Nauka i badania

Lek roślinny o nazwie cytyzyniklina może okazać się skuteczną terapią pomagającą zaprzestać wapowania - informuje najnowszy numer „JAMA Internal Medicine”.

“To pierwsze naukowe potwierdzenie istnienia w mózgu ośrodka sterującego reakcjami immunologicznymi, który przez nerw błędny reguluje przebieg odpowiedzi zapalnej. Odkrycie otwiera nowe możliwości terapii wielu chorób, od autoagresji po wstrząs cytokinowy” - stwierdził na platformie X dr Paweł Grzesiowski, prezes Fundacji Instytut Profilaktyki Zakażeń.

Genetyczne ryzyko skrócenia długości życia może zostać zmniejszone przez zdrowy tryb życia (m.in. aktywność fizyczną, odpowiedni sen i dietę) o około 62 proc. – wynika ze szczegółowej analizy wyników kilku dużych, długoterminowych badań, opublikowanej online w czasopiśmie „BMJ Evidence Based Medicine”.

Badania w Gambii wykazały, że szczepionka przeciwko odrze podawana w plastrze na skórę jest bezpieczna i skuteczna. Może ona zrewolucjonizować szczepienia na całym świecie.

Ogłoszony z okazji Światowego Dnia Immunologii plan naukowy zakłada dokładne poznanie i modelowanie ludzkiego układu odpornościowego. Pierwszym punktem planu jest wygenerowanie możliwie najobszerniejszego zbioru danych immunologicznych.

Częste wapowanie może w przypadku nastolatków zwiększać ryzyko narażenia na potencjalnie szkodliwe dla rozwoju mózgu metale ciężkie, takie jak ołów i uran - informuje pismo „Tobacco Control”. Szczególne zaniepokojenie naukowców wzbudził podwyższony poziom uranu stwierdzony u osób korzystających ze słodkich liquidów.

Odkrycie „wyłącznika” aktywności brunatnej tkanki tłuszczowej mogłoby pomóc w walce z otyłością – informuje pismo „Nature Metabolism”. Jak wykazali autorzy badania, funkcję „wyłącznika” pełni białko AC3-AT. Jego zablokowanie mogłoby w przyszłości pozwolić na spalanie kalorii bez wysiłku.

W Wielkiej Brytanii testowana jest pierwsza na świecie personalizowana szczepionka mRNA przeciwko czerniakowi, wyjątkowo groźnemu rakowi skóry. Podobne badania prowadzone są też w Australii i kilku innych krajach.

Naukowcy przyjrzeli się profilowi ekspresji genów we krwi osób chorych na depresję i choroby sercowo-naczyniowe i odkryli 256 genów w pojedynczym module genowym, których ekspresja na poziomie wyższym lub niższym niż średni naraża ludzi na większe ryzyko obu chorób - informuje pismo „Frontiers in Psychiatry”.

W USA trwają prace nad szczepionkami przeciwko fentanylowi. Szczepionka taka nie działałaby profilaktycznie, chroniąc przez uzależnieniem, ale zapobiegała nawrotom u osób, które starają się zwalczyć uzależnienie od fentanylu.

W najnowszym badaniu naukowcy oszacowali, że u kobiet, które przeżyły raka piersi, ryzyko zachorowania na raka drugiej, zdrowej piersi jest dwukrotnie większe w porównaniu z populacją ogólną. Co więcej, ryzyko wystąpienia raka endometrium jest u nich o 87 proc. wyższe, ryzyko białaczki szpikowej - o 58 proc., a ryzyko raka jajnika - o 25 proc. To pierwsze badanie, w którym naukowcom udało się oszacować ryzyko tak dokładnie.

Na Uniwersytecie Warszawskim oraz w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego rozwijana jest nowa technologia diagnozowania chorób Parkinsona i Alzheimera we wczesnych stadiach. Rozwiązanie ma zostać wprowadzone jako usługa medyczna poprzez spółkę spin-off powołaną przez obie uczelnie.

Nowy rodzaj stentu opracowywany przez naukowców z Politechniki Wrocławskiej ma zapobiegać nie tylko ponownemu zwężaniu naczyń krwionośnych, ale też przyspieszać proces gojenia i hamować procesy zapalne.

Kevin Hall, badacz z National Institutes of Health, specjalizujący się w pomiarach metabolizmu i zmian masy ciała, sprawdził, kiedy utrata masy ciała ustaje, w zależności od przyjętej metody odchudzania. Dzięki badaniu wiadomo już, w jaki sposób można uzyskać najlepsze efekty i zachować je na dłużej.

Połączenie przeszczepu płuca z przeszczepieniem fragmentu skóry od tego samego dawcy może ułatwiać wykrycie objawów odrzucenia zasadniczego przeszczepu. Naukowcy szacują, że dzięki nowej metodzie liczba odrzuceń przeszczepów płuc może zmaleć nawet o połowę.

Studenci nie radzą sobie ze stresującymi sytuacjami i nie potrafią rozwiązywać problemów. Poza tym wielu z nich jest samotnych, a wolny czas spędzany w sieci nie sprzyja dobrej kondycji psychicznej i prowadzi do dysfunkcyjnych zachowań. Takie wnioski płyną z pierwszych w Polsce badań, dotyczących samookaleczeń wśród tzw. młodych dorosłych, przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu w ramach kampanii "Mów o sobie".

Comiesięczne wlewy leku opartego na przeciwciałach o nazwie prasinezumab wydają się spowalniać postęp objawów u osób z zaawansowaną chorobą Parkinsona — informuje „Nature Medicine”.

Rozgłos jednej z ostatnich publikacji, podważającej konieczność stosowania beta-blokerów w niektórych grupach pacjentów po zawale serca, ma związek m.in. z faktem, że większość ludzie nie lubi brać leków. Rzeczywiście, praktycznie każda przyjmowana cząsteczka niesie za sobą jakieś działania niepożądane. Lekarze powinni jednak przestrzegać swoich pacjentów przed samowolnym odstawianiem leków, a każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie — przekonuje prof. Robert Gil.

Każda ciąża u kobiet młodych w wieku 20-22 lat przyśpiesza ich starzenie się biologiczne o 2,4-2,8 miesięcy - twierdzą specjaliści Columbia University (USA). Wyliczenie te przeprowadzono posługując się tzw. zegarem epigenetycznym.

Stan zapalny dziąseł ułatwia bakteriom przedostanie się z jamy ustnej do krwiobiegu, co może sprzyjać migotaniu przedsionków - najczęściej występującemu zaburzeniu rytmu serca - informuje „Journal of the American Heart Association”.

Nowo odkryte działanie cząsteczki zwanej alarminą TL1A przyczynia się do wywoływania stanu zapalnego w drogach oddechowych – informuje „Journal of Experimental Medicine”.

Sesje wirtualnej rzeczywistości pomagają zmniejszać ból odczuwany przez pacjentów onkologicznych - informuje czasopismo „Cancer”. Ta nieinwazyjna, niefarmakologiczna metoda mogłaby być wartościowym uzupełnieniem standardowej terapii, poprawiającym jakość życia osób chorych na raka.

Polscy naukowcy postanowili zbadać, czy ChatGPT będzie w stanie zdać polski egzamin wymagany do uzyskania tytułu specjalisty chorób wewnętrznych. Okazało się, że wskaźnik poprawnych odpowiedzi, które uzyskała sztuczna inteligencja, wahał się od 47,5 proc. do 53,33 proc. - zdecydowanie za mało, aby zaliczyć egzamin.

Wyraźny związek między używaniem konopi indyjskich przez ciężarne kobiety a zwiększonym ryzykiem zaburzeń neurorozwojowych, w tym ADHD, zaburzeń ze spektrum autyzmu i niepełnosprawności intelektualnej, u ich potomstwa - ujawniło badanie zaprezentowane na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Od kwietnia 2024 r. prof. Maciej Giefing jest nowym dyrektorem Instytutu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu. Został powołany przez prezesa Polskiej Akademii Nauk w drodze konkursu. Zastąpił na tym stanowisku prof. Michała Witta, który zarządzał instytutem przez dwie kadencje.

Na kolejny trop w sprawie wyjaśnienia, dlaczego coraz więcej młodych osób zapada na niektóre rodzaje nowotworów, wpadli naukowcy Washington University School of Medicine w St. Louis. Odkryli związek między chorobą a przyspieszonym starzeniem biologicznym. Najsilniejsze powiązania zaobserwowano w przypadku raka płuca, żołądka i jelit oraz raka macicy.

W nowej metodzie diagnozowania niewydolności serca fińscy specjaliści wykorzystali tzw. żyrokardiografię, nieinwazyjną metodę analizy pracy mięśnia sercowego za pośrednictwem drgań serca niskich częstotliwości - informuje pismo „JACC: Heart Failure”.

Dołączenie spersonalizowanej szczepionki przeciwnowotworowej do immunoterapii może poprawiać wyniki leczenia pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym – wskazuje badanie kliniczne, o którym informuje czasopismo „Nature Medicine”.

Witamina E stosowana jako dodatek w płynach do e-papierosów wiąże się z powlekającą pęcherzyki płucne substancją powierzchniowo czynną, utrudniając wymianę gazową - informuje pismo „Langmuir“.

Międzynarodowy zespół naukowców opracowuje „Inteligentną kartę ocalonego z raka”, aby poprawić stan zdrowia osób, które pokonały chorobę nowotworową. Będzie to aplikacja mobilna, która umożliwi łatwy dostęp do informacji na temat leczenia, zasobu porad specjalistycznych i funkcji poprawiających jakość życia pacjenta oraz kontrolną opiekę nad nim.