Nauka i badania

Podsumowanie najistotniejszych wydarzeń w sferze nauk medycznych w mijającym 2021 roku.

Izraelscy naukowcy na łamach “International Journal of Pediatrics & Neonatal Care” dowodzą, że diagnozę autyzmu można postawić już w pierwszym roku życia dziecka. Umożliwia to także wczesną interwencję terapeutyczną.

Ketamina krótkoterminowo silnie łagodzi objawy depresji i redukuje myśli samobójcze - wynika z obszernego przeglądu dostępnych badań opublikowanego na łamach „British Journal of Psychiatry Open”.

Z pięciu wyników badań, opublikowanych przez magazyn “Nature”, wynika, że wariant Omikron SARS-CoV2 jest w dużej mierze odporny na obecnie istniejące przeciwciała.

Ryzyko nawrotu czerniaka u pacjentów leczonych radykalnie sięga kilkudziesięciu procent. Badania i obserwacje długoterminowe potwierdzają skuteczność stosowania terapii adjuwantowej u chorych w III stopniu zaawansowania tego nowotworu. Są także doniesienia, wskazujące na korzyści z tego leczenia również w niższych stopniach rozwoju czerniaka. O nawrotowości tego nowotworu oraz efektach badań klinicznych z zastosowaniem pembrolizumabu w leczeniu uzupełniającym rozmawiamy z prof. Piotrem Rutkowskim.

W lutym 2022 r. w USA może być nawet 20 proc. więcej zgonów z powodu COVID-19 niż rok temu, o tej samej porze. To najczarniejszy scenariusz, jaki zakładają naukowcy - podał w poniedziałek (27 grudnia) amerykański portal medyczny Stat News.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła do stosowania w trybie nadzwyczajnym doustną tabletkę molnupiravir - firmy Merck&Co. Wcześniej Agencja dopuściła do użytku Paxlovid firmy Pfizer. Oba leki powstały z myślą o osobach z grupy wysokiego ryzyka.

Nuvaxovid to szczepionka, w której podawany jest gotowy produkt, czyli białko - mówi wirusolog prof. Włodzimierz Gut. Jego zdaniem produkt firmy Novavax, który dotrze do Polski na początku 2022 roku, może być z powodzeniem podawany w szczepieniu podstawowym, jak i przypominającym.

Naukowcy z Politechniki Gdańskiej opracowali przenośne urządzenie do analizy próbek wydychanego powietrza pod kątem zakażenia koronawirusem, które docelowo ma pozwolić na uzyskanie wyniku nawet w minutę, za symboliczną „złotówkę”.

Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała przyznanie warunkowego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciw COVID-19 firmy Novavax. Szczepionka nosi nazwę Nuvaxovid i jest przeznaczona do zapobiegania infekcji koronawirusem u osób w wieku od 18 lat.

Szczepionka firmy Pfizer chroni przed ciężkim przebiegiem COVID-19, spowodowanym wariantem Delta, w 90 proc. Jednak w przypadku wariantu Omikron skuteczność ta jest mniejsza i sięga 70 proc. - wynika z analizy południowoafrykańskich danych.

Przełomowa platforma RNA, która pomoże w walce z zakażeniami wirusowymi oraz chorobami neurodegeneracyjnymi, powstanie w Polsce. Stworzy ją Grupa Polpharma i Instytut Chemii Bioorganicznej PAN.

Kolchicyna - lek otrzymywany z nasion zimowita jesiennego - może zwiększyć skuteczność leczenia pacjentów z silnymi objawami choroby COVID-19 i zmniejszyć śmiertelność o połowę - wynika z badań prof. Ami Schattnera z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.

Amerykańskie badania wskazują, że wszystkie trzy szczepionki przeciw COVID-19, które dopuszczono w USA, mogą znacznie mniej skutecznie chronić przed nowo wykrytym wariantem Omikron. Nadzieja w dawce przypominającej, która może zapewnić większą ochronę przed koronawirusem.

Większość wcześnie ujawniających się zaburzeń w dużej mierze odzwierciedla kombinację niewielkiej liczby czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych - sugerują naukowcy, którzy jako pierwsi w historii zbadali je wszystkie łącznie.

EMA dokona przeglądu większej liczby danych z badania głównego, dotyczących leku Lagevrio (molnupirawir). W ten sposób Agencja kontynuuje ocenę po rekomendacji, w celu wsparcia organów krajowych, umożliwiając stosowanie Lagevrio przed wydaniem pozwolenia na dopuszczenie do obrotu.

Badania na myszach z użyciem donosowej szczepionki przeciw grypie wykazały, że w przeciwieństwie do preparatu podanego tradycyjnie, chroniła ona przed różnymi szczepami wirusa. Jej efektywność była też zdecydowanie wyższa. Naukowcy testują już podobną szczepionkę przeciw COVID-19.

Amantadyna nie jest już “nowatorskim i skutecznym sposobem leczenia COVID-19”. Autorzy publikacji z początku grudnia w "Communications Biology" łagodzą swoje stanowisko w tej kwestii. W sprostowaniu pojawiło się sformułowanie "proponujemy dalsze badanie".

Wiele powszechnie stosowanych leków ma silny wpływ na nasze drobnoustroje jelitowe. Należą do nich m.in. leki stosowane powszechnie w leczeniu zaburzeń kardiometabolicznych oraz antybiotyki. Wyniki badań opublikowano na łamach pisma „Nature”.

O tym, że witamina D jest ważna dla zdrowia kości i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, wiadomo od dawna. Teraz naukowcy z University of South Australia dowiedli, że jest ona także niezwykle istotna dla układu krążenia.

Praca zespołu badaczy pod przewodnictwem dr Nilam S. Mangalmurti rzuca całkowicie nowe światło na funkcje erytrocytów. Okazuje się, że krwinki czerwone są nie tylko transporterami tlenu, ale działają także jako komórki odpornościowe w stanach, w których dochodzi do wtargnięcia drobnoustrojów do organizmu

Z badania przeprowadzonego z udziałem ponad 20 tys. pacjentów z 466 szpitali w 61 krajach wynika, że chirurgia onkologiczna na całym świecie była podatna na pandemiczne ograniczenia. Jeden na siedmiu pacjentów, którzy przebywali w regionach z pełnym lockdownem, nie przechodził planowej operacji i doświadczał dłuższych opóźnień przedoperacyjnych.

Wyniki badań, których celem była ocena zależności między stężeniem witaminy D a przebiegiem procesu terapeutycznego po złamaniu końca bliższego kości udowej, wskazują, że niskie stężenie witaminy D jest niezależnym czynnikiem ryzyka dla powrotu do zdrowia i sprawności w tej grupie pacjentów.

Edukacja w przypadku studiów medycznych wymaga zajęć praktycznych, co w pandemii bez braku obowiązku szczepień jest trudne - mówią wykładowcy WUM. - Gdyby prawo nam nie przeszkadzało, to środowisko akademickie samo ukształtowałoby politykę uczelni, tak że mimo pandemii edukacja byłaby na wysokim poziomie - przekonują.

Połączenie naturalnie nabytej w wyniku zakażenia koronawirusem odporności z zaszczepieniem się przeciw SARS-CoV-2 wydaje się najsilniej zwiększać produkcję przeciwciał - wynika z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles.

Naukowcy z University of Illinois (USA) donoszą, że znaleźli dowody na to, że COVID-19 jest chorobą sezonową. Wywołujący chorobę koronawirus posiada strukturę reagującą na temperaturę i warunki zewnętrzne.

Unia Europejska zatwierdziła pierwszy precyzyjny lek do leczenia pierwszego rzutu osób z RET-dodatnim zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP). Mowa o pralsetynibie.

Komitetu ds. Oceny Ryzyka w ramach Nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii (PRAC) EMA ocenił najnowsze dane dotyczące znanego ryzyka zapalenia mięśnia sercowego i zapalenia osierdzia po szczepieniu szczepionkami COVID-19 Comirnaty i Spikevax. Wyniki nie zaskakują: ryzyko jest, ale PRAC określa je jako bardzo rzadkie.

Koktajl przeciwciał eksperymentalnych sotrovimab jest skuteczny w walce przeciw wszystkim mutacjom Omikrona - wynika ze wstępnych badań producentów leku GlaxoSmithKline (GSK) i Vir Biotechnology.

Innowacyjne rozwiązania terapeutyczne, na które postawiła ABM w konkursie, to punkt wyjścia do stworzenia m.in. szczepionek oraz innowacyjnych leków z wykorzystaniem technologii RNA. To także szansa na bezpieczeństwo lekowe - mówi prezes ABM dr hab. n. med. Radosław Sierpiński.