłoże patogenetyczne i następstwa niedoboru insuliny sprawiają, że dyslipidemia u chorych na cukrzycę występuje znacznie częściej niż w populacji ogólnej. Współistnienie tych dwóch stanów chorobowych znacznie zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.

Zaproszenie do programu “Oblicza Medycyny” przyjął prof. dr hab. n. med. Jarosław Kaźmierczak, krajowy konsultant w dziedzinie kardiologii, z którym porozmawiamy o leczeniu pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną.

Gośćmi kolejnego odcinka programu “Oblicza Medycyny” są prof. dr hab. n. med. Stanisław Bartuś oraz dr n. med. Krzysztof Chlebus, z którymi porozmawialiśmy o kontroli czynników ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów po zawale.

Gościem kolejnego odcinka programu “Oblicza Medycyny” jest prof. dr hab. n. med. Adam Witkowski, z którym rozmawiamy m.in. o tym, jak włączyć pacjentów do nowego programu lekowego z zastosowaniem inhibitorów PCSK9.

Rola wczesnego wykrywania schorzeń układu sercowo-naczyniowego, w tym hipercholesterolemii rodzinnej, w populacji polskiej

W Polsce bardzo niski odsetek chorych ma prawidłowo leczone nadciśnienie tętnicze. Trzeba częściej stosować leki złożone – mówi dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski, prof. NIKard, wyróżniony przez redakcję „Pulsu Medycyny” tytułem Promotora Wiedzy 2020.