Onkologia

Niekomercyjne badania kliniczne są podstawą rozwoju nowych metod leczenia, optymalizują ścieżkę leczenia pacjenta w tych wskazaniach, które nigdy nie zostaną objęte badaniami finansowanymi przez podmioty komercyjne. Dotyczy to np. rzadkich nowotworów, czy chociażby zastosowania radioterapii. W związku z tym niekomercyjne badania kliniczne przynoszą zysk dla pacjenta, systemu ochrony zdrowia i nauki – mówi prof. Piotr Rutkowski.

Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Polskie Towarzystwo Kardiologiczne wydały stanowisko w sprawie edukacji zdrowotnej dzieci i młodzieży. Z pełnym przekonaniem popierają wprowadzenie przedmiotu Edukacja Zdrowotna do podstawy programowej szkół podstawowych i średnich. "To strategiczna inwestycja w zdrowie publiczne polskiego społeczeństwa. Wiedza i nawyki kształtowane w dzieciństwie i młodości mają realny, mierzalny wpływ na zachorowalność i umieralność w dorosłym życiu" - przekonują przedstawiciele PTO i PTK.

Nowe narzędzie diagnostyczne, które pozwoli zidentyfikować nowotwór wywoływany przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) w rejonie szyi i głowy nawet 10 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów, opracowali naukowcy z Mass General Brigham i Uniwersytetu Harvarda.

Rak płuca jest największym beneficjentem diagnostyki molekularnej, a jednocześnie najlepszym przykładem niedomagań systemowych w Polsce. Jedynie 50% chorych z nowo rozpoznanym rakiem płuca ma dostęp do takiej diagnostyki. Jeszcze mniej do badań zaawansowanych. Eksperci ostrzegają, że każdy miesiąc zwłoki w diagnostyce oznacza nie tylko pogorszenie rokowania pacjentów, ale także wzrost kosztów leczenia – ponieważ terapie w zaawansowanych stadiach choroby są znacznie droższe i mniej skuteczne.

Onkolodzy i kardiolodzy muszą współpracować, aby zapewnić kompleksową opiekę pacjentom z chorobą nowotworową, by chronić układu sercowo-naczyniowy pacjentów onkologicznych - podkreśla prof. Sebastian Szmit.

Chirurgia rekonstrukcyjna to główna gałąź chirurgii plastycznej skupiona na odbudowie tkanek i narządów, które uległy deformacji na skutek urazów, nowotworów, wad wrodzonych czy chorób przewlekłych. Często towarzyszy leczeniu onkologicznemu, np. w przypadku raka piersi czy mięsaków kości.

3 września rozpoczęło się jedno z ważniejszych międzynarodowych wydarzeń naukowych poświęconych onkologii – Annual Marie Skłodowska-Curie Symposium on Cancer Research and Care (MSCS). W tym roku po raz pierwszy sympozjum zagościło w Europie – w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.

Zeaksantyna, substancja występująca naturalnie w roślinach i stosowana w profilaktyce chorób oczu, zwiększa także zdolność komórek odpornościowych do walki z nowotworami – informuje pismo „Cell Reports Medicine”.

Badania wykazały, że stosunkowo duża wiedza sportowców na temat ryzyka związanego z promieniowaniem UV nie przekłada się na stosowanie skutecznej ochrony przeciwsłonecznej. Tymczasem już pojedyncze oparzenie słoneczne znacząco zwiększa ryzyko rozwoju złośliwych nowotworów skóry w przyszłości. Największe zagrożenie stanowią czerniak oraz rak z komórek Merkla, który – mimo postępów współczesnej onkologii – charakteryzuje się bardzo niekorzystnym rokowaniem – podkreśla lek. Maciej Tota, laureat 3. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.

Ważne jest, aby pacjenci ze szpiczakiem plazmocytowym otrzymywali optymalne terapie od pierwszej linii leczenia, ale ważna jest również dostępność do terapii w przypadku nawrotu choroby - podkreśla prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów, dodając, że w tym roku w UE zarejestrowano nowy lek dedykowany pacjentom z nawrotowym lub opornym na leczenie szpiczakiem plazmocytowym.

Rejestr Onkologii i Hematologii Dziecięcej Hope for children został wpisany na listę członków stowarzyszonych European Network of Cancer Registries. To pierwszy w Polsce pediatryczny rejestr nowotworów przyjęty do międzynarodowej sieci rejestrów onkologicznych, działającej pod auspicjami Komisji Europejskiej.

Zaburzenia seksualne są częste u pacjentów z chorobami onkologicznymi. Potrzebny jest w szpitalach dostęp do seksuologa, żeby pacjentka czy pacjent rozumieli, zanim zacznie się proces leczenia, że to wszystko, co się ewentualnie wydarzy, nie skazuje jej na to, że ma zostać w domu i z nikim o tym nie rozmawiać - mówi dr n. med. Mariola Kosowicz, psychoterapeutka i psychoonkolożka.

Jest już zarządzenie prezesa NFZ określające warunki rozliczania nowego świadczenia gwarantowanego niedawno wprowadzonego przez MZ - teleradioterapii stereotaktyczną żyroskopową (TSZ) z wykorzystaniem innowacyjnego urządzenia ZAP-X, stosowanej w terapii chorób nowotworowych i innych zmian patologicznych w obrębie mózgu oraz regionu głowy i szyi.

Szpiczak plazmocytowy (mnogi) to choroba wynikająca z nieprawidłowego i niekontrolowanego wzrostu komórek plazmatycznych w szpiku kostnym. Jest to trzecia najczęstsza postać nowotworów złośliwych krwi.

Rzecznik Praw Pacjenta optuje w resorcie zdrowia za powołaniem Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej. W liście do minister zdrowia zwraca uwagę, że przyczyni się on do poprawy jakości diagnostyki i leczenia tej grupy pacjentów. Umożliwi również skrócenie czasu niezbędnego do postawienia diagnozy, zwiększenie dostępu do nowoczesnych terapii oraz pozwoli lepiej monitorować długoterminowe efekty leczenia.

Rak przełyku to jedno z większych wyzwań współczesnej onkologii – długo przebiega bezobjawowo i najczęściej diagnozowany jest w zaawansowanym stadium. Kluczowe znaczenie mają spójne standardy postępowania. Najnowsze amerykańskie wytyczne National Comprehensive Cancer Network (NCCN), dostosowane do polskich realiów przez ekspertów z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego (NIO-PIB), mają wspierać lekarzy w podejmowaniu optymalnych decyzji klinicznych.

Bieganie maratonów może zwiększać ryzyko raka jelita grubego nawet u ludzi stosunkowo młodych, przed pięćdziesiątką – wynika z badań dr Timothy’ego Cannona, onkologa Inova Schar Cancer w Fairfax w stanie Wirginia. Nie oznacza to jednak, że lepiej unikać biegania oraz wysiłku fizycznego - wręcz przeciwnie.

O mechanizmach działania limfocytów T CD4, do tej pory niedocenianych oraz polsko-amerykańskim badaniu opowiada prof. Elżbieta Sarnowska, kierowniczka Pracowni Immunoterapii Eksperymentalnej Narodowego Instytutu Onkologii – PIB. - Nikt wcześniej nie opisał, że limfocyty T CD4 mogą działać proangiogennie na nowotwór, czyli wspierać wzrost naczyń krwionośnych w nowotwór. Zmieniają przez to jego metabolizm i wspierają jego rozwój - wskazuje ekspertka.

Sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera diagnostykę i leczenie nowotworów u dzieci, umożliwiając szybsze wykrycie choroby i precyzyjne zaplanowanie terapii. W połączeniu z nowoczesnymi technikami obrazowania i druku 3D pozwala przygotować zabieg z dokładnością co do milimetra, zwiększając skuteczność operacji i szanse małych pacjentów na powrót do zdrowia. W wielu przypadkach przekłada się to na możliwość przeprowadzenia zabiegów oszczędzających, pozwalających zachować sprawność i ograniczyć zakres interwencji chirurgicznej. Ten technologiczny postęp otwiera przed onkologią dziecięcą nowe możliwości, ale nie zmienia jednego – ostateczne decyzje terapeutyczne wciąż należą do lekarza.

Szpital w Koninie w województwie wielkopolskim czasowo wstrzymał przyjmowanie nowych pacjentów na Oddział Onkologiczny. Placówka czeka na wypłacenie przez NFZ środków za drugi kwartał działalności.

Zespół badawczy prof. Anny Małgorzaty Czarneckiej oraz prof. Piotra Rutkowskiego z Narodowego Instytutu Onkologii opublikował w prestiżowym czasopiśmie "Targeted Oncology" wyniki jednego z największych badań z udziałem pacjentów na świecie, dotyczącego planowanego przerywania immunoterapii (tzw. wakacji terapeutycznych) u pacjentów z zaawansowanym czerniakiem.

Immunoterapia, a dokładniej szczepionki ukierunkowane na antygeny swoiste dla nowotworu, zwane neoantygenami (neoAgs), stanowi atrakcyjną opcję w przypadku raka żołądka z przerzutami do otrzewnej - ustalili japońscy naukowcy, których praca ukazała się właśnie na łamach "Gastric Cancer".

Poprawa jakości diagnostyki i konsyliów onkologicznych oraz lepsza współpraca między ośrodkami to w ocenie dr hab. Beaty Jagielskiej, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii i dyrektor Krajowego Ośrodka Monitorującego KSO, priorytetowe zadania we wdrażaniu sieci. - Przygotowaliśmy checklisty, które zostaną rozesłane do wszystkich ośrodków z poleceniem sprawdzenia, czy diagnostyka w danym rozpoznaniu jest prawidłowo realizowana, czy na konsylium są wykonywane wszystkie badania - mówi. Powód? Znaczące różnice w czasie trwania procesu diagnostyczno-terapeutycznego między pacjentami leczonymi w NIO a leczonymi w innych ośrodkach.

Z opublikowanego w 2025 roku raportu Komisji Europejskiej wynika, że Polacy częściej niż inni Europejczycy wierzą w mity, teorie spiskowe i pseudonaukowe twierdzenia.

Zespół chirurgów z Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie wdrożył nowoczesne metody zabiegowe, oparte na technologii planowania cyfrowego, tzw. Virtual Surgical Planning (VSP). Metoda ta zmienia standardy leczenia pacjentów wymagających rekonstrukcji żuchwy po resekcjach onkologicznych.

PIPAC nie jest jedyną, cudowną metodą leczenia nowotworów. To jedna z wielu metod, a jej zastosowanie jest ograniczone do określonej grupy pacjentów. Mamy konsensus ekspertów ws. PIPAC. Wiemy, których pacjentów możemy kwalifikować do zabiegu, a których nie – powiedział prof. Dawid Murawa, odnosząc się do szumu medialnego wokół tej metody. Dodał też, że planuje działania na rzecz szerszego dostępu do PIPAC w Polsce.

Sukraloza, popularny słodzik stosowany m.in. w napojach i deserach typu light, może osłabiać działanie immunoterapii przeciwnowotworowej - wynika z badania naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu i Centrum Onkologii UPMC Hillman. Artykuł opisujący te wyniki ukazał się w czasopiśmie „Cancer Discovery”.

W ciągu kilkunastu godzin będziemy mogli powiedzieć, że badawczy reaktor jądrowy MARIA pracuje z pełną mocą - poinformował minister energii Miłosz Motyka. Dodał, że realizowany będzie program modernizacji reaktora.

Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej i Polskie Towarzystwo Onkologiczne wyrażają zaniepokojenie w związku z opublikowanymi informacjami medialnymi promującymi stosowanie metody PIPAC, której skuteczność nie została jednoznacznie udowodniona w badaniach klinicznych. "Przekazy te wprowadzają opinię publiczną w błąd i mogą wzbudzać u chorych poczucie fałszywej nadziei".

31 lipca 2025 roku w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu zespół pod kierownictwem prof. Dawida Murawy przeprowadził pierwszy w regionie zabieg PIPAC. To forma chemioterapii podawanej laparoskopowo w postaci aerozolu pod ciśnieniem bezpośrednio do jamy otrzewnej.