Nauka i badania

Sztuczna inteligencja wykrywa więcej nowotworów piersi niż radiolodzy, przy czym rzadziej zdarzają się fałszywe alarmy – informuje „Radiology”, pismo Radiological Society of North America (RSNA).

Nowy żel antykoncepcyjny dla mężczyzn, łączący dwa hormony: octan segesteronu i testosteron, hamuje produkcję nasienia szybciej niż podobne, eksperymentalne, oparte na hormonach metody kontroli urodzeń u mężczyzn - wynika z badania klinicznego.

Analiza mutacji genetycznych w próbce śliny pozwala lepiej ocenić ryzyko zachorowania na raka prostaty niż użycie standardowego testu PSA z krwi - wynika z badań w Wielkiej Brytanii. Publikację na ten temat przygotowują specjaliści z Royal Marsden NHS Foundation Trust.

Nawet kilka lat wcześniej pozwala wykryć nawrót raka piersi ultraczuła płynna biopsja, identyfikująca we krwi pacjenta fragmenty komórek rakowych, zawierających DNA - wynika z najnowszych badań brytyjskich naukowców. Test, który to umożliwia, jest eksperymentalny i na razie niedostępny.

Z nieznanych do końca przyczyn pierwsza miesiączka pojawia się u dziewczynek w krajach Zachodu w coraz młodszym wieku, co wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia – informuje pismo „JAMA Network Open”.

Zaszczepienie szczepionką przeciwko tężcowi może zapobiegać chorobie Parkinsona lub łagodzić jej przebieg - informują badacze w portalu MedRxiv, zawierającym nierecenzowane prace naukowe. Analizy objęły stosunkowo niewielką grupę osób i wymagają powtórzenia.

Ekspozycja kobiet ciężarnych na zanieczyszczenia powietrza ma związek z nieprawidłowościami w mózgu potomstwa, które mogą przyczyniać się do pogorszenia funkcji poznawczych u dziecka w wieku szkolnym - poinformowało czasopismo „Biological Psychiatry”.

Podawanie orzeszków ziemnych do 5. roku życia zapobiega alergii na ten pokarm w okresie dojrzewania – informuje pismo „NEJM Evidence”. Co więcej, ochronny efekt wczesnego spożycia fistaszków utrzymuje się bez konieczności konsekwentnego spożywania produktów z orzeszków ziemnych przez całe dzieciństwo i wczesny okres dojrzewania.

Ruszyła Europejska Sieć Informacji o Badaniach Klinicznych (CTIN EU) - pierwsza ogólnodostępna i kompleksowa baza informacji o badaniach klinicznych aktualnie realizowanych w Europie. Celem uruchomionego projektu jest skuteczne łącznie pacjentów z dostępnymi, badanymi właśnie metodami leczenia.

40 lekarzy i farmaceutów wyjedzie na stypendia naukowe do 12 krajów. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA) ogłosiła 27 maja laureatów konkursu Walczak NAWA.

Prof. Piotr Ponikowski, rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, został uznany w 2024 roku za najlepszego polskiego naukowca w dziedzinie medycyny w rankingu Research.com.

Badanie w kierunku wirusa HPV wykonywane co osiem lat (po wcześniejszym wyniku negatywnym) jest równie skuteczne we wczesnym wykrywaniu raka szyjki macicy co rekomendowana obecnie co trzy lata cytologia - ogłoszono w czasopiśmie wydawanym przez Amerykańskie Stowarzyszenie Badań nad Rakiem.

Acetaminofen (paracetamol), szeroko stosowany jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, może także zapobiegać zespołowi ostrej niewydolności oddechowej i uszkodzeniom narządów u pacjentów z sepsą – informuje pismo „JAMA”.

Wyniki obserwacji, prowadzonych przez 9 lat na ponad 14 tys. kobiet wskazują, że liczenie kroków nie daje lepszego efektu zdrowotnego od liczenia aktywności w minutach – ustalili amerykańscy naukowcy. Wyniki zostały opublikowane w JAMA Internal Medicine.

15 czerwca 2024 r. w Warszawie w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego odbędzie się II Forum Młodych Naukowców. W konferencji naukowej mogą wziąć udział młodzi biolodzy, biomedycy, lekarze, ale także studenci i rezydenci.

Naukowcy opracowali nową, bardzo obiecującą, terapię otyłości, która prowadzi do większej utraty masy ciała u myszy niż jakiekolwiek istniejące metody leczenia. Podejście opiera się o przemycanie do ośrodka głodu w mózgu małych cząsteczek, które wpływają na neuroplastyczność mózgu.

Prowadzone jest badanie kliniczne nad szczepionką mRNA przeciwko czerniakowi. Podawana jest ona także pacjentom w Polsce. - Wstępne wyniki badania II fazy wykazały, że po półtora roku u 92 proc. pacjentów nie doszło do przerzutów odległych. Jeśli dalsze badania potwierdzą ten efekt, to dzięki skojarzonej, spersonalizowanej terapii zbliżymy się do stuprocentowej kontroli choroby – powiedział prof. Piotr Rutkowski, jednocześnie podkreślając, że w Polsce należy aktywniej kierować chorych do badań klinicznych w onkologii.

Warszawski Szpital Okulistyczny rusza z terapię genową pierwszego pacjenta z suchym AMD. Unikalne w skali kraju leczenie jest szansą dla pacjentów z suchą postacią degeneracji plamki żółtej związanej z wiekiem. Terapia będzie prowadzona w ramach badania klinicznego.

Dzieci urodzone przez cięcie cesarskie powinny otrzymać dwie dawki szczepionki przeciwko odrze w celu zapewnienia skutecznej ochrony przed tą chorobą. Taka droga porodu ponad dwukrotnie zwiększa bowiem ryzyko niepowodzenia procedury szczepienia - informuje „Nature Microbiology”.

Aktywność fizyczna powoduje wiele korzystnych zmian na poziomie komórkowym i molekularnym we wszystkich narządach - wykazali naukowcy prestiżowych amerykańskich uczelni. Tym, co najbardziej zaskoczyło badaczy, były duże, korzystne zmiany molekularne w wątrobie.

U dzieci, u których w przyszłości zostanie zdiagnozowane spektrum autyzmu, już po narodzinach dochodzi do szeregu zmian metabolicznych, związanych z kilkoma szlakami biochemicznymi. Odkrycie to sugeruje nowe możliwości wczesnego wykrywania autyzmu i zapobiegania mu.

W czasie pandemii matki, które odczuwały większy lęk, paradoksalnie rodziły dzieci z wyższą wagą, a więc mające lepszy start w życie - powiedziała w rozmowie z PAP dr hab. Urszula Marcinkowska z UJ, która wraz z zespołem zbadała to zjawisko.

Pacjenci z niewydolnością serca, którzy zostali zaszczepieni przeciw COVID-19, mają o 82 proc. niższe ryzyko zgonu niż osoby niezaszczepione - wynika z badania, które zaprezentowano w Lizbonie na kongresie naukowym dotyczącym niewydolności serca.

Dzięki pionierskiej terapii genowej 18-miesięczna dziewczynka z Wielkiej Brytanii odzyskała słuch. Głuchotę spowodowała u niej wada genetyczna, a zabieg wykonano jeszcze przed pierwszą rocznicą jej urodzin.

Prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler obejmie stanowisko prezesa Agencji Badań Medycznych. “Jesteśmy dumni, że tak wybitny naukowiec dołączy do Agencji” - napisano w mediach społecznościowych ABM.

Ze względu na skład fizykochemiczny, "polski smog” jest szczególnie niebezpieczny dla układu krążenia, przez co zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu – powiedział PAP kardiolog dr hab. Łukasz Kuźma. Jego zdaniem jest to nasz "nowy, niechlubny produkt regionalny".

W samochodach osobowych powietrze jest zanieczyszczone szkodliwymi środkami zmniejszającymi palność. Niektóre z nich są rakotwórcze, inne - podejrzewane o rakotwórczość - informuje pismo „Environmental Science & Technology”.

Brak przeciwciał przeciw białku nukleokapsydu wirusa SARS-CoV-2 dwukrotnie zwiększał ryzyko wystąpienia tzw. long COVID - ustalił międzyuczelniany zespół polskich naukowców. Odkrycie to, choć wymaga dalszego sprawdzenia, może potencjalnie otworzyć nowe ścieżki profilaktyki i leczenia tego zaburzenia.

Polimerowa nanocząsteczka zdolna do przeniknięcia bariery krew-mózg może znaleźć zastosowanie w leczeniu przerzutów do mózgu i pierwotnych nowotworów piersi – informuje pismo „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS).

Nowa szczepionka opiera się na nanocząstce, będącej kompleksem różnych białek utrzymywanych razem przez niezwykle silne interakcje. Dzięki temu może zapewniać ochronę przed szeroką gamą koronawirusów. Eksperymenty potwierdziły, że szczepionka wywołuje żądaną wymaganą odpowiedź immunologiczną u myszy.