Sekcja Jelitowa Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii opublikowała właśnie wytyczne dotyczące postępowania w celiakii. To pierwszy taki polski dokument – wskazuje prezes sekcji i jeden z autorów publikacji prof. Piotr Eder z Kliniki Gastroenterologii, Dietetyki i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Postęp w leczeniu stanów krytycznych pozwala dłużej podtrzymywać funkcje życiowe pacjentów, ale jednocześnie stawia lekarzy przed koniecznością oceny, kiedy kolejne interwencje przestają przynosić korzyść, a zaczynają jedynie zwiększać cierpienie. Zaktualizowane stanowisko dotyczące zapobiegania terapii daremnej ma wspierać zespoły medyczne w podejmowaniu takich decyzji. Dokument odnosi się do dorosłych pacjentów umierających w szpitalu, którzy nie są w stanie świadomie decydować o swoim leczeniu.
Pierwsze w historii wspólne wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) oraz Europejskiego Towarzystwa Nefrologicznego (ERA) wyznaczają nowe standardy w codziennej praktyce klinicznej. Prof. Marta Kałużna-Oleksy i prof. Joanna Małyszko omawiają najważniejsze zapisy dokumentu: od algorytmu STAMP-CKD i rutynowego oznaczania UACR, przez wczesną kardio-nefroprotekcję, po bezpieczne kwalifikowanie pacjentów do badań z podaniem kontrastu.
Piąta Uniwersalna Definicja Zawału Serca porządkuje nie tylko klasyfikację, ale też sposób myślenia o diagnostyce pacjentów z uszkodzeniem mięśnia sercowego. O najważniejszych zmianach, znaczeniu nowych kryteriów w praktyce klinicznej oraz kierunkach dalszego rozwoju mówi prof. Miłosz Jaguszewski.
Nowe wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące niewydolności serca porządkują to, czego nauczyliśmy się w ostatnich latach i bardzo wyraźnie zmieniają sposób, w jaki powinniśmy patrzeć na pacjenta z niewydolnością serca – od profilaktyki, poprzez wczesne rozpoznanie i leczenie, aż po moment kierowania chorego do ośrodka zajmującego się zaawansowaną niewydolnością serca - komentuje prof. Agnieszka Pawlak z Kliniki Kardiologii Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA, była przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Odstąpienie od interwencji, która zgodnie z aktualną wiedzą naukową i doświadczeniem specjalistów nie przyniesie choremu korzyści klinicznych, nie oznacza końca leczenia ani opieki. Stanowisko Towarzystwa Internistów Polskich z 2026 r. porządkuje postępowanie wobec dorosłych pacjentów umierających w szpitalu, którzy nie są w stanie świadomie decydować o terapii. Zakres dokumentu rozszerzono poza oddziały internistyczne, wprowadzono koncepcję terapii limitowanej czasem, podkreślono rolę bliskich, a także szerzej wyjaśniono różnicę między ograniczeniem terapii daremnej a eutanazją.
Piąta uniwersalna definicja zawału mięśnia sercowego była jednym z ważniejszych tematów Kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology, ESC) 2026 w Monachium. Dokument porządkuje klasyfikację, silniej wiąże diagnozę z mechanizmem zdarzenia i podkreśla, że wzrost stężenia troponiny nie wystarcza do stwierdzenia zawału. Co nowe zasady oznaczają dla codziennej praktyki?
Opieka poresuscytacyjna to jeden z najtrudniejszych etapów leczenia chorego po nagłym zatrzymaniu krążenia. Nowe wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji wskazują, że warto prowadzić ją według określonego protokołu, który pomaga zespołowi wyznaczać cele terapii i podejmować decyzje w uporządkowany sposób.
Współczesna kardiologia odchodzi od zachowawczego modelu leczenia na rzecz wczesnej interwencji. Najnowsze doniesienia z kongresu American College of Cardiology w Nowym Orleanie, w tym wyniki przełomowych badań Ez-PAVE oraz VESALIUS, potwierdzają, że walka o niższe stężenia cholesterolu LDL przekłada się na realne korzyści kliniczne. - Szybkie osiągnięcie i konsekwentne utrzymanie celu terapeutycznego nie powinno być dziś wyjątkiem, lecz standardem – przekonuje prof. Maciej Banach, analizując kluczowe trendy, które zmieniają oblicze prewencji sercowo-naczyniowej.
Praktyka kliniczna potwierdza, że w przypadku części badań powinna być zastosowana inna technika lub zostały one wykonane nadmiarowo, natomiast obecnie nie mamy dobrych polskich danych o skali zagadnienia. Trzeba zachować ostrożność, żeby nie wylać dziecka z kąpielą i pod szyldem ochrony przed promieniowaniem nie ograniczyć pacjentom dostępu do diagnostyki – mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. Edyta Szurowska, konsultant krajowa w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej.
Bezpieczeństwo pacjenta zależy nie tyle od samych kompetencji personelu, co od organizacji pracy, a główne źródła błędów da się przewidzieć - to jeden z wniosków z badania Human Factors przeprowadzonego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. prof. W. Orłowskiego CMKP. Autorzy raportu wskazują przede wszystkim na potrzebę standaryzacji przekazania pacjenta oraz integracji systemu informacji klinicznej.
Towarzystwo Internistów Polskich (TIP) finalizuje aktualizację wytycznych dotyczących zapobiegania terapii daremnej poza oddziałami intensywnej terapii. Jak zapowiada prof. Wojciech Szczeklik, nowa wersja dokumentu mocniej wyeksponuje nie tylko kwestie definicji i procedur, ale też standard postępowania wobec pacjentów, którzy nie mogą już sami podejmować decyzji.
Pierwsze polskie wytyczne dotyczące dostępów centralnych u pacjentów krytycznie chorych, opracowane przez ekspertów Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii zgodnie z metodologią GRADE, mają ujednolicić praktykę i ograniczyć ryzyko powikłań. Jak podkreśla dr hab. Mateusz Zawadka, dokument nie tylko porządkuje wybór miejsca kaniulacji i techniki zabiegu, ale też jasno pokazuje siłę rekomendacji oraz poziom dowodów stojących za poszczególnymi zaleceniami.
Mogą zgłaszać mniejsze dolegliwości, lżejszy ból, a mimo to być ciężko chorzy, mogą szybciej i głębiej wpadać we wstrząs, a uporczywe wymioty to w ich przypadku sygnał alarmowy – pacjenci po operacjach bariatrycznych potrzebujący doraźnej pomocy medycznej w szpitalnym oddziale ratunkowym lub w innym miejscu mogą manifestować nietypowe objawy i wymagają w związku z tym szczególnej uwagi.
Prawie 4 miliony zgonów rocznie z powodu chorób sercowo-naczyniowych zależnych od cholesterolu LDL wymaga od lekarzy stosowania wszystkich skutecznych narzędzi terapeutycznych. Prof. Maciej Banach analizuje skuteczność m.in. berberyny, monakoliny K i kwasów omega-3 w kontekście najnowszych danych oraz zmian w wytycznych Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego 2026.
Najnowsze wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego upraszczają klasyfikację nadciśnienia tętniczego oraz kładą nacisk na wcześniejsze leczenie, a także szersze wykorzystanie pomiarów domowych i całodobowych - wymienia istotne modyfikacje zaleceń prof. dr hab. n. med. Agnieszka Tycińska.
Polscy eksperci wskazują, że nowe amerykańskie wytyczne żywieniowe różnią się w kilku kluczowych obszarach od krajowych zaleceń. Ostrzegają, że promowanie produktów o wyższej zawartości tłuszczu bez odpowiedniej edukacji żywieniowej może sprzyjać nadwyżce energetycznej i pogorszeniu profilu lipidowego, zwracając uwagę m.in. na odmienne podejście do pełnoziarnistych zbóż, rodzaju nabiału i udziału czerwonego mięsa w diecie.
Nowe wymagania dla pielęgniarek anestezjologicznych, lekarzy kierujących oddziałami anestezjologii i intensywnej terapii i pielęgniarek oddziałowych będą obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Resort zdrowia zdecydował się za to po raz kolejny odsunąć wdrożenie pozostałych elementów standardu organizacyjnego w anestezjologii i intensywnej terapii.
Nowe zalecenia Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) podkreślają konieczność rutynowego przesiewu zaburzeń snu, lęku i depresji u pacjentów kardiologicznych - zwłaszcza z niewydolnością serca, gdzie problem dotyczy ok. 30-70 proc. chorych. Wstępna ocena opiera się na prostych pytaniach. Pozytywna odpowiedź powinna skłaniać nas do podjęcia dalszych interwencji. Szczegółowe informacje o diagnostyce, testach i działaniach terapeutycznych można znaleźć również w polskim stanowisku ekspertów opracowanym przez Asocjację Niewydolności Serca PTK i Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, z których warto korzystać - tłumaczy prof. Agnieszka Pawlak.
Zwiększenie dostępu do znieczuleń zewnątrzoponowych, dodanie nowych badań diagnostycznych, zwiększenie roli położnych w opiece nad kobietami ciężarnymi - to niektóre ze zmian, które zakłada projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie opieki okołoporodowej.
W ostatnich dekadach zapalenie mięśnia sercowego przeszło drogę z peryferii kardiologii do centrum uwagi klinicystów. Nowe wytyczne ESC porządkują diagnostykę i leczenie - choć wciąż w dużej mierze opierają się wyłącznie na praktyce klinicznej, a nie na rzetelnych dowodach naukowych. - To potrzebny dokument, ale oparty na konsensusie ekspertów - musimy go jak najszybciej wzmocnić solidnymi badaniami - podkreśla kardiolog prof. Krzysztof Ozierański.
Przedstawiamy wybrane aspekty Wytycznych postępowania w nadciśnieniu tętniczym, opracowane wspólnie przez Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) oraz Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK). Rekomendacje te odzwierciedlają współczesne podejście do nadciśnienia tętniczego, które jest najczęstszym i jednocześnie potencjalnie odwracalnym czynnikiem ryzyka choroby sercowo-naczyniowej.
Podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology, ESC), który odbył się w dniach 29 sierpnia–1 września w Madrycie, ogłoszono pięć nowych wytycznych. O ich znaczeniu, przełomowych zmianach i perspektywach wdrożenia w Polsce rozmawiamy z prof. Robertem Gilem, prezesem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Na kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Madrycie ogłoszono nowe wytyczne dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych – pierwszą aktualizację od sześciu lat. Choć oczekiwano rewolucyjnych zmian, dokument okazał się jedynie uzupełnieniem zaleceń z 2019 roku, pozostawiając wiele pytań bez odpowiedzi. O tym, co w nowych rekomendacjach jest krokiem naprzód, a co źródłem rozczarowania, mówi prof. Maciej Banach, który zapowiada, że przygotowywane polskie wytyczne będą bezpośrednio nawiązywały do ostatnich wyników najważniejszych badań i zdecydowanie lepiej odpowiedzą na realia codziennej praktyki klinicznej.
Zwiększenie liczebności grupy z dotychczasowych 5 do 6 osób podczas zajęć klinicznych przekładać się będzie na zmniejszenie efektywności kształcenia i jakości zabiegów, a także na stan zdrowia pacjentów - uważa Naczelna Rada Lekarska w opinii na temat zaproponowanych zmian w standardzie kształcenia lekarzy i lekarzy dentystów.
Zdaniem anestezjologa prof. Wojciecha Szczeklika wciąż istnieje wiele nieporozumień dotyczących odstąpienia od terapii daremnej. Przede wszystkim - jak zaznaczył - nie oznacza ona zaprzestania leczenia. Nigdy nie jest to też decyzja podejmowana samodzielnie i pochopnie.
Zmiany organizacyjne dotyczące łagodzenia bólu porodowego, które powinny przyczynić się do większej dostępności do znieczulenia zewnątrzoponowego, zobowiązanie podmiotów leczniczych do zapewnienia kobiecie w ciąży możliwości zapoznania się z wybranym miejscem porodu i wcześniejszej konsultacji z anestezjologiem - to niektóre zmiany zaproponowane w nowym standardzie opieki okołoporodowej.
Podmioty lecznicze będą miały czas do 30 czerwca 2025 r. - a nie do końca 2024 r. - na dostosowanie się do standardu organizacyjnego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, przewiduje projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia przekazany do konsultacji.