Prawo

?Jestem lekarzem emerytem (72 lata) i rencistą z powodu choroby zawodowej (otrzymuję tzw. półtorakrotne świadczenie). W 2003 r. ZUS zawiesił mi rentę, ponieważ mam prywatny gabinet. Od stycznia 2004 zawieszam praktykę, aby nie mieć ?żadnego przychodu". Pytanie: czy wynagrodzenie otrzymywane okresowo za działalność biegłego sądu okręgowego stanowi też przychód powodujący zawieszenie renty? ZUS od kilku tygodni nie udziela mi odpowiedzi na to pytanie".

"Jestem lekarzem stomatologiem prowadzącym indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską. Od roku zatrudniam młodego lekarza odbywającego specjalizację. Słyszałam, że po wejściu Polski do Unii nie będzie można zatrudniać lekarzy na praktyce. Jak wobec tego zatrudniany przeze mnie lekarz ma dokończyć specjalizację?" - pyta czytelniczka.

Lekarze, którzy decydują się wraz z kolegami na utworzenie własnego zakładu opieki zdrowotnej, najczęściej zawiązują w tym celu spółkę cywilną. Zawierając umowę spółki dążą z reguły do maksymalnego jej uproszczenia. Jeżeli nawet skupiają się na pewnych kwestiach, to są to sprawy bieżące, dotyczące wkładów majątkowych, podziału zysków czy rozdzielenia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem spraw spółki i reprezentowaniem jej na zewnątrz. Rzadko kiedy wybiegają myślą w tak odległą - jak się zazwyczaj wydaje - przyszłość i uzgadniają postępowanie w przypadku śmierci jednego ze wspólników. A gdy nie uregulują tego sami, to zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego.

Lekarzom, którzy nie otrzymali podwyżki albo wyrównań z tytułu ustawy 203 zł i nie zdecydowali się jeszcze na złożenie pozwów do sądu, przypominamy, że czas nagli. Roszczenia o zaległe kwoty podwyżki zaczną się bowiem przedawniać.

Po pierwszych doświadczeniach z konkursem ofert na 2004 rok już wiadomo, że ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia jest źle napisana i niespójna. Ale skoro obowiązuje, trzeba tę ?legislacyjną żabę" jeść do końca, czyli do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który bada jej zgodność z ustawą zasadniczą. Fundusz nie może naginać prawa do swoich potrzeb, a robi to dając dyrektorom oddziałów prawo do rozpoczęcia rokowań.; ;

W kodeksie cywilnym zapisano, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). To pacjent musi wykazać przed sądem, że został poszkodowany w związku z udzielaniem szeroko rozumianych świadczeń medycznych przez lekarzy. Wysokość odszkodowania, jakiego może dochodzić, uzależniona jest od szkody, jaką poniósł w wyniku działania lub zaniechania działania lekarza.

?W trakcie specjalizacji korzystałam z urlopu macierzyńskiego. Czy mogę teraz pójść na urlop wychowawczy i na jaki okres?" - pyta czytelniczka.

Nie ustają pytania związane z dodatkowym zatrudnieniem lekarzy.

W Pulsie Medycyny nr 19/2003 przedstawiłem zasady ustalania podatku od nieruchomości dla gabinetów lekarskich, które objęte zostały specjalną, niższą stawką tego podatku. Jak się okazało, owa niższa stawka podatku od nieruchomości wzbudziła zainteresowanie naszych czytelników z grona aptekarzy. Poprosili o wyjaśnienie kwestii, czy stawka ta może objąć również apteki.

Niemiecki lekarz wygrał sprawę o uznanie całego czasu spędzanego na dyżurze za czas pracy i wypłatę odpowiedniego wynagrodzenia. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej, trzeba będzie zmienić przepisy o dyżurach.

Z Narodowym Funduszem Zdrowia, który stoi na stanowisku, że przejęte od kas chorych umowy wieloletnie na udzielanie świadczeń zdrowotnych nie mogą obowiązywać na 2004 rok, polemizuje nasz ekspert prawny.

W sprawie zaległych wynagrodzeń za dyżury lekarskie pełnione na podstawie przepisów uchylonych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, o które wciąż procesuje się wielu lekarzy na terenie całego kraju i o których pisałem już dwukrotnie, podając stosowne orzecznictwo, pojawiło się nowe orzeczenie Sądu Najwyższego. Nie dotyczy ono jednak sporów i rozliczeń między lekarzami a SP ZOZ-ami, lecz odnosi się do roszczeń zwrotnych, jakie niektóre z publicznych zakładów, po dokonaniu zapłaty za dyżury, skierowały przeciwko Skarbowi Państwa.

Niewykorzystane pieniądze z rezerwy celowej na dopłaty do oprocentowania kredytów dla lekarzy i pielęgniarek nie zasilą programu działań osłonowych i restrukturyzacji w ochronie zdrowia. Ponad 9 mln zł minister finansów wykorzysta na inne cele.

?Prowadzimy niepubliczny ZOZ. Do naszego zakładu policja często przyprowadza zatrzymane osoby na przeprowadzenie badań. Podobnie jest z pobieraniem krwi u zatrzymanych, nietrzeźwych kierowców. Za usługi te policja nic nie płaci, powołując się na przepisy rozporządzenia z 21 czerwca 2002 r. Czy rzeczywiście mamy obowiązek wykonywania tego rodzaju usług, jeżeli nasz kontrakt z funduszem ich nie obejmuje?" - pytają lekarze z Puław.

?Prowadzimy niepubliczny zakład opieki zdrowotnej w formie spółki cywilnej. Czy nadal istnieje obowiązek przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną lub partnerską? Kiedy należy to zrobić?" - pyta czytelniczka.

Poniżej publikujemy ostatni odcinek naszego cyklu. Poprzednie ukazały się w Pulsie Medycyny nr 12 i 16/2003.

?Zamierzam założyć prywatną przychodnię. Słyszałem, że dla służby zdrowia obowiązuje niższy podatek od nieruchomości. Czy dotyczy on także zakładów prywatnych i w jakiej wysokości obowiązuje?" - pyta czytelnik.

Kierownika samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, zwanego zazwyczaj dyrektorem, zatrudnia się na podstawie powołania lub umowy o pracę albo zawiera się z nim umowę cywilnoprawną. Wysokość wynagrodzenia dyrektora określa się w akcie powołania bądź w umowie z uwzględnieniem przepisów ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, zwanej ustawą kominową.

?Moja żona odbywa specjalizację (rezydentura) w szpitalu oddalonym 300 km od naszego miasta. Teraz pojawia się możliwość kontynuowania specjalizacji na miejscu, w jednostce, która ma otrzymać akredytację do prowadzenia specjalizacji w tej samej dziedzinie. Czy można w takim razie przenieść specjalizację do miejsca zamieszkania?" - pyta czytelnik.

W czasie dyżuru telefonicznego kilku czytelników interesowało się warunkami przedłużenia czasu trwania specjalizacji.

Po skontrolowaniu wykonania przez pracodawcę obowiązków z zakresu badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia oraz czynników rakotwórczych (Puls Medycyny nr 12/2003), inspektor PIP nadal ma dużo pracy.

Nie ustają spory w sprawie ustawowego czasu pracy w zakładach opieki zdrowotnej. Resort zdrowia i Państwowa Inspekcja Pracy posługują się coraz bardziej specjalistyczną terminologią prawniczą. Musimy odpowiadać w podobny sposób, nawet jeśli przytaczane argumenty są pisane językiem trudnym do zrozumienia dla czytelników Pulsu Medycyny.

Wraz z rozwojem świadomości prawnej pacjentów, a także wzrostem ich wymagań dotyczących poziomu opieki medycznej, będzie wzrastać liczba roszczeń kierowanych przeciwko lekarzom i zakładom opieki zdrowotnej.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2002 r. ostatecznie potwierdził prawo pracowników SP ZOZ-ów do podwyżek przyznanych im na mocy przepisu art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (a więc przepisu dotyczącego zarówno podwyżek o 203 zł w 2001 r., jak i 110 zł w 2002 r.). Po tym wyroku upadła ostatnia nadzieja publicznych zakładów na uniknięcie wypłaty podwyżek.

Po roku obowiązywania ustawy Prawo farmaceutyczne nadal są wątpliwości, jak interpretować niektóre jej zapisy. O interpretację pojęcia ?znikomej wartości materialnej" w odniesieniu do prezentów wręczanych lekarzom przez reprezentantów medycznych, poprosiliśmy Dorotę Duliban, głównego inspektora farmaceutycznego:

W sporach o zaległe wynagrodzenia za dyżury lekarskie, jakie wciąż toczą się pomiędzy lekarzami a zatrudniającymi ich szpitalami, najtrudniejszą kwestię stanowi ustalenie i obliczenie godzin przepracowanych na dyżurach. W tym celu sąd często zatrudnia biegłych. Czy ich opinie można podważyć?

Problem: ?Jestem lekarzem, rozpoczęłam pracę w szpitalu 1.10.1999 podpisując umowę na czas określony od 1.10.1999 do 31.03.2001. Po tym okresie podpisałam następną umowę na czas określony od 1.04.2001 do 31.12.2001. Po tym terminie otrzymałam trzecią umowę o pracę, również na czas określony w terminie 1.01.2002 do 31.12.2006. Niedotrzymanie warunku, że trzecia umowa powinna być już podpisana na czas nieokreślony wytłumaczono mi w dziale kadr faktem, że pierwsza umowa o pracę lekarza stażysty była finansowana z puli Ministerstwa Zdrowia. Bardzo proszę o wyjaśnienie sprawy".

Po zastąpieniu kas chorych przez Narodowy Fundusz Zdrowia dawne przepisy dotyczące refundacji recept i sprawozdawczości aptek zostały zastąpione nowymi. ; Wprawdzie zasady refundacji i zakres sprawozdawczości pozostały podobne, pojawiły się jednak pewne różnice, na które chciałbym zwrócić Czytelnikom uwagę.

W okresie obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia, zwanej powszechnie kontraktem, może dojść do sytuacji, w której wykonujący kontrakt niepubliczny ZOZ zostanie zbyty na rzecz nowego właściciela.

Problem prawidłowego ustalenia czasu pracy pracowników zatrudnionych w zakładach opieki zdrowotnej pojawił się po wejściu w życie ustawy z 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy, która wprowadziła 40-godzinny i pięciodniowy tydzień pracy.