Oblicza Medycyny

Rak piersi HR+/HER2- jest najczęstszym podtypem biologicznym raka piersi. Przez lata podstawą leczenia pozostaje hormonoterapia, często w skojarzeniu z nowoczesnymi lekami celowanymi. Jak dziś patrzymy na rolę hormonoterapii w zaawansowanym HR+ raku piersi – czy nadal jest to strategia, którą klinicyści starają się utrzymać tak długo, jak to możliwe? Na te i inne pytania odpowiada dr n. med. Katarzyna Pogoda, przewodniczącą Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.

U co dziesiątej pacjentki Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie z rakiem piersi wynik badania w kierunku mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 okazał się dodatni. To naprawdę spora grupa - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Ekspertka wyjaśnia, jaką rolę odgrywa dziś wykrycie omawianych nieprawidłowości genetycznych w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych z tym najczęstszym kobiecym nowotworem.

Wsparcie zdrowia psychicznego pacjentek z rakiem piersi jest nieodzownym elementem kompleksowego leczenia onkologicznego. O tym, z jakimi emocjami zmagają się chore i jakiego wsparcia psychologicznego potrzebują, rozmawiamy w programie "Oblicza Medycyny" z dr n. med. Katarzyną Pogodą, specjalistką onkologii klinicznej.

Diagnostyka molekularna odgrywa ogromną rolę w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych na raka piersi - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Wskazuje przy tym na dwa aspekty - testy wielogenowe i badania w kierunku mutacji w genach BRCA 1 i BRCA 2.

Nie można powiedzieć, że ktoś jest za młody, żeby zachorować na raka piersi. Każda kobieta, również ta w młodym wieku, powinna być świadoma, że nowotwór może się u niej rozwinąć. W związku z tym nie powinna lekceważyć niepokojących objawów w obrębie piersi, tylko jak najszybciej zgłosić się do lekarza - podkreśla dr Katarzyna Pogoda, wskazując, jak ważna jest czujność onkologiczna. Ekspertka wyjaśnia także, że problemy młodych chorych z tym nowotworem różnią się od tych występujących u starszych pacjentek.

Obecnie chorym na raka piersi można zaproponować wiele innowacyjnych opcji leczenia, m.in. koniugaty przeciwciało-lek (ADC), które są nazywane „inteligentną” chemioterapią. Czy dostępność do tej klasy leków oznacza koniec ery klasycznej chemioterapii? Na te i inne pytania odpowiada dr n. med. Katarzyna Pogoda, specjalistka onkologii klinicznej.

Leczenie systemowe raka piersi, choć coraz bardziej skuteczne, nie jest wolne od działań niepożądanych, takich jak, np. nudności czy wymioty. Ważną informacją jest to, że można im zapobiegać, poprawiając komfort życia pacjentek i umożliwiając długofalowe postępowanie. O kompleksowym podejściu do zarządzania działaniami niepożądanymi w terapii tego najczęstszego kobiecego nowotworu rozmawiamy z dr n. med. Katarzyną Pogodą, specjalistką onkologii klinicznej.

Neurofilamenty lekkie (NfL), czyli białka cytoszkieletu neuronów, są czułym markerem uszkodzenia neuronalnego. Ich podwyższony poziom we krwi wskazuje na aktywność choroby neurologicznej, w tym stwardnienia rozsianego (SM). O tym, czy w związku z tym można uznać spadek poziomu neurofilamentów po rozpoczęciu terapii modyfikującej przebieg choroby za dowód na skuteczność leczenia oraz jaka jest możliwość zastosowania poziomu NfL w rutynowej praktyce klinicznej - mówi prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Hidradenitis suppurativa (HS) to rzadka i poważna choroba skóry, trudna w diagnozowaniu i leczeniu. O rozpoznaniu, objawach i nowej możliwości terapii rozmawiamy z prof. Ireną Walecką w programie „Oblicza Medycyny”.

Ekspozycja na zanieczyszczone powietrze jest bardzo zdradliwa, ponieważ zwykle na co dzień nie nie odczuwamy jej skutków. Jest to działanie kumulacyjne. Efekt szkodliwy, np. w postaci przewlekłego zapalenia w drogach oddechowych, obserwujemy dopiero po wielu miesiącach czy latach oddychania zanieczyszczonym powietrzem — tłumaczy prof. Rafał Krenke.

Czy Polska ma szansę na program, który pomoże istotnie ograniczyć występowanie cukrzycy typu 1? – To nie jest marzenie, a realny plan – mówi prof. Piotr Trzonkowski, kierownik Zakładu Immunologii Klinicznej i Transplantologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, prezes PolTREG. Tę rewolucyjną zmianę ekspert upatruje w leczeniu komórkami Treg.

W erze przed wprowadzeniem lewodopy na rynki światowe, czyli przed 1975 rokiem, pacjenci z chorobą Parkinsona żyli przeciętnie 9 lat po postawieniu diagnozy. Dzisiaj żyją 2-3 razy dłużej, a jakość ich życia jest zdecydowanie lepsza, bo dostępne leki znoszą objawy sztywności mięśniowej, spowolnienia ruchów, drżenia. Cały czas, jak świętego Graala, poszukujemy jednak leczenia, które zmodyfikuje przebieg choroby — mówi prof. Jarosław Sławek.

Nawet w połowie przypadków mięśniaki macicy nie będą się wiązały z wystąpieniem objawów. Warto więc uświadamiać pacjentkom, że w wielu przypadkach mięśniaki macicy cechują się bezobjawowym przebiegiem. Jedynie u ok. 20 do 30 proc. wymagają interwencji terapeutycznej - mówi dr hab. n. med. Michał Ciebiera, prof. CMKP.

Czy jesteśmy w stanie przewidzieć przyszłość? Zdaniem ekspertów w przypadku prewencji chorób układu krążenia są dostępne badania, które pozwalają precyzyjnie określić ryzyko sercowo-naczyniowe. O tym w „Obliczach Medycyny” opowiedzieli prof. Aleksander Prejbisz i prof. Piotr Dobrowolski.

Dostęp do nowoczesnych opcji terapii w raku tarczycy nie jest optymalny. Chorzy wciąż czekają na refundację terapii drugiego rzutu - mówi w programie “Oblicza Medycyny” prof. Marek Ruchała.

Wyniki badań potwierdzają, że stosowanie iwabradyny przynosi istotne korzyści dla pacjentów z niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową. O kompleksowej terapii u chorych na HF rozmawiamy z prof. Piotrem Jankowskim w programie “Oblicza Medycyny”.

Ok. 30 proc. polskiej populacji, głównie kobiet, ma niedobory żelaza i związaną z tym niedokrwistość, a ciąża jest okresem, w którym zapotrzebowanie na żelazo się zwiększa. W przypadku, gdy badania potwierdzą niedokrwistość z niedoboru żelaza, konieczna jest suplementacja tego pierwiastka. Nie bez znaczenia jest jednak wybór odpowiedniego preparatu i przyjmowanie go pod kontrolą lekarza.

Kolejnym gościem w programie „Oblicza Medycyny” była dr hab. n. med. Ewa Krzystanek, prof. SUM, z Kliniki Neurologii Wydziału Nauk o Zdrowiu w Katowicach Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, z którą rozmawialiśmy o ciąży i karmieniu piersią w przebiegu stwardnienia rozsianego.

Pacjenci cierpiący na trądzik, szczególnie stosujący terapię podtrzymującą, chcą mieć dostęp do szybkiego, taniego i skutecznego leczenia. O nie właśnie pytamy płk. prof. dr. hab. n. med. Witolda Owczarka, specjalistę w dziedzinie dermatologii i wenerologii.

Bardzo poważnym powikłaniem wielu urazów narządu wzroku jest rozwinięcie zapalenia wnętrza gałki ocznej, które może grozić nawet utratą oka. Co więcej, niektóre szczepy bakteryjne mogą doprowadzić do rozwoju wstrząsu septycznego, który jest zagrożeniem dla życia. Szczególnie alarmującymi objawami są: ból, zaczerwienienie i obniżenie ostrości wzroku. Ich wystąpienie zawsze powinno skłonić pacjenta do zgłoszenia się do okulisty - mówi prof. Robert Rejdak w programie “Oblicza Medycyny”.

Zaburzenia widzenia są często jednym z pierwszych objawów stwardnienia rozsianego. Jednocześnie w leczeniu tej choroby szczególne znaczenie odgrywa czas. Z tego względu często to właśnie od okulisty zależy, czy pacjent odpowiednio wcześnie trafi pod opiekę neurologa i zostanie poddany terapii.

Podczas kongresu European Society of Hypertension (ESH) zostaną ogłoszone nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym. O tym, jakich zmian można spodziewać się w nowym dokumencie, w programie „Oblicza Medycyny” mówi prof. Krystyna Widecka z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego.

Europejskie wytyczne dotyczące prewencji sercowo-naczyniowej zawierają nowe skale oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, tj. SCORE-2 i SCORE-2 OP. W obu brany jest pod uwagę nie-HDL cholesterol. O wadze tego parametru i sposobach na osiąganie celów terapeutycznych w tym zakresie mówi prof. Maciej Banach, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego, który gościł w programie „Oblicza Medycyny”.

O tym, co na temat monakoliny K mówią wytyczne i stanowiska eksperckie, w programie „Oblicza Medycyny” rozmawiamy z prof. Maciejem Banachem, przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Lipidowego.

W różnych sytuacjach w onkologii, nie tylko w odniesieniu do raka jelita grubego, specjaliści rozważają sięgnięcie po ratunkowy dostęp do technologii lekowej (RDTL), jeśli są ku temu przesłanki - wskazuje dr hab. n. med. Barbara Radecka.

Choroba naczyń mikrokrążenia przebiega często bez istotnych zmian w dużych tętnicach nasierdziowych. Może jednak powodować takie same objawy, jak choroba wieńcowa: bóle w klatce piersiowej, pogorszenie tolerancji wysiłku, duszność.

Kolejnym gościem w programie „Oblicza Medycyny” był prof. Piotr Rozentryt, specjalista chorób wewnętrznych, nefrologii i kardiologii ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu i Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, z którym rozmawialiśmy o zastosowaniu diuretyków pętlowych u pacjenta kardiologicznego.

Dostrzegam spore bariery w dostępności do diagnostyki i leczenia męskich zaburzeń płodności. Specjalizacja z andrologii klinicznej w Polsce nie istnieje, to ginekolodzy prowadzą postępowanie kliniczne w przypadku rozpoznania niepłodności, obejmując kompleksową opieką parę - mówi w programie “Oblicza Medycyny” prof. Rafał Kurzawa, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii.

Gościem w programie „Oblicza Medycyny” jest prof. Piotr Rozentryt, specjalista chorób wewnętrznych, nefrologii i kardiologii ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu i Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, z którym rozmawiamy na temat obrzęków u pacjenta kardiologicznego w codziennej praktyce klinicznej.

Zaburzenia snu u dzieci charakteryzują się odrębną specyfiką niż zaburzenia snu u dorosłych. Postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne powinno uwzględniać tę odmienność.