POChP

Współwystępowanie niewydolności serca oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc to jedno z największych wyzwań w codziennej praktyce klinicznej. Dr hab. Radosław Kręcki wyjaśnia, na czym powinna polegać współpraca kardiologów i pulmonologów w procesie opieki nad wspólnymi pacjentami oraz jak zmniejszyć ryzyko hospitalizacji w wyniku zaostrzenia tych chorób przewlekłych.

Diagnostyka różnicowa przewlekłego kaszlu to jedno z częstszych wyzwań w praktyce lekarskiej, wymagające czujności wykraczającej poza schematyczne rozpoznania. - Kaszel sam w sobie nie jest chorobą, lecz objawem, który może mieć bardzo wiele przyczyn – podkreśla dr n. med. Joanna Hermanowicz-Salamon. O co zapytać pacjenta, jak nie przeoczyć sygnałów alarmowych i kiedy czysty wynik spirometrii powinien skłonić do dalszej diagnostyki?

Współistnienie astmy i POChP to pułapka diagnostyczna, która może prowadzić do błędów w leczeniu. W przypadającym dziś Światowym Dniu Astmy prof. Maciej Kupczyk wyjaśnia, jak rozpoznać nakładanie się tych dwóch chorób, jaki wpływ na rokowanie pacjenta ma historia palenia tytoniu oraz jakie znaczenie ma eozynofilia w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Zaostrzenia POChP są klinicznie równie niebezpieczne jak zawał serca czy udar mózgu, lecz w polskim systemie opieki zdrowotnej nadal pozostają niedoszacowane i zbyt późno rozpoznawane. Zdaniem dr n. med. Małgorzaty Czajkowskiej-Malinowskiej, pulmonolog, prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, tylko rozwój opieki koordynowanej w POZ i AOS może zmienić przebieg tej choroby na poziomie populacyjnym.

W Polsce tysiące osób przez lata żyje z narastającą dusznością, nie wiedząc, że rozwija się u nich przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Jej objawy, przypisywane wiekowi, przepracowaniu czy chorobie serca, prowadzą pacjentów do różnych gabinetów lekarskich, często opóźniając rozpoznanie schorzenia. „Nie traćmy czasu. Dziś potrafimy realnie wydłużać życie tych chorych, jeśli tylko odpowiednio wcześnie postawimy rozpoznanie” – zaznacza internista i alergolog dr hab. Piotr Dąbrowiecki, wypowiadając się z okazji Światowego Dnia Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc, który w tym roku przypada 19 listopada.

Choroby płuc, w tym przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rak płuca, astma, choroby śródmiąższowe są w pierwszej piątce najczęstszych chorób cywilizacyjnych na świecie. W Polsce cierpią na nie miliony osób, a koszty społeczne tych schorzeń wynoszą już ponad 79 mld zł rocznie – alarmują eksperci.

POChP to trzecia przyczyna zgonów na świecie. W Polsce choruje na nią nawet 2,5 miliona osób, z czego większość nie ma postawionej diagnozy. Choroba wykrywana jest zbyt późno, często dopiero wtedy, gdy płuca są już nieodwracalnie zniszczone. O wyzwaniach związanych z diagnostyką, leczeniem i personalizacją terapii, a także o konieczności stworzenia sieci akredytowanych pracowni spirometrycznych, rozmawiamy ze specjalistą chorób płuc i chorób wewnętrznych dr. hab. Tadeuszem Zielonką.

Lepsza jakość badań spirometrycznych i zmiana wyceny tego świadczenia, wsparcie dla osób uzależnionych od nikotyny poprzez utworzenie sieci poradni antynikotynowych, opracowanie narodowego programu rozpoznawania i profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), zmniejszenie liczby osób hospitalizowanych z powodu zaostrzenia tej choroby, wpisanie pulmonologii na listę deficytowych specjalizacji – to najważniejsze postulaty uczestników posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie Zdrowia „POChP w Polsce – gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?”, zorganizowanego w Senacie 16 maja 2025 r.

Powtarzające się zaostrzenia znacząco zwiększają ryzyko zgonu pacjenta z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Powinniśmy tak go leczyć, żeby niebezpieczeństwo zaostrzeń było jak najmniejsze – tłumaczy dr hab. n. med. Piotr Boros, pulmonolog.

Osoby z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) częściej doświadczają upadków i związanych z nimi urazów, wymagających opieki medycznej podczas stosowania typowych dla tej choroby leków, takich jak opioidy czy benzodiazepiny – informuje „Chronic Obstructive Pulmonary Diseases Journal of the COPD Foundation”.

Gdański Uniwersytet Medyczny rozpoczął realizację największego badania finansowanego z Agencji Badań Medycznych o wartości 37,530 mln zł. Będzie ono dotyczyło spersonalizowanej profilaktyki zdrowotnej dla osoby dorosłej w kontekście wielochorobowości i potrwa 10 lat.

W opracowaniu GOLD 2024 podano nową definicję przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i jej postaci – mówi prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, pulmonolog, kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, wiceprezydent Europejskiego Towarzystwa Chorób Płuc.

Zapalenie przyzębia uaktywnia komórki odpornościowe, co nasila postęp przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) – informuje pismo „mSystems”. Zdaniem specjalistów dalsze badania nad tym mechanizmem mogą pozwolić na opracowanie nowych, praktycznych strategii zapobiegania lub kontroli POChP.

Chorzy na POChP często bagatelizują początkowe symptomy zaostrzenia, starają się je przeczekać, a nawet samodzielnie leczyć, nie informując o tym lekarza. Tymczasem zaostrzenie POChP jest tak samo groźne jak zawał serca czy udar mózgu i może prowadzić do hospitalizacji. Jest również potencjalnym zagrożeniem życia chorego - alarmowali eksperci podczas debaty z okazji Światowego Dnia Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc.

Raport European Respiratory Society (ERS) omawia, jaki wpływ na pogłębianie trudności w oddychaniu mają katastrofy klimatyczne. Pacjenci z astmą i POChP najbardziej odczują niekorzystne skutki zmian klimatu - ostrzegają eksperci.

Naukowcy odkryli, że osoby z wyższym poziomem witaminy K, której organizm potrzebuje do prawidłowego krzepnięcia krwi i gojenia się ran, były mniej narażone na astmę i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP).

Korzystanie z przenośnych domowych oczyszczaczy powietrza może poprawić niektóre wskaźniki zdrowia sercowo-naczyniowego u osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) – informuje „American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine”.

Objawy typowe dla POChP: kaszel, wykrztuszanie, duszność czy znużenie mogą pojawić się w wielu innych jednostkach chorobowych, dlatego ważne jest połączenie ich z określonymi czynnikami ryzyka - podkreśla prof. Paweł Śliwiński.

Chorzy umierają nie zawsze z powodu POChP, ponieważ ta choroba ma wpływ na inne układu i narządy, a przede wszystkim na układ krążenia. Bardzo wielu pacjentów z POChP umiera z powodu zawału serca czy udaru mózgu - przypominają eksperci w Światowym Dniu Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc.

11 listopada w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie odbyło się pierwsze przeszczepienie płuc w Warszawie i na Mazowszu. 64-letnia pacjentka z Żor przed przeszczepieniem cierpiała na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, była pacjentka leżącą, wymagającą stałej tlenoterapii.

“Pacjenci objęci respiratoterapią domową cierpią na wiele innych chorób. Jednak nie mogą korzystać z dwóch różnych świadczeń jednocześnie w ramach tej samej opieki długoterminowej i muszą wybrać, która z ich chorób jest ważniejsza. Pielęgniarka czy rehabilitant z opieki wentylacji nie mogą świadczyć innej terapii niż oddechowa” - czytamy w komunikacie Stowarzyszenia Pacjentów JEDNYM TCHEM!

W roku 2018 dwóch lekarzy, dr Piotr Kozłowski i Rafał Agatowski, zauważyło problem z rehabilitacją oddechową u dzieci chorujących na astmę - szybko się nudziły i nie chciały wykonywać monotonnych ćwiczeń. Wymyślili więc system, który wykorzystuje gry sterowane oddechem. We wdrożeniu pomogły pieniądze z Unii.

Projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia zakłada zapewnienie pomocy w całkowitym ograniczeniu używania wszystkich rodzajów wyrobów nikotynowych, w tym papierosów elektronicznych.

Dieta została uznana za modyfikowalny czynnik ryzyka rozwoju i progresji chorób przewlekłych. Ostatnio coraz częściej wskazuje się na korzystną rolę odpowiedniej diety w chorobach płuc, w tym w POChP.

Celem leczenia pacjenta z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), zgodnie z wytycznymi GOLD, jest zmniejszenie nasilenia objawów choroby oraz ograniczenie ryzyka zaostrzeń. W ocenie prof. Pawła Śliwińskiego, najlepsze efekty w tym zakresie pozwala osiągnąć terapia LAMA/LABA.

Na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) zapadają głównie osoby w wieku średnim i podeszłym. U seniorów choroba ta najczęściej nie jest jedyną dolegliwością. Jej diagnozowanie w czasie pandemii jest ograniczone, szczególnie przez obostrzenia związane z wykonywaniem spirometrii. Na jakie jeszcze trudności napotykają lekarze leczący starszych pacjentów z POChP?

„W czasie pandemii, ze względu na utrudniony dostęp do specjalistów, opieka nad pacjentami z POChP może spoczywać na barkach lekarzy POZ” — podkreśla specjalista chorób wewnętrznych, alergolog dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, odnosząc się w rozmowie do obecnych niedogodności w diagnozowaniu chorych oraz prowadzeniu ich leczenia w przypadkach zaostrzeń choroby.

„Wytyczne Światowej Inicjatywy Zwalczania POChP (GOLD) na rok 2021, oprócz intensyfikacji terapii tych chorych, rekomendują możliwość deeskalacji leczenia w przypadkach, gdy dotychczas stosowane nie przynosi efektów lub powoduje działania niepożądane” — wskazuje prof. dr hab. n. med. Andrzej Fal. Rozmawiamy z nim o warunkach skutecznego kontrolowania POChP, nowoczesnych preparatach wziewnych oraz problemach terapeutycznych w okresie pandemii.

Kaszel to jeden z najpowszechniejszych objawów, z którym pacjenci zgłaszają się do lekarzy rodzinnych. Zanim dobierze się odpowiednią metodę leczenia, należy najpierw ustalić jego przyczynę. Na co trzeba zwracać szczególną uwagę w diagnozowaniu kaszlu i leczeniu przyczynowym, rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Andrzejem Falem, kierownikiem Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych CSK MSWiA.

Raport Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) zawiera rekomendacje dotyczące postępowania z chorymi na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) zarówno dla lekarzy POZ, jak i wielu specjalistów. W ostatniej aktualizacji wytycznych autorzy zwrócili uwagę na kwestie związane z zapobieganiem POChP, leczeniem jej zaostrzeń i zasadami postępowania niefarmakologicznego.