Rak piersi

Nowa lista refundacyjna przyniosła zmiany, które mogą całkowicie odmienić leczenie raka piersi w Polsce. Po raz pierwszy pacjentki z fenotypem HER2-low oraz mutacjami w szlaku AKT zyskały dostęp do terapii celowanych, wcześniej zarezerwowanych dla wąskiej grupy chorych. To nie tylko większe możliwości terapeutyczne, ale też nowy obowiązek - szerokiej diagnostyki biomarkerów, która staje się kluczem do skutecznego leczenia. O tym, co oznacza ta refundacyjna rewolucja w praktyce klinicznej, rozmawiamy z dr. Michałem Kunkielem w najnowszym wideopodcaście „Onkologiczny Portret Polski”.

Testy wielogenowe u pacjentek z wczesnym, hormonozależnym, HER2-ujemnym rakiem piersi pozwalają ocenić ryzyko nawrotu i określić, które chore uzyskają korzyści z chemioterapii, umożliwiając tym samym bezpieczną rezygnację z tego leczenia u części pacjentek. Stosowanie testów wielogenowych jest uwzględnione w międzynarodowych wytycznych - podkreśla prof. Renata Duchnowska.

U istotnego odsetka pacjentek z wczesnym rakiem piersi stosowana jest po operacji chemioterapia jako tzw. leczenie uzupełniające w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu nowotworu. Jednak tylko ograniczona liczba pacjentek odnosi korzyści z takiego postępowania. Obecnie są już dostępne narzędzia diagnostyczne pozwalające wytypować chore, u których zastosowanie chemioterapii jest zasadne – to jeden z wątków debaty „Pulsu Medycyny” zorganizowanej z okazji Miesiąca Świadomości Raka Piersi.

Karmienie piersią wydaje się powodować napływ wyspecjalizowanych komórek odpornościowych, które przez długie lata zmniejszają ryzyko zachorowania na raka - informuje „Nature”. Naukowcy odkryli też, że kobiety karmiące piersią wykazywały znacznie dłuższe całkowite przeżycie w przypadku zachorowania na raka piersi.

Czy system opieki zdrowotnej zapewnia pacjentkom z rakiem piersi dostęp do najlepszego możliwego leczenia? O tym m.in. będą dyskutować eksperci 28 października podczas debaty organizowanej przez "Puls Medycyny" z okazji Miesiąca Świadomości Raka Piersi.

„Dotykaj. Badaj. Zapobiegaj” – tak brzmi hasło akcji promującej profilaktykę raka piersi, zorganizowanej przez Gemini z myślą o podopiecznych Fundacji OnkoCafe. Celem jest zwrócenie uwagi na proste i bezbolesne badania, które mogą pomóc wykryć chorobę we wczesnym stadium.

Testy wielogenowe, umożliwiając bezpieczne odstąpienie od chemioterapii tam, gdzie nie przyniosłaby ona korzyści, zwiększają szanse pacjentek z rakiem piersi na szybszy powrót do codziennej aktywności, w tym zawodowej - mówi dr Katarzyna Pogoda, wskazując, że testy te przynoszą korzyści nie tylko dla lekarza i pacjentki, lecz także dla całego systemu ochrony zdrowia.

Oczekujemy na dostęp do skutecznych terapii, które ograniczają ryzyko nawrotu we wczesnym raku piersi – mówi Anna Kupiecka, prezeska Zarządu Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej, wiceprezeska Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej.

Obawa o nawrót raka piersi towarzyszy pacjentkom do końca życia. Dodanie inhibitora CDK4/6 do hormonoterapii pozwala skuteczniej kontrolować wzrost nowotworu i wydłuża czas wolny od nawrotu choroby – mówi dr n. med. Aleksandra Konieczna, onkolog kliniczna.

U kobiet z chorobami układu krążenia każdy wzrost wskaźnika masy ciała (BMI) o 5 kg/m² wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka piersi - wynika z badania przeprowadzonego przez naukowców z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), będącej agendą Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Fundacja Alivia podsumowała realizację Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) w latach 2020–2024. W jej ocenie większość oczekiwanych rezultatów Strategii nie została osiągnięta, a część zadań wykonano wyłącznie “na papierze”. - Pacjenci wciąż czekają w kolejkach, brakuje jednolitych standardów leczenia, a jakość opieki onkologicznej w dużej mierze zależy od miejsca zamieszkania. W kwestii profilaktyki od Europy dzieli nas kosmiczny dystans - wskazuje Alivia.

Badania wskazują na rosnącą rolę koniugatów w pierwszej linii leczenia różnych typów raka piersi i w przyszłości mogą zastąpić klasyczną chemioterapię. Dzięki tym nowoczesnym lekom wiele pacjentek, mimo choroby przerzutowej, może mieć szansę na dłuższe życie – mówi dr n. med. Katarzyna Pogoda, podsumowując najważniejsze doniesienia z kongresu ASCO dotyczące terapii systemowej tego najczęstszego kobiecego nowotworu.

Od 1 lipca w refundacji pojawi się 18 nowych cząsteczkowskazań onkologicznych. To blisko 44% wszystkich terapii stosowanych w onkologii, które dotychczas zostały udostępnione w 2025 r. - Liczymy, że pozytywny trend refundacyjny i tempo prac resortu będzie utrzymywane także w przyszłości – podkreśla Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe-Razem Lepiej.

Od 1 lipca 2025 r. będzie możliwe rozliczanie badań genetycznych z krwi, np. badania NGS w nowotworach BRCA-zależnych, w trybie ambulatoryjnym, bez konieczności hospitalizacji - poinformowała wiceminister Urszula Demkow. Zapowiedziała też zmiany, jeśli chodzi o wprowadzenie badania CGP NGS dla pacjentów z rakiem jajnika, jajowodu czy otrzewnej.

Mimo tego, że zachorowalność na raka piersi wzrasta, to poprawiają się też wskaźniki dotyczące przeżywalności, z czego jako klinicyści bardzo się oczywiście cieszymy. W związku z tym w systemie funkcjonuje bardzo duża grupa kobiet, które szczęśliwie przeżyły leczenie raka piersi, ale które wymagają wciąż nadzoru onkologicznego - mówi "Pulsowi Medycyny" dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld.

Połączenie inhibitorów CDK 4/6 z inhibitorami aromatazy powoduje zmniejszenie ryzyka nawrotu w porównaniu ze stosowaniem samych inhibitorów aromatazy. Dlatego międzynarodowe wskazania mówią, że ten sposób postępowania staje się postępowaniem z wyboru – mówi dr hab. n. med. Tadeusz Pieńkowski z Radomskiego Centrum Onkologii i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

13 maja 2025 r. w Sejmie RP odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Profilaktyki Nowotworowej – RAK STOP, poświęcone jednemu z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych w Polsce: jak skutecznie zmniejszyć śmiertelność z powodu raka piersi i zachęcić kobiety do badań profilaktycznych. W gronie ekspertów i pacjentek wiele miejsca poświęcono potrzebie spersonalizowanego leczenia, roli testów wielogenowych oraz emocjonalnemu wymiarowi choroby, o którym wciąż mówi się zbyt rzadko.

Aby przekonać kobiety do regularnych badań przesiewowych, trzeba dotrzeć do nich z personalizowanym komunikatem i maksymalnie ułatwić im poruszanie się po programach profilaktycznych - wskazuje Anna Kupiecka, prezeska zarządu Fundacji OnkoCafe - Razem Lepiej.

Na liście refundacyjnej, która będzie obowiązywać od 1 kwietnia 2025 r., pojawi się 29 nowych terapii - wyczekiwanych przez klinicystów, a przede wszystkim pacjentów nowości. Grupa, która z pewnością skorzysta z nowości refundacyjnych, to chorzy na raka piersi. Onkolodzy podsumowują najważniejsze zmiany.

Przez lata stawialiśmy pytanie: dlaczego Polki się nie badają? Dziś wiemy, że odpowiedzialność za tę kwestię spoczywa nie tylko na kobietach, lecz przede wszystkim na organizacji programów profilaktycznych i rozwiązaniach, które powinny ułatwiać zapisanie się na badania i niwelować przeszkody w korzystaniu z nich. Państwo powinno również budować świadomość istoty profilaktyki i stymulować poczucie współodpowiedzialności obywateli za zdrowie – zwraca uwagę Anna Kupiecka, prezeska Zarządu Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej, wiceprezeska Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej.

W ramach realizacji projektu planujemy opracowanie i zastosowanie metod uczenia maszynowego do analizy obrazów ultradźwiękowych, w celu stworzenia modeli, które rozszerzą możliwości diagnostyczne i wspomagające – mówi dr inż. Hanna Piotrzkowska-Wróblewska, laureatka XXIII edycji Konkursu o Grant Naukowej Fundacji Polpharmy.

Komisja Europejska (KE) dopuściła rybocyklib w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy do stosowania w leczeniu adiuwantowym pacjentów z rozpoznaniem wczesnego raka piersi z obecnością receptorów hormonalnych (HR+) i bez nadmiernej ekspresji ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2-), obarczonych wysokim ryzykiem nawrotu

Skuteczność leczenia raka piersi zależy od jego zaawansowania, ale także od tego, jakiego rodzaju jest to nowotwór - mówi dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld z Mazowieckiego Szpitala Onkologicznego w Warszawie. Jak wskazuje, ostatnio bardzo dużo się mówi o podtypie biologicznym HER2-low, czyli z niską ekspresją receptorów HER2 na powierzchni komórek. Dlaczego?

Zapraszamy do rejestracji na konferencję online pt. „Popołudnie z rakiem piersi”. Wydarzenie dedykowane jest wszystkim lekarzom, którzy pragną poszerzyć swoją wiedzę na temat profilaktyki, diagnozy oraz nowoczesnych metod leczenia raka piersi. W trakcie konferencji eksperci podzielą się najnowszymi informacjami i doświadczeniami, a także odpowiedzą na pytania uczestników.

Ultrasonografia piersi może być zastosowana jako badanie wspomagające po mammografii lub jako samodzielne badanie u młodych kobiet z tzw. gęstymi piersiami, a więc z przewagą tkanki gruczołowej. Pierwsze badanie USG piersi warto wykonać już po 20. roku życia, a następnie zgłaszać się na nie w regularnych odstępach czasu. - Takie postępowanie może być pomocne w wykrywaniu raka piersi u młodych kobiet z „gęstymi” piersiami - mówi dr n. med. Justyna Rembak-Szynkiewicz z Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach.

Nie badamy się po to, aby znaleźć zmiany nowotworowe, ale po to, żeby się upewnić, że ich ma - mówi Justyna Dec, prezes Fundacji Oko w Oko z Rakiem, w Miesiącu Świadomości Raka Piersi. Dodaje, że każda kobieta po 45. roku życia powinna wykonywać mammografię regularnie raz na 2 lata, „bo jeśli same nie zadbamy o własne zdrowie, to nikt za nas tego nie zrobi”. Apeluje także o program profilaktyki raka piersi u młodszych kobiet, co jest związane m.in. z tym, że obniża się wiek zachorowania na ten nowotwór.

Zespół lekarzy Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach pod kierunkiem prof. Gabrieli Kramer-Marek jako pierwszy w Polsce zastosował radioznacznik PET do nieinwazyjnego obrazowania receptora HER2 u 41-letniej pacjentki z rozsianym rakiem piersi.

Narodowy Instytut Onkologii w Krakowie testuje kapsułę do obrazowania zmian w piersiach. Urządzenie wykorzystuje sztuczną inteligencję i – jak informują jego twórcy oraz lekarze – ma szansę przyczynić się do szybszej, lepszej diagnostyki raka. Podkreślają, że to "jedyne takie urządzenie na świecie".

Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet. Nadal we wczesnym stadium zaawansowania wykrywanych jest zbyt mało zachorowań, stąd waga profilaktyki, głównie wtórnej, czyli badań skryningowych. Pomimo rozszerzenia zakresu wiekowego uprawnionych do uczestnictwa w bezpłatnych programie badań przesiewowych (mammografia), coraz mniej kobiet wykonuje te badania.

Bardzo mała blizna to efekt najnowszej techniki endoskopowej, którą lekarze z Kliniki Chirurgii Onkologicznej i Chorób Piersi Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, jako pierwsi w kraju, zastosowali w oszczędzającym zabiegu usunięcia guza piersi u pacjentki chorej na raka.