Naukowcy przyhamowali rozwój czerniaka, modyfikując komórki układu odpornościowego

Układ odpornościowy człowieka ciągle nie został kompleksowo poznany przez naukowców. Wiadomo jednak, że niektóre jego komórki odpowiadają za obronę organizmu przed groźnymi bakteriami i wirusami (tzw. odpowiedź immunologiczna typu 1), a inne – za obronę przed pasożytami, takimi jak tasiemce i nicienie (tzw. odpowiedź immunologiczna typu 2).

Przez wiele lat naukowcy uważali, że odpowiedź immunologiczna typu 2 odpowiada za tworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi guzów nowotworowych. Jest to związane z częstą obecnością na przykład makrofagów zaangażowanych w tego typu odpowiedź immunologiczną. W 2010 roku odkryto komórki ILC2, które są jednymi z głównych inicjatorów tej odpowiedzi.

Posiłkując się analizą prac naukowych z ostatnich lat, popartą wynikami własnych badań, polsko-japoński zespół naukowców wysunął hipotezę, że rola odpowiedzi immunologicznej typu 2 w powstawaniu nowotworu nie jest jednoznaczna.

„Przykładem może być aktywność przeciwnowotworowa komórek ILC2 w kontekście czerniaka, najbardziej złośliwej formy nowotworu skóry. Komórki ILC2 aktywują eozynofile do obrony przed pasożytniczymi robakami. Ten sam mechanizm, który ILC2 wykorzystują do walki z pasożytami wydaje się również odgrywać kluczową rolę w zwalczaniu komórek czerniaka” – napisali naukowcy.

Naukowcy przyhamowali rozwój czerniaka, modyfikując komórki układu odpornościowego

Polsko-japoński zespół naukowców wykorzystał mysi model czerniaka, aby zbadać rolę ILC2 w rozwoju nowotworu. W jednym z przeprowadzonych eksperymentów podanie komórek nowotworowych wraz z komórkami ILC2 spowodowało czterokrotnie wolniejszy rozwój guza. W niektórych przypadkach rozwój czerniaka został zahamowany.

- Odkryliśmy, że dzięki zastosowaniu odpowiednich technologii, takich jak na przykład adoptywny transfer komórek ILC2, w przyszłości można byłoby skutecznie ograniczyć rozwój guzów nowotworowych z udziałem tych komórek – powiedział PAP Marek Wagner, biotechnolog z Grupy Badawczej Odporności Wrodzonej z Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT.

Jak zaznaczają autorzy, przeciwnowotworowa rola komórek układu odpornościowego uczestniczących w obronie przed pasożytami nie powinna zaskakiwać. Choroby pasożytnicze same w sobie mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów. Mechanizmy ich rakotwórczego działania są wieloczynnikowe i mogą obejmować między innymi mechaniczne uszkodzenie tkanek gospodarza spowodowane ciągłym przemieszczaniem się pasożytów przez tkanki oraz indukcję przewlekłego stanu zapalnego związaną z tym procesem. Na przykład schistosomoza (gorączka ślimacza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez przywry z rodzaju Schistosoma. Przewlekłe zakażenie Schistosoma haematobium zwiększa ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego pęcherza moczowego, natomiast przywry wątrobowe Opisthorchis viverrini i Clonorchis sinensis są związane z rakiem dróg żółciowych. W związku z tym odpowiedź immunologiczna typu 2, która ewoluowała przez miliony lat w celu zwalczania infekcji pasożytniczych, mogła zostać potencjalnie zaadaptowana do walki z nowotworami.

- Publikacja w "Nature" ma ogromne znaczenie, ponieważ wskazuje na możliwość opracowania nowych terapii przeciwnowotworowych opartych na mechanizmach odpowiedzi immunologicznej typu 2, która dotychczas była uważana wyłącznie za czynnik nasilający rozwój choroby nowotworowej – powiedział Wagner.

Zachorowalność na czerniaka w ciągu ostatnich trzech dekad w Polsce wzrosła aż o 300 proc. Prognozy na podstawie najnowszych badań wskazują, że do roku 2040 liczba zachorowań na całym świecie wzrośnie o 57 proc., a wskaźnik śmiertelności związany z tą chorobą zwiększy się o 68 proc.