Pacjentki z rakiem piersi wciąż nie mogą liczyć na powszechnie finansowane ze środków publicznych testy wielogenowe, które pomagają ocenić, czy mogą uniknąć chemioterapii. Testy nadal nie znalazły się na liście świadczeń gwarantowanych, a podczas wtorkowej sejmowej podkomisji zdrowia Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w najbliższym czasie nie planuje ich refundacji.
Jedynie Węgry i Cypr wyprzedzają Polskę wśród państw UE o najniższym odsetku badań w kierunku raka piersi - wynika z danych Eurostatu. Zgodnie z nimi zaledwie 33,8 proc. Polek w wieku 50-69 lat poddało się mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat. W Danii, Szwecji i Finlandii było to ponad 81 proc. Co gorsza, odsetek badanych kobiet zmniejszył się w ciągu pięciu lat o ponad 3 punkty proc.
Uderzenia gorąca, suchość pochwy i problemy ze współżyciem należą do najczęstszych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentki leczone hormonalnie z powodu raka piersi. Terapia może jednak wpływać również na masę ciała, układ kostny, mięśnie i stawy. Jak ograniczać te problemy i jaka jest w tym rola ginekologa - wyjaśnia prof. Jacek Sieńko.
Ograniczenie działania estrogenów skutecznie blokuje rozwój nowotworu, jednak wywołany terapią hipoestrogenizm to potężne wyzwanie dla organizmu kobiety. Osteoporoza, cukrzyca czy choroba otyłościowa to schorzenia, które zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe oraz pogarszają jakość życia pacjentek. Dr n. med. Michał Lis tłumaczy, dlaczego nowoczesne leczenie onkologiczne nie może kończyć się w gabinecie onkologa.
Przerzuty do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) dotyczą istotnego odsetka chorych na zaawansowanego raka piersi. Przez wiele lat w onkologii panowało przekonanie, że w omawianym przypadku kluczowe znaczenie ma wyłącznie postępowanie miejscowe w postaci neurochirurgii i radioterapii. Jednak w ostatnich latach zmienił się paradygmat leczenia, o czym mówi dr Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld.
Stosowanie leków z grupy GLP-1, takich jak Ozempic czy Wegovy, przez osoby z nadwagą lub otyłością wiązało się ze znacznie niższym ryzykiem zachorowania na raka piersi - wynika z badania zaprezentowanego podczas tegorocznego kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO).
Psychoonkologia powinna być traktowana nie jako dodatek do leczenia raka piersi, ale jako integralny element całego procesu terapeutycznego. Lęk, depresja i nasilony dystres wpływają nie tylko na jakość życia pacjentek, ale także na przestrzeganie zaleceń, tolerancję terapii i codzienne funkcjonowanie w chorobie. Prof. Rafał Matkowski podkreśla, że przy ograniczonym dostępie do specjalistów coraz większe znaczenie mogą mieć certyfikowane narzędzia cyfrowe, zapewniające pacjentkom wsparcie także poza gabinetem i szpitalem.
Rak piersi HR+/HER2- jest najczęstszym podtypem biologicznym raka piersi. Przez lata podstawą leczenia pozostaje hormonoterapia, często w skojarzeniu z nowoczesnymi lekami celowanymi. Jak dziś patrzymy na rolę hormonoterapii w zaawansowanym HR+ raku piersi – czy nadal jest to strategia, którą klinicyści starają się utrzymać tak długo, jak to możliwe? Na te i inne pytania odpowiada dr n. med. Katarzyna Pogoda, przewodniczącą Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.
Prognozuje się, że do 2050 r. liczba nowych przypadków raka piersi na świecie wzrośnie o jedną trzecią, a roczna liczba zgonów z powodu tego nowotworu - o 44 proc. - wynika z najnowszego raportu opublikowanego na łamach "The Lancet Oncology". Jego autorzy wskazują, że ponad jedna czwarta utraconych lat życia w zdrowiu z powodu raka piersi spowodowana jest sześcioma czynnikami ryzyka, które można modyfikować.
U co dziesiątej pacjentki Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie z rakiem piersi wynik badania w kierunku mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 okazał się dodatni. To naprawdę spora grupa - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Ekspertka wyjaśnia, jaką rolę odgrywa dziś wykrycie omawianych nieprawidłowości genetycznych w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych z tym najczęstszym kobiecym nowotworem.
U pacjentek z rakiem piersi precyzyjna, przedoperacyjna ocena zaawansowania zmian nowotworowych w całym ciele stanowi podstawę powodzenia leczenia. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku prowadzą badanie, które ma wykazać, czy wykorzystanie w tym celu innowacyjnych technik obrazowania i opartego na nich nowego, zoptymalizowanego schematu diagnostycznego pozwoli lekarzom lepiej dobierać metody leczenia do konkretnego przypadku, co – jak podkreśla główny badacz, dr Małgorzata Mojsak – mogłoby się przełożyć na wydłużenie czasu przeżycia oraz poprawę jakości życia chorych.
Wyniki najnowszych badań klinicznych redefiniują standardy postępowania w raku piersi, przesuwając najbardziej zaawansowane terapie do pierwszej linii leczenia. Kluczową rolę odgrywają w tym obszarze koniugaty, czyli przeciwciała połączone z cząsteczkami chemioterapii – wskazuje dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej i onkolog kliniczny z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.
Wsparcie zdrowia psychicznego pacjentek z rakiem piersi jest nieodzownym elementem kompleksowego leczenia onkologicznego. O tym, z jakimi emocjami zmagają się chore i jakiego wsparcia psychologicznego potrzebują, rozmawiamy w programie "Oblicza Medycyny" z dr n. med. Katarzyną Pogodą, specjalistką onkologii klinicznej.
Diagnostyka molekularna odgrywa ogromną rolę w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych na raka piersi - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Wskazuje przy tym na dwa aspekty - testy wielogenowe i badania w kierunku mutacji w genach BRCA 1 i BRCA 2.
Polscy klinicyści otrzymali wiarygodne i bardzo praktyczne narzędzie prowadzące przez kolejne etapy diagnostyki i leczenia raka piersi. Jednak polska adaptacja zaleceń NCCN nie jest jedynie dokumentem eksperckim. Stanowi także narzędzie systemowe, które może pomóc w standaryzacji postępowania i poprawie jakości opieki onkologicznej w Polsce – mówi prof. Jacek Jassem. Dodaje, że na etapie finalizacji jest adaptacja wersji 2.2026 wytycznych NCCN i planowane jest przekazanie jej stronie amerykańskiej w przyszłym tygodniu.
Nie można powiedzieć, że ktoś jest za młody, żeby zachorować na raka piersi. Każda kobieta, również ta w młodym wieku, powinna być świadoma, że nowotwór może się u niej rozwinąć. W związku z tym nie powinna lekceważyć niepokojących objawów w obrębie piersi, tylko jak najszybciej zgłosić się do lekarza - podkreśla dr Katarzyna Pogoda, wskazując, jak ważna jest czujność onkologiczna. Ekspertka wyjaśnia także, że problemy młodych chorych z tym nowotworem różnią się od tych występujących u starszych pacjentek.
Obecnie chorym na raka piersi można zaproponować wiele innowacyjnych opcji leczenia, m.in. koniugaty przeciwciało-lek (ADC), które są nazywane „inteligentną” chemioterapią. Czy dostępność do tej klasy leków oznacza koniec ery klasycznej chemioterapii? Na te i inne pytania odpowiada dr n. med. Katarzyna Pogoda, specjalistka onkologii klinicznej.
Leczenie systemowe raka piersi, choć coraz bardziej skuteczne, nie jest wolne od działań niepożądanych, takich jak, np. nudności czy wymioty. Ważną informacją jest to, że można im zapobiegać, poprawiając komfort życia pacjentek i umożliwiając długofalowe postępowanie. O kompleksowym podejściu do zarządzania działaniami niepożądanymi w terapii tego najczęstszego kobiecego nowotworu rozmawiamy z dr n. med. Katarzyną Pogodą, specjalistką onkologii klinicznej.
Dlaczego wynik badania może zmienić decyzję o leczeniu raka piersi? Na to pytanie odpowiada nowa kampania edukacyjna „Jakie leczenie? Wynik ma znaczenie!” zainaugurowana przez Fundacja OnkoCafe – Razem Lepiej i OmeaLife. Jej celem jest pokazanie kobietom, jak ważne jest wczesne wykrycie choroby, dostęp do nowoczesnych metod diagnostycznych oraz dopasowanie terapii do indywidualnej sytuacji pacjentki.
Komórki nowotworowe są znacznie bardziej elastyczne metabolicznie, niż wcześniej sądzono – wynika z badania, poświęconego wymaganiom odżywczym w przypadku przerzutów narządowych w raku piersi, opublikowanego w „Nature”. Jego współautorką jest dr Sonia Trojan z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Spersonalizowanie leczenia raka piersi dla konkretnej pacjentki – to cel projektu badawczego, który ruszył na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. Badanie kliniczne PRIORITY, na które uczelnia otrzymała 34,1 mln zł z Agencji Badań Medycznych, jest zaplanowane na osiem lat i obejmie 440 pacjentek z rakiem piersi HER2-ujemnym. Naukowcy chcą ustalić, czy na podstawie cech molekularnych guza da się lepiej dopasować terapię tak, aby zwiększyć szansę na powodzenie leczenia u poszczególnych kobiet.
W leczeniu zaawansowanego raka piersi zmierzamy w kierunku personalizacji, a więc określania indywidualnych cech nowotworu u poszczególnych pacjentek i dobierania na tej podstawie odpowiedniego leczenia, które w Polsce jest już dostępne. Jak w praktyce wygląda takie postępowanie, wyjaśnia onkolog kliniczny dr Roman Dubiański.
Lekarze z II Oddziału Chirurgii Onkologicznej Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach wykonali zabieg endoskopowej mastektomii podskórnej z jednoczasową mikrochirurgiczną rekonstrukcją całej piersi tkankami własnymi u 42-letniej pacjentki z potwierdzoną mutacją w genie BRCA1. Jak podkreślono, to pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych takich zabiegów na świecie.
W terapii zaawansowanego raka piersi wchodzimy w erę tzw. onkologii personalizowanej, która opiera się na optymalizacji i indywidualizacji leczenia, co przekłada się nie tylko na jego skuteczność, lecz także zmniejszenie liczby i nasilenia działań niepożądanych. W mijającym roku polskie pacjentki z rakiem piersi zyskały dostęp do kilku takich nowoczesnych terapii, o czym rozmawiamy z onkologiem klinicznym dr. Romanem Dubiańskim.
Jednym z najważniejszych narzędzi personalizacji leczenia raka piersi stają się wielogenowe testy ekspresyjne. Dr hab. Michał Jarząb podkreśla, że pozwalają one lepiej różnicować ryzyko i bezpieczniej dobierać terapię u chorych na raka piersi.
Polska znajduje się wśród krajów UE o najwyższej umieralności z powodu raka piersi, a wykorzystanie potencjału medycyny pracy oraz narzędzi cyfrowych i personalizowanych zaproszeń może odwrócić ten trend - mówili eksperci, podczas posiedzenia Senackiej Komisji Zdrowia poświęconemu analizie dwóch nowych raportów Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, które szczegółowo opisują przyczyny niskiej zgłaszalności na mammografię i przedstawiają gotowe do wdrożenia rozwiązania systemowe.
W onkologii leczenie to sztuka równowagi, która u pacjentek starszych staje się wyjątkowo krucha. Wiek, wielochorobowość i polipragmazja spotykają się z terapiami, które potrafią zmienić rokowanie, ale wymagają precyzyjnego, odpowiedzialnego wyboru już na starcie. W najnowszym odcinku „Onkologicznego Portretu Polski” doświadczenie dwóch praktyków ujawnia, jak tę równowagę wypracowuje się przy realnych decyzjach terapeutycznych.
Zaledwie 11 proc. Polek zgłasza się na badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy, podczas gdy w sąsiednich krajach odsetek ten wynosi nawet 75 proc. Trochę lepiej wypadamy w zakresie zgłaszalności na badania przesiewowe w kierunku raka piersi. Z mammografii korzysta 37 proc. uprawnionych kobiet, jednak w dalszym ciągu ten wynik plasuje nas na szarym końcu rankingu - wynika z najnowszego raportu "Health at a Glance 2025".
Obecnie w resorcie nie są prowadzone prace nad refundacją testów wielogenowych w raku piersi – powiedział Tomasz Kuleta, naczelnik Wydziału Świadczeń Gwarantowanych Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia. Jako argument podał m.in. „podzielone opinie” konsultantów krajowych w tej sprawie. Zaproponował także rozwiązanie problemu, tak aby omawiane testy mogły się znaleźć się w koszyku świadczeń gwarantowanych.
Zmiany ogłoszone w ramach październikowej listy refundacyjnej uznawane są przez środowisko onkologiczne za istotny krok naprzód w terapii raka piersi. Pacjentki z fenotypem HER2-low zyskały dostęp do terapii celowanej, dotychczas zarezerwowanej wyłącznie dla chorych z HER2-dodatnim rakiem piersi. Dla wielu specjalistów to symboliczny krok w stronę nowoczesnej, europejskiej onkologii, a przede wszystkim medycyny, w której liczy się biologia nowotworu, a nie miejsce leczenia.