Seksuologia

Jak często w Polsce występują infekcje przenoszone drogą płciową i jak na przestrzeni lat zmieniają się zachowania seksualne Polaków? Jaki wpływ na życie i zdrowie seksualne Polaków ma towarzysząca im wielochorobowość? Odpowiedzi na te pytania ma przynieść ogólnopolskie badanie epidemiologiczne zdrowia seksualnego i prokreacyjnego POLARES, którego pierwsze wyniki zaprezentowane zostaną już w listopadzie 2026 r. W sumie obejmie blisko 27 tys. osób.

Tranzycja płci u pacjentów z chorobami neuroimmunologicznymi jest wciąż nowym i mało zbadanym zagadnieniem. Publikacji naukowych jest niewiele, co podkreśla potrzebę indywidualnego podejścia do każdego pacjenta - tłumaczą w dyskusji na ten temat prof. Monika Adamczyk-Sowa oraz dr Michał Błachut.

Osoby z chorobami neuroimmunologicznymi zmagają się z wieloma zaburzeniami w sferze seksualnej, do najczęstszych należy obniżenie lub zanik popędu seksualnego. Diagnostyka i leczenie nie są łatwe, z wielu powodów – mówi dr Michał Błachut, specjalista psychiatrii i seksuologii z Katedry i Oddziału Klinicznego Psychiatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, śląski konsultant wojewódzki w dziedzinie seksuologii.

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) prowadzi obecnie prace związane z ustaleniem nowych taryf świadczeń w ramach programu terapii zaburzeń preferencji seksualnych. – Obecnie leczenie sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej jest postawione na głowie – ocenia w rozmowie z „Pulsem Medycyny” dr Andrzej Depko, konsultant krajowy w dziedzinie seksuologii.

Fizjoterapia uroginekologiczna odgrywa dziś istotną rolę w postępowaniu z bólem podczas współżycia i trudnościami w penetracji. Jak podkreśla Kamila Grabek, dyspareunia nie jest jednorodnym rozpoznaniem, lecz objawem o wieloczynnikowej etiologii. U podłoża dolegliwości mogą leżeć przyczyny ginekologiczne i hormonalne, neurologiczne, mięśniowo-powięziowe, psychologiczne, pourazowe oraz jatrogenne. Dlatego skuteczne leczenie zwykle wymaga podejścia interdyscyplinarnego i spójnej komunikacji między specjalistami.

Polscy naukowcy przeprowadzą pierwsze na świecie badanie kliniczne, które sprawdzi skuteczność farmakoterapii w leczeniu kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD). Badacze przetestują działanie dwóch leków w grupie ponad 400 mężczyzn w wieku 18-60 lat.

26 września obchodzony jest Światowy Dzień Antykoncepcji. W Polsce tylko co piąty badany zna inną metodę zapobiegania ciąży niż prezerwatywy, a dla 23 proc. Polaków antykoncepcja to tabu – pokazał ubiegłoroczny sondaż firmy Kantar. Wielu badanych stwierdziło także, że lekarze nie dostarczają wystarczających informacji na ten temat antykoncepcji i jej alternatywnych metod.

W przebiegu chorób neuroimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM), choroby ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (ang. neuromyelitis optica spectrum disorders, NMOSD) oraz miastenia, bardzo często występują zaburzenia, wymagające skoordynowanej opieki neurologiczno-psychologiczno-psychiatrycznej.

Rosnąca fala cukrzycy, otyłości i zaburzeń psychicznych odbija się na życiu intymnym Polaków. Zaburzenia tej sfery życia dotykają coraz większej populacji i coraz młodszej. – Zdrowie seksualne jest wypadkową takich komponentów jak zdrowie somatyczne i psychiczne, relacje partnerskie i w końcu wpływów kulturowych. Niestety aspekt biologiczny często jest pomijany, gdy szukamy przyczyn pogorszenia życia seksualnego. A przecież leki mogą indukować takie problemy - mówi "Pulsowi Medycyny" dr Andrzej Depko, krajowy konsultant w dziedzinie seksuologii.

Stosowanie antydepresantów z grupy SSRI nie wykazuje korelacji ani z intensywnością miłości romantycznej, ani z obsesyjnym myśleniem o ukochanej osobie, ani z zaangażowaniem, ani z częstotliwością aktywności seksualnej - wykazało międzynarodowe badanie. Te wyniki mogą przekonać do sięgnięcia po pomoc w depresji osoby, które do tej pory unikały farmakoterapii.

To był bardzo pracowity człowiek. Sam dużo pracuję, ale nieraz go podziwiałem za to i zastanawiałem się, jak on z tym wszystkim daje radę – powiedział PAP prof. Zbigniew Izdebski, pedagog i seksuolog, wspominając zmarłego w piątek prof. Zbigniewa Lwa-Starowicza.

Zawsze był ciekaw drugiego człowieka, a każdy człowiek, który był w jego towarzystwie, czuł się ważny dla niego – powiedziała o zmarłym prof. Zbigniewie Lwie-Starowiczu PAP dr n. med. Justyna Holka-Pokorska, seksuolog, psychiatra i psychoterapeuta z Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Zmarł prof. dr hab. n. med. Zbigniew Lew-Starowicz, ceniony polski seksuolog, psychiatra i psychoterapeuta, propagator edukacji seksualnej. Wieloletni konsultant krajowy z zakresu seksuologii. Miał 80 lat.

Jeszcze w tym roku ukażą się szczegółowe polskie wytyczne na temat opieki nad zdrowiem nastoletnich osób transpłciowych i niebinarnych doświadczających dysforii płciowej – poinformował prof. Dominik Rachoń z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Niektórzy zamiast współżyć wolą się masturbować i nawet zastępuje im to współżycie z inną osoba. Dotyczy to szczególnie singli - mówi seksuolog prof. Zbigniew Izdebski. Z okazji trwającej obecnie Olimpiady ekspert wyjaśnia, jak seks i sport wpływają na organizm wyczynowych sportowców.

Refundacja powinna być tylko częścią większej strategii poszerzenia dostępu do antykoncepcji, obejmującej także edukację seksualną na poziomie szkół i placówek opieki zdrowotnej, gdzie z pacjentkami o ich seksualności i rozrodczości mogliby rozmawiać lekarze, a także położne i pielęgniarki - to jedna z rekomendacji nowo powołanej koalicji “Prawo do Antykoncepcji”.

Nowy żel antykoncepcyjny dla mężczyzn, łączący dwa hormony: octan segesteronu i testosteron, hamuje produkcję nasienia szybciej niż podobne, eksperymentalne, oparte na hormonach metody kontroli urodzeń u mężczyzn - wynika z badania klinicznego.

Prof. Zbigniew Izdebski został uhonorowany przez niemieckie towarzystwo naukowe DGSS medalem Magnusa Hirschfelda za szczególne osiągnięcia w badaniach nad seksualnością człowieka i edukację seksualną. To pierwsze takie wyróżnienie dla polskiego seksuologa.

Zachowania homoseksualne nie skutkują wydaniem na świat potomstwa, w związku z czym biolodzy ewolucyjni od dawna zastanawiają się, w jaki sposób geny, które je warunkują, przetrwały w ludzkim genomie i czy pozostaną w nim w przyszłości. Wyjaśnieniem mogą być zachowania biseksualne.

Wielka Brytania stoi w obliczu "epidemii" przypadków dzieci o skłonnościach homoseksualnych, którym wmawia się, że są transpłciowe i nakłania się je do operacji - ostrzegła Kemi Badenoch, która oprócz stanowiska minister biznesu i handlu, pełni urząd sekretarz stanu ds. równości.

W wielu miastach w Polsce podczas majowych juwenaliów w środkach komunikacji miejskiej od studentów medycyny będzie można dowiedzieć się o chorobach przenoszonych drogą płciową, w tym HIV. Pasażerowie otrzymają też bezpłatne prezerwatywy i pamiątkowe bilety z adresem najbliższego Punktu Konsultacyjno-Diagnostycznego.

Liczba zakażeń kiłą dramatycznie wzrasta. Tylko w ciągu pierwszych 4 miesięcy br. było ich o 150 proc. więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. W praktyce to może być dopiero wierzchołek góry lodowej. – Rzeczywistą skalę zachorowań trudno ocenić. (...) Dramatem jest to, że mamy kiłę wrodzoną – mówi dr Grażyna Cholewińska-Szymańska, wojewódzki konsultant w dziedzinie chorób zakaźnych.

W Polsce istnieją jasno określone przepisy dotyczące zmiany płci. Musi być przeprowadzona cała procedura, uzasadnienie decyzji i wskazania medyczne. Młodzi ludzie w kryzysie tożsamości szukają pomocy w internecie. Z wyliczeń prof. Zbigniewa Lwa-Starowicza wynika, że 20 proc. informacji na temat transpłciowości w sieci jest prawdziwa, natomiast pozostałe 80 proc. to "bzdury".

Jaki wzorzec komunikacji powinien przyjąć lekarz, gdy w jego gabinecie pojawia się młody pacjent identyfikujący się jako osoba niebinarna lub transpłciowa? Dla wielu używanie neutratywów nadal wydaje się nienaturalne, z drugiej strony zbudowanie komunikacji to czynnik kluczowy dla uzyskania efektu terapeutycznego - zauważa dr n. hum. Małgorzata Majewska z Zakładu Nowych Mediów Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Truizmem jest stwierdzenie, że ludzie uprawiają seks z różnych powodów, a chęć posiadania dzieci jest jedynie jednym z nich. Z perspektywy skutecznych starań o dziecko bardzo ważne jest, by aspekt prokreacyjny współżycia powiązać z hedonistycznym.

Pandemia COVID-19 i związane z nią zmiany w codziennym życiu nie wpłynęły jednoznacznie negatywnie na aktywność seksualną Polek i Polaków. 50 proc. z nas ocenia swoje życie seksualne bardzo dobrze lub dobrze. Na drodze do udanego seksu najczęściej staje zmęczenie i stres.

Polskie Towarzystwo Seksuologiczne opracowało nowe standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w zakresie opieki nad osobami transpłciowymi. Jakie są szczegóły nowego podejścia?

W obyczajowości seksualnej młodzieży obserwujemy duże zmiany; współżycie rozpoczyna większość młodych ludzi przed 18. rokiem życia; spada natomiast aktywność seksualna Polaków – ocenia seksuolog i doradca rodzinny prof. Zbigniew Izdebski.

W jaki sposób pandemia COVID-19 oraz wymuszone przez nią ograniczenie aktywności zawodowej i społecznej wpłynęły na jakość związków uczuciowych oraz zachowania seksualne Polaków? Nad tym zagadnieniem pochylił się prof. dr hab. n. hum. Zbigniew Izdebski, seksuolog, pedagog, specjalista zdrowia publicznego, przygotowując raport „Zdrowie i życie seksualne Polek i Polaków w czasach pandemii COVID-19”.

Właściwie poprowadzona edukacja seksualna, w naturalnym dla młodego człowieka środowisku, czyli w szkole, jest jednym z narzędzi profilaktyki zaburzeń psychicznych w tej grupie wiekowej. Niestety, jest to w Polsce obszar niezwykle zaniedbany - ocenia na łamach "Pulsu Medycyny" Robert Łukasik, trener i psychoedukator, Grupa Trenerska „Klamka”.