Miażdżyca

Kardiologia interwencyjna należy do tych dziedzin medycyny, w których rozwój technologiczny jest szczególnie szybki. W ciągu ostatnich kilkunastu lat możliwości pracowni hemodynamiki zmieniły się zasadniczo. Coraz dokładniej potrafimy oceniać znaczenie zwężeń, oglądać tętnicę od wewnątrz, charakteryzować blaszkę miażdżycową, modyfikować silne zwapnienia, leczyć coraz bardziej złożone bifurkacje i przewlekłe zamknięcia, a także bezpiecznie wykonywać angioplastykę u pacjentów, u których jeszcze niedawno możliwości leczenia przezskórnego były znacznie bardziej ograniczone.

Miażdżyca przez lata może rozwijać się bezobjawowo, by w pewnym momencie doprowadzić do zawału serca lub udaru mózgu. Stąd ważna jest prewencja pierwotna, a także dyscyplina w leczeniu - wyjaśnia prof. Agnieszka Tycińska, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Jednak poważnym problemem jest niestosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych.

„Nawet pacjenci z grup wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego nie zawsze regularnie stosują leki” – podkreśla prof. Piotr Jankowski, podsumowując najważniejsze doniesienia z kongresu ESC Preventive Cardiology 2026 w Lublanie. W centrum uwagi tegorocznego wydarzenia znalazły się nie tylko nowe dane dotyczące beta-adrenolityków, leczenia otyłości czy lipoproteiny(a), ale również wciąż nierozwiązany problem codziennej praktyki: niedostateczna kontrola czynników ryzyka u chorych, którzy najbardziej potrzebują skutecznej prewencji wtórnej.

Rutynowe badania diagnostyczne u sportowców wymagają innej interpretacji niż w populacji ogólnej. Prof. Łukasz Małek analizuje najnowsze doniesienia naukowe i tłumaczy, dlaczego indeks zwapnień (coronary calcium score) u osób aktywnych bywa mylący oraz kiedy w diagnostyce niezbędna jest pełna tomografia tętnic wieńcowych.

Choroby serca u kobiet mają inny przebieg niż u mężczyzn — pojawiają się później, ale po menopauzie proces miażdżycowy dynamicznie narasta. Ryzyko sercowo-naczyniowe znacząco zwiększają choroby autoimmunologiczne. Prof. Piotr Dobrowolski i prof. Aleksander Prejbisz z Narodowego Instytutu Kardiologii tłumaczą, jak te czynniki wpływają na obraz kliniczny schorzeń, dlaczego objawy u kobiet są mniej typowe i jak powinna wyglądać profilaktyka.

Udany zabieg usuwa krytyczne zwężenie, ale nie likwiduje miażdżycy. O kolejnych incydentach często decydują „wrażliwe” blaszki miażdżycowe w innych odcinkach tętnic, które w angiografii wydają się niegroźne. Ich wczesne wykrycie i ukierunkowane leczenie to dziś klucz postępowania. - Nie tylko sam stopień zwężenia naczynia, lecz skłonność płytki miażdżycowej do pęknięcia i wytworzenia zakrzepu determinuje rokowanie - dlatego musimy takie ogniska identyfikować i stabilizować - podkreśla kardiolog dr hab. Michał Hawranek.

Nowoczesne biomarkery zmieniają obraz ryzyka sercowo-naczyniowego, pozwalają nam na „wyłapanie” miażdżycy, czyli potencjalnego ryzyka znacznie wcześniej niż wystąpią objawy. U wielu osób miażdżyca jest zupełnie bezobjawowa. Większość z nich nie wie, że mają w sobie pewien ładunek ryzyka wynikającego z miażdżycy, które może doprowadzić do incydentu sercowego – mówi dr hab. n. med. Michał Hawranek, kardiolog.

Prace nad szczepionką przeciwko miażdżycy są w toku. Szczepionka będzie działała przez hamowanie białka PCSK9, czyli w praktyce umożliwi skuteczne obniżenie cholesterolu LDL - wyjaśnia prof. Maciej Banach.

Nadmiar homocysteiny w organizmie przyspiesza rozwój miażdżycy. Oprócz rzadkich uwarunkowań genetycznych, główną przyczyną wzrostu jej stężenia we krwi jest dieta bogata w białko oraz niskie spożycie witamin z grupy B, szczególnie kwasu foliowego, witaminy B12 i B6.

Homocysteina może być niezależnym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. - W 2010 r. opublikowano pierwsze dane dotyczące tego, że homocysteina może prowadzić do przerwania ciągłości blaszki miażdżycowej i jednocześnie działać prozakrzepowo, w związku z tym ma poważny udział w procesie aterotrombozy - wskazuje prof. Marek Naruszewicz, który od lat bada to zagadnienie.

Związany z pandemią przewlekły stres, wzrost spożycia pokarmów, palenie tytoniu, większa konsumpcja alkoholu — to wszystko wywiera niekorzystny wpływ na kontrolę ciśnienia i progresję miażdżycy. — Nie mam wątpliwości, że w najbliższych miesiącach i latach będziemy diagnozować więcej przypadków choroby wieńcowej, która jest dominującym następstwem nadciśnienia — mówi internista i kardiolog prof. Jarosław D. Kasprzak.

Naukowcy, w tym Polak, zidentyfikowali substancję będącą inhibitorem enzymu odpowiedzialnego za rozwój miażdżycy. Być może częściowo zastąpi znane od dawna statyny lub będzie stosowana razem z nimi.

Czy przyjmowanie statyn może korzystnie wpływać na rokowanie u pacjentów zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2? „Taką zależność sprawdzili Amerykanie. Okazało się, że u pacjentów, którzy przez 30 dni przed przyjęciem do szpitala regularnie brali statynę, rzadziej rozwijały się ciężkie powikłania COVID-19 i szybciej wracali do zdrowia” – mówi dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski z Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie, który gościł w programie „COVID-19: komentarz eksperta”.

Rolą prewencji pierwotnej i wtórnej w kardiologii jest redukcja powikłań sercowo-naczyniowych, których najczęstszym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze (NT). „Jednak ciśnieniocentryczny cel leczenia pacjentów z NT nie jest wystarczający. Sukces można osiągnąć nie tylko normalizując ciśnienie, ale równie skutecznie kontrolując pozostałe czynniki ryzyka, w tym hipercholesterolemię” — uważa prof. Stefan Grajek.

Jak zapewnić polskim pacjentom po przebytym zawale serca szansę na dłuższe życie — o tym dyskutowali eksperci w trakcie edukacyjnej konferencji kardiologicznej, która odbyła się 5-6 października w Warszawie.

Istnieje coraz więcej przekonujących dowodów z badań doświadczalnych i obserwacji epidemiologicznych, że hiperurykemia odgrywa istotną rolę w rozwoju nadciśnienia tętniczego i zespołu insulinooporności. U pacjentów z hiperurykemią wykazano także trzy-pięciokrotnie większe ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu niż w populacji ogólnej.

Prof. dr hab. n. med. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz, kierownik Zakładu Promocji Zdrowia i Leczenia Otyłości Katedry Patofizjologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością.

Łagodne odwodnienie zaburza pracę naczyń krwionośnych podobnie jak wypalenie papierosa. Szkodzi już niedobór wody na granicy uczucia pragnienia.

Gorszej jakości snu seniorów towarzyszy bardziej zaawansowana arterioskleroza w mózgu i objawy jego niedotlenienia. To czynniki zwiększające m.in. ryzyko udaru i demencji.

Mikroby, które żyją w jelicie produkują substancje sprzyjające blokowaniu naczyń. Zapobiega temu jednak związek obecny w niektórych pokarmach.

HDL-cholesterol znany jako „dobry” w odróżnieniu od „złej” frakcji LDL nie wykazuje korzystnego działania u kobiet w wieku menopauzalnym – donoszą amerykańscy naukowcy na corocznym spotkaniu North American Menopause Society.

Zapalenie przyzębia sprzyja miażdżycy. Przyczyną są wydzielane przez bakterie toksyny, które promują stany zapalne naczyń krwionośnych.

W najbliższy weekend podczas „Urodzin Łodzi” Polsko-Amerykańskie Kliniki Serca (PAKS) przebadają serca Łodzian w Mobilnej Klinice. Chętni będą mogli bezpłatnie sprawdzić stan swojego zdrowia pod kątem chorób układu krążenia – wykonać podstawowe badania profilaktyczne i skonsultować ich wyniki ze specjalistą.

Spożywanie soku grejpfrutowego niesie ze sobą wiele zdrowotnych korzyści. Wszystko za sprawę obecności substancji o antyoksydacyjnych właściwościach – np. flawanonów - udowadniają wyniki badania opublikowanego w najnowszym wydaniu „The American Journal of Clinical Nutrition”.

Badania przedstawione na Międzynarodowym Kongresie Hepatologicznym pokazują wyraźny związek między nimi.

O złożonym, kardiodiabetologicznym postępowaniu diagnostyczno-leczniczym i profilaktycznym w stosunku do chorych na cukrzycę oraz wciąż aktualnych problemach klinicznych dotyczących tej grupy chorych rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Janem Tatoniem, wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Kardiodiabetologicznego.

Realizowała w lokalnych społecznościach kampania podnosząca świadomość profilaktyki chorób nerek bije rekordy popularności. W ostatnio przeprowadzonej akcji w Wągrowcu uczestniczyło 550 pacjentów - zdecydowanie więcej niż zaplanowali organizatorzy.

Trombina jako czynnik krzepnięcia bierze udział w tworzeniu skrzeplin w naczyniach wieńcowych, co może doprowadzać do zawału mięśnia sercowego. W badaniu prospektywnym, przedstawionym w „International Journal of Cardiology”, pacjenci z chorobą wieńcową, u których oznaczono podwyższony poziom endogennej trombiny, wykazali zmniejszone ryzyko śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych.

Dzięki zastosowaniu technik małoinwazyjnych udało się uniknąć amputacji kończyn u trzech pacjentów. W Centrum Kardiologicznym w Józefowie (CKJ), placówce należącej do Grupy American Heart of Poland specjaliści przeprowadzili wczoraj (23 czerwca) nowatorskie zabiegi z zastosowaniem metody aterektomii wewnątrznaczyniowej.

Już w najbliższą sobotę - 21 czerwca - w Szpitalu Powiatowym w Mielcu personel oddziału chirurgii naczyniowej będzie uczestniczyć w obchodach ogólnopolskiej akcji "Ocal nogę". W tym dniu pacjenci będą mogli skorzystać z bezpłatnych badań USG.