Onkologia

Wskaźnik Alivia Oncoindex wzrósł zaledwie o 1 punkt po uwzględnieniu zmian w obwieszczeniach refundacyjnych z kwietnia i października 2025 oraz najnowszych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Kluczowym wyzwaniem pozostaje narastający kryzys finansowy w Narodowym Funduszu Zdrowia, który nie ma środków na pokrycie kosztów realnego dostępu do leczenia. Niepokój pacjentów idzie w parze z obawami zarządców szpitali o finansowanie programów lekowych oraz kwalifikujących do nich badań.

Konieczne są dalsze badania podstawowe i translacyjne, które pozwolą lepiej zrozumieć zarówno mechanizmy łączące choroby układu krążenia z chorobami nowotworowymi, jak i patogenezę toksyczności sercowo-naczyniowej leczenia przeciwnowotworowego (CTR-CVT). To ważne dla poprawy opieki nad pacjentami kardioonkologicznymi.

Większość glejaków można usunąć operacyjnie, jednak nawet wykonanie radykalnej operacji oraz wdrożenie całego standardowego schematu ich leczenia – protokołu Stuppa – nie daje gwarancji skuteczności leczenia – wskazuje w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. Piotr Ładziński, kierujący Klinicznym Oddziałem Neurochirurgicznym w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Barbary w Sosnowcu i prezes Polskiego Towarzystwa Neurochirurgów w latach 2021-2025.

W Narodowym Instytucie Onkologii, w Klinice Nowotworów Głowy i Szyi, zespół chirurgów przeprowadził operację onkologiczną i rekonstrukcyjną u pacjentki z rozpoznaniem raka przewodowego ślinianki przyusznej (salivary duct carcinoma). Jak zaznacza Instytut "to jedna z pierwszych tego typu operacji na świecie i pionierska w Polsce".

Naukowcy amerykańscy opracowali innowacyjny sposób modyfikacji genetycznej naturalnych komórek cytotoksycznych, co zwiększa ich zdolność do niszczenia komórek nowotworowych. Technika ta może ułatwić tworzenie immunoterapii raka dostępnych „od ręki”.

W związku z narastającym kryzysem finansowym w polskiej ochronie zdrowia Ogólnopolska Federacja Onkologiczna apeluje do prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska o podjęcie niezbędnych i pilnych działań, by zabezpieczyć bezpieczeństwo opieki onkologicznej w Polsce. Wnioskuje też o spotkanie z premierem.

Nie będzie osobnego Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej, z racji tego, że mamy już Krajowy Rejestr Nowotworów, który obejmuje i dzieci, i dorosłych - poinformowała Dominika Janiszewska-Kajka, zastępca dyrektora w Departamencie Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia.

Planujemy publikację rozporządzenia ze wskaźnikami jakości w opiece onkologicznej jeszcze w tym roku, z tym że dokument będzie zawierał tylko wskaźniki nieswoiste - poinformowała Agnieszka Molenda-Wiśniewska, dyrektor Departamentu Opieki Koordynowanej w Ministerstwie Zdrowia.

Choć Nagroda Nobla 2025 w dziedzinie medycyny dotyczy badań nad tolerancją immunologiczną i chorobami autoimmunologicznymi, jej znaczenie wykracza daleko poza ten obszar – obejmując także onkologię. Limfocyty T regulatorowe występują bowiem również w środowisku nowotworowym, gdzie mogą hamować działanie innych komórek odpornościowych i tym samym sprzyjać wzrostowi guza.

Zespół z Wielkopolskiego Centrum Onkologii (WCO) w Poznaniu bierze udział w międzynarodowym projekcie CancerWatch, który ma usprawnić sposób gromadzenia i analizy danych o nowotworach w całej Europie. Dzięki temu przedsięwzięciu europejskie rejestry nowotworów staną się bardziej precyzyjne, szybsze i bardziej zautomatyzowane – a to przełoży się na skuteczniejsze leczenie pacjentów.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa wiąże się z gorszym rokowaniem u pacjentów z rozpoznaną chorobą nowotworową i pozostaje jedną z głównych bezpośrednich przyczyn zgonów w tej grupie chorych. Jak postępować, gdy pojawi się u nich ŻChZZ i jak powinna wyglądać profilaktyka przeciwzakrzepowa u pacjentów onkologicznych?

Badanie kompleksowego profilowania genomowego metodą NGS ma znaleźć się w koszyku świadczeń gwarantowanych. Szansę na nowoczesną, zaawansowaną diagnostykę molekularną otrzymają pacjenci z trzema nowotworami.

Liczba zachorowań na raka nerki podwoi się do 2050 r. na świecie – prognozują badacze z międzynarodowego zespołu w październikowym numerze pisma „European Urology”. Odpowiadają za to głównie czynniki, na które mamy wpływ, w tym otyłość, palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej.

Kraniotomię ze śródoperacyjnym wybudzeniem w celu usunięcia gwiaździaka przeprowadzili pomyślnie lekarze z Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SPZOZ w Krakowie – podała placówka w czwartek, 2 października. Gwiaździak to nowotwór rozwijający się z komórek zwoju gwiaździstego, które wspierają i i odżywiają neurony, a także utrzymują stabilność środowiska mózgu.

U osób, które pomyślnie zakończyły leczenie chłoniaka, istnieje zwiększone ryzyko zgonu z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dlatego ocena ryzyka toksyczności sercowo-naczyniowej powinna być przeprowadzana przed rozpoczęciem terapii, a także w trakcie jej trwania. Zaleca się przy tym korzystać z odpowiednich narzędzi stratyfikacji ryzyka, takich jak HFA-ICOS risk assessment tool – mówi prof. Raul Cordoba Mascuñano.

W Warszawie odbyło się czwarte spotkanie konsorcjum FOSTER (Fight OsteoSarcoma Through European Research). Gospodarzem wydarzenia był Instytut Matki i Dziecka – polski członek konsorcjum FOSTER. Podczas spotkania omawiano nowe strategie leczenia i lepszego rozumienia kostniakomięsaka — rzadkiego i trudnego w leczeniu nowotworu kości.

U pacjentów onkologicznych mogą rozwinąć się wszelkiego rodzaju zaburzenia rytmu serca, które mogą być wynikiem wzajemnego oddziaływania na siebie trzech czynników: cech pacjenta, terapii onkologicznej i samej choroby nowotworowej - mówi prof. Dimitrios Farmakis.

Od 1 października 2025 r. pacjenci onkologiczni w Polsce zyskają dostęp do 22 nowych terapii lekowych, które znalazły się na najnowszej liście refundacyjnej. To niemal połowa spośród 50 nowych pozycji wprowadzonych w tym obwieszczeniu. Skala zmian jest bezprecedensowa – po raz pierwszy tak duża część wykazu została poświęcona nowotworom, co wyraźnie podkreśla wysoki priorytet leczenia chorób nowotworowych w polityce zdrowotnej państwa.

Od października br. dostępna będzie nowa opcja terapeutyczna przeznaczona dla pacjentek z platynoopornym rakiem jajnika. Pacjentki, które odnoszą korzyści z tego leczenia, to chore z wysokim poziomem ekspresji receptora FRα. Potrzebny jest więc teraz dostęp do badania, które pozwoli wyodrębnić tę grupę pacjentek - mówi prof. Andrzej Marszałek.

W ostatnich latach w onkologii nastąpił ogromy postęp w rozwoju nowoczesnych terapii. Obecnie mamy dostęp m.in. do terapii celowanych czy immunoterapii. Ale czy nowe zawsze oznacza bezpieczniejsze, szczególnie dla układu sercowo-naczyniowego?

Testy wielogenowe, umożliwiając bezpieczne odstąpienie od chemioterapii tam, gdzie nie przyniosłaby ona korzyści, zwiększają szanse pacjentek z rakiem piersi na szybszy powrót do codziennej aktywności, w tym zawodowej - mówi dr Katarzyna Pogoda, wskazując, że testy te przynoszą korzyści nie tylko dla lekarza i pacjentki, lecz także dla całego systemu ochrony zdrowia.

Szacuje się, że każdego roku na świecie ponad 370 tys. tzw. cancer survivors umiera z powodu powikłań sercowo-naczyniowych terapii przeciwnowotworowej. Dlatego multidyscyplinarny zespół ekspertów powinien koncentrować się na zdrowiu układu s-n pacjentów onkologicznych przez cały proces leczenia – przed, w trakcie, a także po zakończeniu terapii – wyjaśnia prof. Susan Dent.

Problem kardiotoksyczności jest znany od wielu lat, jednak ze względu na wzrastającą liczbę pacjentów onkologicznych i nowoczesnych terapii przeciwnowotworowych, które mogą mieć toksyczny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, przybiera na sile. Powstaje więc potrzeba utworzenia centrów doskonałości kardioonkologicznej, które pozwoliłyby na szybszy dostęp do specjalistów i kompleksową opiekę nad pacjentem – mówi dr hab. Beata Jagielska, dodając, że lokalizacja i finansowanie takich centrów wymagają przemyślenia, uwzględniając Krajową Sieć Kardiologiczną.

Wznowienie procesu akredytacji jednostek diagnostyki patomorfologicznej i finansowanie JGPato to jedyna droga do zapewnienia wysokiej jakości badań patomorfologicznych, a co za tym idzie – zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta – podkreślił prof. Andrzej Marszałek podczas debaty „Pulsu Medycyny” poświęconej diagnostyce patomorfologicznej i molekularnej w onkologii.

9 najczęściej występujących w polskiej populacji chorób jelit: raka jelita grubego, polipy jelita, chorobę Leśniowskiego - Crohna, uchyłki i zapalenie uchyłków, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, perforację, niedokrwienie jelita, jego niedrożność oraz chorobę naczynkową – angiodysplazję – można obejrzeć w gigantycznej makiecie 3D jelita grubego, z którą Fundacja STOMAlife odwiedza różne miejscowości w Polsce.

Ograniczenia refundacyjne wynikające z wysokich kosztów terapii, ograniczenia rozwoju akredytowanych ośrodków, brak finansowania rozwoju terapii CAR-T akademickich, luka edukacyjna lekarzy - to tylko niektóre z barier w rozwoju terapii CAR-T w Polsce. Autorzy raportu „Terapie CAR-T w Polsce: doświadczenia, dostępność, kierunki rozwoju” przygotowali propozycje rozwiązań, jakie należy wprowadzić, aby te bariery zostały zniesione.

Krajowa Sieć Onkologiczna weszła już w etap praktyczny. Opracowanie ścieżek diagnozy i terapii określonych nowotworów czy list badań, które należy przeprowadzić u pacjenta przed konsylium lekarskim - to jedne z dotychczasowych efektów działania Sieci - oceniła dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii prof. Beata Jagielska.

Nie wykorzystamy w pełni potencjału terapii onkologicznych bez dostępu do diagnostyki patomorfologicznej i molekularnej nowotworów, co ważne - wysokiej jakości diagnostyki – podkreślili zgodnie eksperci podczas debaty „Pulsu Medycyny”. - Jakość kosztuje, jednak - jak wskazał prof. Andrzej Marszałek - "jesteśmy za biedni, żeby kupować tanie rzeczy".

Ponad 25 proc. pacjentów badanych profilaktycznie w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu ma zmiany, które mogą prowadzić do rozwoju raka jelita grubego. Niepokojące jest to, że większość z nich o tym nie wie, bo nie ma objawów – poinformował szpital.

Gliwicki oddział Narodowego Instytutu Onkologii rozpoczął pionierskie badanie kliniczne INTROSPECTION, w którym po raz pierwszy w Polsce wykorzystano nowy, wyprodukowany w Instytucie radioznacznik 89Zr-DFO-Pembrolizumab do obrazowania immuno-PET.