Endokrynologia

Leczenie pacjentów z problemami metabolicznymi - w tym otyłością i jej powikłaniami, takimi jak nadciśnienie tętnicze - musi być kompleksowe. - Konieczne jest odejście od myślenia o pacjentach przez pryzmat wąskiej specjalności na rzecz holistycznej opieki, której celem jest poprawa jakości życia chorego - powiedziała specjalistka w dziedzinie chorób wewnętrznych, diabetologii i endokrynologii prof. Alina Kuryłowicz.

Zespół policystycznych jajników (polycystic ovary syndrome, PCOS) zmienił nazwę na wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy (polyendocrine metabolic ovarian syndrome, PMOS) – informuje "The Lancet".

Endokrynologia stała się filarem współczesnej, interdyscyplinarnej medycyny – podkreśla prof. Beata Kos-Kudła, prezes Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego w kadencji 2021-2025. Jak zaznacza, endokrynolog pełni kluczową rolę w procesie kompleksowej opieki nad pacjentem, stanowiąc łącznik między onkologiem, kardiologiem, radiologiem, gastroenterologiem oraz specjalistą medycyny nuklearnej.

Otyłość pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnej medycyny, a jej leczenie znajduje się dziś w centrum uwagi endokrynologów. – Wyniki badań nad lekami stosowanymi w terapii otyłości pokazują, że ich potencjał może wykraczać daleko poza samą redukcję masy ciała – mówi prof. Beata Kos-Kudła, prezes Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego w kadencji 2021-2025. Jak zaznacza, możliwe jest, że medycyna zyska dzięki nim nowe narzędzie wspierające także leczenie uzależnień.

Nie można czekać, aż dziecko samo urośnie - podkreśla prof. Mieczysław Walczak, specjalista pediatrii, endokrynologii i diabetologii dziecięcej, i wyjaśnia, jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców oraz jak przebiega diagnostyka i terapia niskorosłości w Polsce. Niedobór hormonu wzrostu wcześnie wykryty daje szansę na prawidłowy rozwój dziecka i uniknięcie trwałych konsekwencji zdrowotnych.

Podczas XXIII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego (PTE), który odbył się w dniach 11-13 września br. w Gdańsku, zostały wybrane nowe władze organizacji.

Posłanka Małgorzata Niemczyk zapytała Ministerstwo Zdrowia w interpelacji poselskiej o gwałtowny wzrost ceny jednego z leków zawierających desmopresynę, stosowaną przez chorych na moczówkę prostą przysadkową. Wiceminister zdrowia Marek Kos wyjaśnia, że od 1 lipca refundowany jest tańszy równoważny lek innego producenta, a apteki są zobowiązane do informowania pacjentów o możliwości zakupu zamiennika.

Na Krajowej Liście Leków Krytycznych brakuje niektórych ważnych leków endokrynologicznych - podnosi Naczelna Rada Lekarska. Według samorządu należy też wprowadzić kilka zmian w grupie leków kardiologicznych.

Podstawą rozpoznania choroby Hashimoto są objawy kliniczne niedoczynności tarczycy, występowanie przeciwciał anty-TPO i/lub anty-TG oraz naciek zapalny w obrazie ultrasonograficznym tarczycy. Dodatkowo oceniane są wyniki badań: TSH, fT3, fT4 — przypomina dr n. med. Luiza Napiórkowska, z którą rozmawiamy o czynnikach ryzyka wystąpienia tej choroby, jej objawach, diagnostyce i leczeniu.

Jest duża szansa na to, że dzieci chore na achondroplazję doczekają się refundowanego leczenia. Być może już na początku przyszłego roku – wskazuje prof. Mieczysław Walczak, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Choroby tarczycy to coraz częstszy problem u dzieci. W Polsce realizowany jest populacyjny przesiew noworodków, pozwalający na wychwycenie pierwotnej niedoczynności tarczycy, która stanowi największy problem w tej grupie schorzeń. – Jednak w przypadku centralnej niedoczynności tarczycy ten test już nie jest wystarczający – mówi prof. Artur Bossowski.

Obowiązujące zalecenia dotyczące osób interpłciowych wskazują, że wszystkie procedury, które mogłyby w jakiś sposób wpływać na wygląd, modyfikować albo próbować normalizować zewnętrzne narządy płciowe, powinny być odroczone do momentu, kiedy pacjent określi swoją tożsamość płciową – mówi prof. Aneta Gawlik-Starzyk.

Dynamiczny rozwój medycyny jest wyzwaniem dla każdego lekarza. Za jego sprawą coraz częściej zmienia się spojrzenie na aspekty pozornie znane. – Dziś szukamy odpowiedzi na trudne pytania, które pojawiają się w miarę postępu technik molekularnych i technologii medycznych. Za ich sprawą w endokrynologii i diabetologii dziecięcej wcześniej zmarginalizowane choroby rzadkie dopominają się diagnostyki i leczenia - mówi prof. Robert Śmigiel z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

W Polsce rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu jest leczonych ponad 8 tys. dzieci w pięciu różnych wskazaniach. Najczęściej jest to typowy niedobór hormonu wzrostu. O tym, czy zbliżamy się do światowych standardów leczenia niskorosłości, rozmawiamy z prof. Mieczysławem Walczakiem, konsultantem krajowym w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Określenie choroba rzadka sugeruje incydentalność występowania, ale tylko w Polsce dotkniętych tymi schorzeniami są miliony osób. – Praktycznie każdy lekarz, pielęgniarka, rehabilitant spotyka się z takim pacjentem. Tylko 5 proc. chorób rzadkich ma leczenie działające na przyczynę, ale to wcale nie zwalnia nas z odpowiedzialności za postawienie właściwej diagnozy i opieki w pozostałych procentach chorób rzadkich - mówi prof. Robert Śmigiel.

Ministerstwo Zdrowia podało, że od 26 sierpnia br. funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie endokrynologii pełni prof. Marek Ruchała.

Polskie Towarzystwo Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej zaprasza do Wrocławia na XXVII Sympozjum, w czasie którego analizowane będą aktualne problemy diagnostyczne i terapeutyczne endokrynologii i diabetologii dziecięcej. Wydarzenie odbędzie się w dniach 24-26 października 2024 r.

To kwestia organizacji systemu. Część chorych z powodzeniem mogą leczyć lekarze podstawowej opieki zdrowotnej. Nie każdy chory z pojedynczym guzkiem czy rozpoznaną niedoczynnością tarczycy musi trafiać do endokrynologa – ocenia prof. Beata Kos-Kudła, prezes PTE.

W 2023 r. działania konsultanta krajowego i większości towarzystw naukowych zajmujących się problematyką endokrynologiczną (Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, Polskiego Towarzystwa Tyreologicznego, Polskiego Towarzystwa Endokrynologii Onkologicznej) koncentrowały się na wdrażaniu do praktyki rekomendacji dotyczących diagnostyki i leczenia endokrynopatii oraz wprowadzaniu zmian do istniejących programów lekowych w celu usprawnienia i zwiększenia efektywności leczenia pacjentów.

Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia, w którym Ministerstwo Zdrowia dopuszcza lekarzy w trakcie specjalizacji z endokrynologii i diabetologii do samodzielnego udzielania świadczeń pacjentom poniżej 18. roku życia. Celem jest zwiększenie dostępności do porad specjalistycznych.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach dołączył do elitarnego grona ośrodków leczących rzadkie nowotwory trzustki metodą małoinwazyjną. Cztery pierwsze zabiegi termicznej ablacji guzów neuroendokrynnych trzustki za pomocą prądu o częstotliwości fal radiowych (RFA) wykonano w Pracowni Endoskopowej NIO w Gliwicach.

Według nowego badania, o którym pisze „New England Journal of Medicine”, grasica ma kluczowe znaczenie dla ogólnego zdrowia dorosłych oraz zapobiegania chorobom nowotworowym, dlatego nie należy jej usuwać rutynowo w czasie operacji kardiochirurgicznych.

W wielu przypadkach powinny być zmienione zapisy programowe w sposób umożliwiający większą elastyczność wprowadzania pacjentów do leczenia. Jest to ogromnie ważne, ponieważ chorzy, którzy powinni być objęci profilaktyką, a nie są, często trafiają w ciężkim stanie na szpitalne oddziały ratunkowe czy oddziały intensywnej terapii. Można tego uniknąć - tłumaczy prof. Mieczysław Walczak.

Ostatnie lata w Polsce, ale też w Europie, przyniosły dynamiczny wzrost zachorowań na cukrzycę typu 1 u dzieci i młodzieży. - Wyzwaniem pozostaje wczesne rozpoznanie tych przypadków, co pozwoli na ochronę małych pacjentów przed powikłaniami choroby – mówi prof. dr hab. n. med. Artur Bossowski, konsultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Środowisko endokrynologów postuluje zmiany, mają na celu doprecyzowanie przepisów i polepszenie opieki nad osobami chorymi na endokrynopatie. Niektóre z tych inicjatyw i działań już się rozpoczęły - informuje prof. Andrzej Lewiński, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii.

Sytuacja polityczna i geograficzna bliskość działań wojennych spowodowały, iż odżyła problematyka działań profilaktycznych na wypadek skażenia radioaktywnego. Stąd istotne stało się przybliżenie wytycznych WHO z 2017 roku dotyczących zasad stosowania stabilnego jodu - mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński, podsumowując 2022 r. w endokrynologii.

Jest się czym pochwalić. Mamy nowoczesne insuliny do terapii dzieci z cukrzycą oraz ogólną dostępność indywidualnych pomp insulinowych – mówił podczas konferencji „Polityka lekowa” prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak, prezes Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej.

Szwedzki współtwórca nowoczesnej chirurgii endokrynologicznej prof. Anders Bergenfelz odebrał w poniedziałek, 24 października, tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Uczelnia nagrodziła naukowca za całokształt osiągnięć.

Choć jodku potasu użytego w stanie wyższej konieczności nie należy się bać, to nadmierna, długotrwała i nieuzasadniona suplementacja jodu może przyczynić się do rozwoju zaburzeń hormonalnych - niedoczynności lub nadczynności tarczycy, a także wywołania lub nasilenia objawów zapalenia tarczycy, np. choroby Hashimoto - ostrzega lek. Szymon Suwała, endokrynolog i propagator wiedzy medycznej.

Optymalny czas podania preparatu jodu obejmuje zakres od 24 godzin przed spodziewanym początkiem narażenia na promieniowanie radioaktywne do 2 godzin po nim. Tak krótki czas oznacza, że skuteczne działanie jest możliwe tylko wówczas, jeśli zostanie ono wcześniej starannie zaplanowane - mówi prof. Andrzej Lewiński.