Wiceminister Demkow: rozliczanie badań genetycznych z krwi w trybie ambulatoryjnym już od 1 lipca

10 czerwca 2025 r. podczas X Międzynarodowego Forum Medycyny Personalizowanej PKMP w Ambasadzie Wielkiej Brytanii w Warszawie dyskutowano m.in. o wprowadzeniu zapowiadanych zmian w dostępie do badań genetycznych w onkologii. Eksperci wskazali na dwie pilne zmiany – refundację badania HRD dla pacjentek z rakiem jajnika oraz umożliwienie rozliczania badań genetycznych z krwi w trybie ambulatoryjnym.

Jak podkreśla Polska Koalicja Medycyny Personalizowanej (PKMP), kompleksowe profilowanie genomowe (CGP), obejmujące m.in. badanie HRD, jest standardem na świecie – a w Polsce od niemal dwóch lat pozostaje jedynie w sferze zapowiedzi. Tymczasem możliwość zastosowania refundowanej terapii celowanej dla pacjentek z rakiem jajnika bez tego badania nie jest możliwa.

- Polska Koalicja Medycyny Personalizowanej, której przewodniczę, wielokrotnie apelowała o pochylenie się nad wprowadzeniem nowego świadczenia do koszyka świadczeń gwarantowanych. Aktualnie w przypadku raka jajnika terapia została sfinansowana w 2022 roku, niestety diagnostyka już nie. Z początkiem maja zakończyło się finansowanie badań HRD przez firmę farmaceutyczną. Ciągle czekamy na zapowiadane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany. Mam nadzieję, że projekt rozporządzenia pojawi się możliwie szybko, bo cała ścieżka legislacyjna, wprowadzenia nowego świadczenia, nie jest krótkim procesem. A pacjentki mają zablokowany dostęp do optymalnej terapii – mówił dr Andrzej Tysarowski, prezes Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej.

Od ponad dwóch lat eksperci apelują o stworzenie nowego produktu w koszyku świadczeń – dostępu do badania CGP NGS dla chorych z rakiem jajnika, jajowodu i otrzewnej, a także z rakiem płuca.

- Mamy pacjenta, mamy terapię, brakuje tylko szytego na miarę garnituru diagnostycznego – podsumowała Dorota Korycińska, prezeska zarządu Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej, i dodała: - Pacjenci od lat słyszą zapowiedzi zmian, ale rzeczywistość odbiega od deklaracji. Brakuje też spójności – niektóre badania są refundowane, inne nie, mimo że w określonych wskazaniach są kluczowe. Pacjenci czują frustrację i zmęczenie – słyszą o postępie, ale nie odczuwają realnej zmiany.

Refundacja badań genetycznych w onkologii - Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany

Podczas wydarzenia padły nowe obietnice ze strony resortu zdrowia.

- Jesteśmy już na ostatnim etapie, jeśli chodzi o wprowadzenie badania CGP NGS dla pacjentów z rakiem jajnika, jajowodu czy otrzewnej. Są wszelkie akceptacje. NFZ wyodrębnia pulę pieniędzy. Pamiętajmy, że potrzebne są jeszcze konsultacje. Nie jestem w stanie wskazać dnia, ale będzie to niebawem. Pacjentki czekają i wiem, że im się to należy. Staramy się, żeby te prace były jak najszybsze – powiedziała wiceminister zdrowia Urszula Demkow.

Drugą oczekiwaną zmianą jest umożliwienie rozliczania badań genetycznych z krwi (np. badania NGS w nowotworach BRCA-zależnych) w trybie ambulatoryjnym, bez konieczności hospitalizacji. Aktualnie polskie przepisy przewidują finansowanie takich badań wyłącznie, kiedy pacjent przebywa na oddziale szpitalnym, co wydłuża proces, zwiększa koszty i jest nieefektywne. Eksperci przypominają też o potencjalnych oszczędnościach – koszt jednorazowego badania jest nieporównywalnie niższy niż koszty nieskutecznego, przewlekłego leczenia, powtarzanych zabiegów diagnostycznych czy zbędnych hospitalizacji pacjenta.

- Jeśli chodzi o możliwość rozliczania diagnostyki genetycznej z krwi w trybie ambulatoryjnym dla nowotworów BRCA-zależnych, to z wielką radością mogę podać datę - 1 lipca. Od 1 lipca będzie możliwość takiego rozliczenia badania w trybie ambulatoryjnym – przekazała wiceminister Demkow.