Nauka i badania

Spożywanie soku z czarnego bzu powoduje pozytywne zmiany w mikrobiomie jelitowym oraz poprawia tolerancję glukozy i utlenianie tłuszczów, przez co wspomaga odchudzanie i poprawia zdrowie metaboliczne - informuje pismo „Nutrients“.

W 2025 roku Agencja Badań Medycznych (ABM) zaplanowała m.in. rozwój współpracy międzynarodowej, zmiany projakościowe dotyczące oferty konkursowej, ewaluację projektów oraz metodologii inicjowania i prowadzenia badań własnych oraz realizację projektów wybranych w pięciu konkursach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO). W nowym roku zostaną opublikowane wyniki badań klinicznych, rozpoczętych w pierwszych latach działalności Agencji. Mamy nadzieję, że wnioski z tych projektów przełożą się na poprawę funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w Polsce - o wyzwaniach w 2025 roku mówi prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler, prezes Agencji Badań Medycznych.

Nowe badania sugerują, że płytki krwi, które zwykle nie są kojarzone z odpornością, mogą pozwolić na ocenę trwałości odporności po szczepieniu – informuje „Nature Immunology”.

Naukowcy przyhamowali rozwój czerniaka, modyfikując komórki układu odpornościowego. Pierwszym autorem artykułu opublikowanego w „Nature” jest Polak – dr Marek Wagner, biotechnolog z Grupy Badawczej Odporności Wrodzonej z Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT.

Technologia mvGPT to nowe narzędzie, które może jednocześnie i nieżależnie edytować wiele genów, a zarazem regulować ich ekspresję. Powinno to w przyszłosci pozwolić na jednoczesne leczenie różnych zaburzeń genetycznych – informuje „Nature Communications”.

Interakcje z bliskimi zmniejszają ryzyko problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, cukrzyca typu 2, infekcje, a nawet nowotwory - wynika z zaawansowanej analizy informacji medycznych z udziałem ponad 40 tys. ochotników.

Agencja Badań Medycznych ogłasza Konkurs na rozwój projektów badawczo-rozwojowych z obszaru medycyny translacyjnej – TRANSMED I. Konkurs ma na celu wspierać kluczowe domeny rozwoju w sektorze biomedycznym wskazane w rządowym planie rozwoju sektora biomedycznego, obejmujące obszar: medycyna translacyjna, badania kliniczne i rozwiązania wspierające efektywność leczenia.

Typowe torebki z herbatą, w czasie parzenia wydzielają nawet miliardy cząstek mikroplastiku – pokazało szczegółowe badanie. Komórki w jelitach je pochłaniają, wpuszczając nawet do komórkowego jądra.

Podawany świniom semaglutyd, aktywny składnik leków Ozempic i Wegovy, poprawia stan zdrowia serca nie tylko dzięki korzyściom wynikającym ze zmniejszonej masy ciała, ale także bezpośrednio – informuje pismo „Atherosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology”.

Dzięki opracowanym w Korei kroplom do oczu leczenie suchej postaci zagrażającego utratą wzroku AMD mogłoby być mniej uciążliwe dla pacjentów - informuje pismo "Advanced Science".

Standaryzowany ekstrakt z grzyba shiitake hamuje postęp włóknienia wątroby, i to na dwa sposoby - informuje „American Journal of Physiology-Gastrointestinal and Liver Physiology“

Kontrowersyjny artykuł naukowy z 2020 r., który wskazywał, że lek przeciwmalaryczny hydroksychlorochina może być obiecujący w leczeniu COVID-19, został ostatecznie wycofany. Publikacja, od początku budząca krytykę środowiska badawczego, była cytowana niemal 3200 razy, co czyni ją najczęściej cytowanym badaniem dotyczącym COVID-19. Jest to jednocześnie drugi pod względem liczby cytowań wycofany artykuł w historii.

Zanieczyszczające powietrze drobne cząstki plastiku mogą być przyczyną różnego rodzaju nowotworów oraz niepłodności, zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet – informuje pismo „Environmental Science & Technology”. To wnioski z przeglądu około 3000 badań dotyczących mikroplastiku w powietrzu.

Prezes Agencji Badań Medycznych, prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler zatwierdził listę rankingową zawierającą wyniki Konkursu na tworzenie i rozwój Centrów Wsparcia Badań Klinicznych (CWBK) w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). W efekcie zakończonego naboru, wszystkie województwa w kraju będą mieć swoje Centrum Wsparcia Badań Klinicznych.

Naukowcy z Gdańska i Karlsruhe pracują nad platformą do wykrywania patogenów, a konkretnie bakterii Escherichia coli (E. coli) pod kątem infekcji pęcherza moczowego we wczesnym stadium. Badaniami finansowanymi przez Narodowe Centrum Nauki (OPUS 26+/Weave) kieruje dr hab. inż. Jacek Ryl.

Ujednolicenie metod badawczych, działanie na rzecz rozwoju badań epidemiologicznych, a przez to zdrowia publicznego - to jeden z celów porozumienia, które zawarło 10 polskich zespołów badawczych.

Gra w piłkę nożną, a konkretnie podania i przyjęcia wykonywane głową, czyli tzw. główki, może powodować większe uszkodzenia mózgu, niż sądzono do tej pory - przekazano podczas konferencji Radiological Society of North America.

Karagen, popularny dodatek do żywności o symbolu E407, może być odpowiedzialny za rozwój przewlekłych zapalnych chorób jelit, owrzodzeń oraz podwyższonego poziomu cukru we krwi - uważają naukowcy z Niemiec.

Niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa - i często związana z tym aleksytymia, czyli nieumiejętność nazywania swoich emocji - mają istotny związek z przebiegiem zespołu jelita drażliwego (IBS) - pokazały badania polskich naukowców.

Opublikowany został ranking Highly Cited Researchers i w gronie najczęściej cytowanych naukowców świata w 2024 roku znalazł się prof. Tomasz Guzik z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. To jedyny Polak, jaki trafił na tegoroczną listę badaczy, którzy mają największy wpływ na światową naukę.

Naukowcy z Zabrza chcą sprawdzić, czy leki z dodatkową osłoną, w postaci biodegradowalnego polimeru, będą trwalsze w warunkach braku grawitacji i podwyższonego promieniowania kosmicznego. To jeden z eksperymentów, które mają być realizowane na ISS w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS.

Spożywanie większej ilości białka roślinnego może zmniejszyć ryzyko choroby wieńcowej nawet o 27 proc. – informuje „American Journal of Clinical Nutrition”. Jak wykazały analizy, w ciągu 30-letniego badania uczestnicy z wyższym stosunkiem białka roślinnego do zwierzęcego mieli niższe BMI, rzadziej palili i byli bardziej aktywni.

Kontakt z glifosatem – popularnym pestycydem – może prowadzić do trwałych uszkodzeń mózgu, nawet po przerwaniu ekspozycji - ostrzegają naukowcy z Arizona State University. Szczególnie zagrożoną grupą są rolnicy.

Ekspozycja na obecne w powietrzu cząstki PM 2,5 zmienia aktywność układu odpornościowego kobiet, co może zaszkodzić płodowi. To wynik pierwszego badania sprawdzającego wpływ tych substancji na poziomie komórkowym.

Przedłużająca się „mgła mózgowa” po zachorowaniu na COVID-19 może wynikać z pogorszenia wymiany gazowej w płucach – wynika z badań, które zostaną przedstawione podczas zjazdu Radiological Society of North America (RSNA) w Chicago w dniach 1-5 grudnia 2024.

U osób rannych i chorych przebywających w szpitalach na Ukrainie stwierdzono obecność szczepów bakterii Klebsiella pneumoniane, które, co nietypowe, nie tylko są oporne na wszelkie antybiotyki, ale także bardziej patogenne od szczepów wrażliwych na antybiotyki – informuje “Journal of Infection”.

Szeroko stosowana w leczeniu niedoczynności tarczycy lewotyroksyna może być związana z utratą masy kostnej, dlatego trzeba sprawdzać, czy jej podawanie na pewno jest danej osobie potrzebne – wynika z nowych badań.

Dr inż. Agnieszka Piegat z zespołem badaczek Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego i Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego opracowały polimerowe nanocząstki, które z zamkniętym w nich lekiem celują w komórki nowotworowe. Ma to umożliwić skuteczniejsze leczenia np. raka jajnika.

Projekt Human Cell Atlas, który ma na celu zmapowanie wszystkich 37 bilionów komórek w ludzkim organizmie pozwoli lepiej poznać i zrozumieć jego działanie, lepiej diagnozować, monitorować i leczyć choroby – informują naukowcy. 40 artykułów dotyczących pierwszych wyników tego wielkiego przedsięwzięcia opublikowało pismo „Nature” i pisma pokrewne.

Nowy antybakteryjny hydrożel peptydowy sprawia, że nawet bakterie oporne na antybiotyki znów stają się na nie wrażliwe – informuje „International Journal of Pharmaceutics”.