Wskazania i standardy

Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego (RR) w okresie ciąży stanowią istotny problem kliniczny, a obserwowany trend w kierunku późniejszego macierzyństwa przyczynia się do częstszego występowania tego zjawiska. Nadciśnienie tętnicze (NT) jest najczęstszym problemem kardiologicznym w ciąży, dotyczącym ok. 6-10 proc. polskich ciężarnych. Związane jest z ryzykiem zarówno u matki, jak i płodu.

Związek między nadciśnieniem wywołanym ciążą i przebytym PE a rozwojem nadciśnienia tętniczego może być obserwowany już w pierwszych miesiącach po zakończeniu ciąży. Największy wzrost ryzyka jest obserwowany w ciągu pierwszych pięciu lat od zakończenia ciąży.

Odmienną sytuacją kliniczną jest nadciśnienie tętnicze wywołane ciążą, które stwierdza się po 20. tyg. ciąży, i jego najcięższa postać — stan przedrzucawkowy (preeklampsja, PE). Należy pamiętać, że preeklampsji można zapobiec. Skuteczność profilaktyki z zastosowaniem kwasu acetylosalicylowego w redukcji liczby pacjentek, u których doszło do PE poniżej 34. tygodnia, wynosi 80 proc., a poniżej 37. tygodnia — 63 proc.

„Dostępność danych dotyczących postępowania z chorą na nadciśnienie tętnicze, która zaszła w ciążę, jest ograniczona. Właściwie tylko badanie CHIPS pokazało, do jakich wartości RR w ciąży powinniśmy dążyć i jakie są bezpieczne” — mówi dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. Narodowego Instytutu Kardiologii, z tamtejszej Kliniki Nadciśnienia Tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze przed ciążą ma 1-5 proc. kobiet. U 7-20 proc. z nich dochodzi do pogorszenia kontroli RR w trakcie ciąży. Kobiety z przewlekłym NT mają nawet o 25 proc. zwiększone ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego (PE).

„Specyfika AZS i wieloaspektowość tej choroby wymaga od nas lekarzy nowego, kompleksowego podejścia zarówno do jej leczenia, jak i do samego pacjenta” – podkreślają autorzy najnowszych rekomendacji diagnostyczno-terapeutycznych dotyczących atopowego zapalenia skóry, eksperci z Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.

Polskie rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) zostaną wkrótce opublikowane. O skali występowania IPF w Polsce, możliwościach leczenia chorych oraz szczegółowych aspektach ujętych w polskich zaleceniach rozmawiamy z dr n. med. Katarzyną Lewandowską oraz dr. hab. n. med., prof. nadzw. Wojciechem Piotrowskim.

Główny Inspektor Sanitarny, w komunikacie skierowanym do pracowników ochrony zdrowia, opublikował zasady postępowania z osobami podejrzanymi o zakażenie nowym koronawirusem 2019-nCoV.

Chorzy na raka płuca w Polsce powinni mieć dostęp do wczesnej diagnostyki oraz zapewnioną opiekę psychoonkologiczną. To tylko niektóre zalecenia specjalistów, którzy brali udział w opracowaniu raportu "Breathing in a new era". Jakie jeszcze działania powinna podjąć Polska, by poprawić sytuację pacjentów z rakiem płuca?

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia określającego standardy organizacyjne leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych, opracowane wspólnie z Polskim Towarzystwem Badania Bólu. Według nowych wytycznych, placówki POZ będą miały obowiązek sporządzania karty oceny natężenia bólu.

Ból gardła jest częstą dolegliwością, będącą przyczyną licznych konsultacji lekarskich w sezonie jesienno-zimowym. Najczęstszą przyczyną bólu gardła jest ostre zapalenie, wywoływane głównie przez infekcje wirusowe. Mimo to zapalenie gardła jest zwykle leczone antybiotykiem, stanowiąc trzecią co do częstości przyczynę nadużywania antybiotyków. Strategia czujnego wyczekiwania w połączeniu z leczeniem przeciwbólowym i miejscowo dezynfekującym okazała się równie skuteczna w ocenie pacjentów, pozwalając jednocześnie na uniknięcie stosowania antybiotyków.

Hipoteza „tykającego zegara” (ang. ticking clock) zakłada, że rozwój jawnej choroby sercowo-naczyniowej jest związany z poprzedzającym ją długotrwałym narażeniem na czynniki ryzyka. Dowiedziono ścisłego związku pomiędzy utrzymującym się podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL a ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Modyfikacja stylu życia, w tym odpowiednia dieta, jest nieodłącznym elementem leczenia hipolipemizującego, zarówno w prewencji pierwotnej, jak i wtórnej, pacjentów z grupy niskiego i bardzo wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Ponad połowa pacjentów z cukrzycą umiera z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Przede wszystkim są to choroby serca, ale także naczyń mózgowych. Według aktualnej stratyfikacji ryzyka s-n, u wszystkich chorych na cukrzycę jest ono określane przynajmniej jako umiarkowane, co oznacza, że ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia w ciągu 10 lat wynosi 2-5 proc.

Nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia odpowiadają za największą liczbę zgonów na świecie. Zarówno choroba niedokrwienna serca, jak i udar mózgu są bowiem skutkiem szkodliwego działania nadciśnienia tętniczego i hipercholesterolemii na duże i średnie naczynia tętnicze. Strategia redukcji globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego polega na równocześnie przeprowadzonych: normalizacji ciśnienia tętniczego i zmniejszeniu stężenia cholesterolu frakcji LDL do pożądanych wartości. Optymalnym postępowaniem jest zastosowanie tzw. SPC (single-pill combination) hybrydowych.

Monakolina K to bioaktywny składnik czerwonego ryżu fermentowanego, którego mechanizm działania jest podobny do statyn - efektem jest zmniejszenie stężenia cholesterolu, zarówno całkowitego, jak i cholesterolu LDL. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi postępowania w dyslipidemii, monakolina K może być uzupełnieniem terapii chorych z nieprawidłowym profilem lipidowym. W jakich sytuacjach i u jakich pacjentów może być stosowana ta substancja?

Najnowsze badania pokazują, że kwas acetylosalicylowy (ASA) może przynosić korzyści w prewencji pierwotnej zdarzeń sercowo-naczyniowych w wybranych grupach chorych. Należy jednak pamiętać o stosowaniu go z inhibitorem pompy protonowej.

Nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca i przewlekłe zespoły wieńcowe — na tych schorzeniach układu sercowo-naczyniowego skupili uwagę uczestnicy Forum Ekspertów — Kardiologia 2019 r. (11-12 października, Warszawa).

Ostatnie wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą (ESC/EAS) dotyczące dyslipidemii bardzo wysoko umieściły najnowszą grupę leków obniżających LDL-cholesterol — inhibitory PCSK9, podawane raz na dwa tygodnie w zastrzyku podskórnym. Po leki te sięgamy, gdy nie można uzyskać docelowego stężenia LDL-cholesterolu za pomocą odpowiednio wysokiej dawki statyny i ezetimibu.

Jak są pozycjonowane leki hipolipemizujące w najnowszych europejskich wytycznych postępowania w dyslipidemii? Dlaczego statyna w połączeniu z ezetymibem daje lepszy efekt terapeutyczny niż stosowana w największych tolerowanych dawkach w monoterapii? Których pacjentów można leczyć monakoliną? Na te i inne pytania odpowiada prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz.

Katalog laboratoriów mogących prowadzić badania żywności podawanej w szpitalach kobietom w ciąży i po porodach ma być poszerzony o laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej - przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia skierowany do konsultacji publicznych.

Nowe wytyczne PTNT dot. leczenia pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wprowadziły dość istotne zmiany. Które z nich mogą poprawić skuteczność leczenia NT - zapytaliśmy prof. dr hab. n. med. Danutę Czarnecką, kierownik Kliniki Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego Insytytutu Kardiologii UJ CM.

Podczas tegorocznego kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Paryżu zostały ogłoszone nowe wytyczne dotyczące postępowania w dyslipidemii. W porównaniu z poprzednim dokumentem, w obecnym wskazano m.in. bardziej ambitne cele terapii. U części chorych nie da się ich osiągnąć bez zastosowania inhibitorów PCSK9, do których dostęp jest w Polsce ograniczony. O ocenę najnowszych wytycznych ESC oraz możliwość ich zastosowania w polskiej praktyce klinicznej pytamy prof. dr. hab. n. med. Dariusza Dudka.

Wytyczne postępowania w przypadku przewlekłego zespołu wieńcowego (PZW) wskazują grupy leków, których stosowanie istotnie poprawia rokowanie pacjenta. „Schemat optymalnego leczenia w PZW można obrazowo porównać do kwadratu” — mówił podczas kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego prof. Krzysztof J. Filipiak, wpisując w jego kąty: leczenie przeciwpłytkowe, statynę, lek beta-adrenolityczny oraz inhibitor konwertazy angiotensyny.

Kobiety, u których wystąpiło nadciśnienie tętnicze ciążowe i stan przedrzucawkowy, są zagrożone wystąpieniem powikłań sercowo-naczyniowych i powinny być pod szczególną opieką kardiologa i hipertensjologa - mówi prof. IK Aleksander Prejbisz.

Jak i kiedy należy przeprowadzić szczepienie przeciw odrze, śwince i różyczce zgodnie z najnowszym kalendarzem szczepień ochronnych na 2020 r. - szczegółowe wytyczne GIS.

Na ostatnim kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Paryżu ogłoszono nowe wytyczne dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych. Osiągnięcie niższych, ambitnych celów terapii daje pacjentom i lekarzom szansę na ograniczenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Jednak u części chorych sukces terapeutyczny nie będzie możliwy bez zastosowania inhibitorów PCSK9. To leki, do których dostęp jest w Polsce ograniczony.

Migotanie przedsionków (AF) - groźna arytmia typowa dla wieku podeszłego - jest jedną z głównych przyczyn udaru niedokrwiennego mózgu. O najnowszych danych, badaniach, możliwościach diagnostyki i terapii AF dyskutowali kardiolodzy zgromadzeni na XXIII Międzynarodowym Kongresie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Katowicach.

W obecnej kampanii wyborczej, jak nigdy w ciągu ostatnich trzydziestu lat, mówi się o dramatycznej sytuacji w polskiej ochronie zdrowia. Czyżby politycy zauważyli, że nie ma już zgody Polaków na brak bezpieczeństwa zdrowotnego? (…) Najwyższy czas, by kredyt zaufania, który politycy dostają podczas kolejnych wyborów, w końcu zaczęli spłacać – uważa prof. dr hab. n. med. Andrzej Matyja, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

Podczas zjazdu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC), odbywającego się pod koniec sierpnia w Paryżu, zostały ogłoszone nowe wytyczne dotyczące postępowania z chorymi z zaburzeniami gospodarki lipidowej. Poniżej prezentujemy zasadnicze tezy tego dokumentu.