Profilaktyka

Program szczepień przeciw HPV jest adresowany zarówno do dziewcząt, jak i do chłopców — przypomina prof. Andrzej Nowakowski. Ekspert podkreśla, że szczepienie chroni nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także przed innymi nowotworami i chorobami związanymi z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego. Rozprawia się też z najczęstszymi mitami i wskazuje, co Polska musi zrobić, by realnie zbliżyć się do eliminacji raka szyjki macicy jako problemu zdrowia publicznego.

Eksperci biorący udział w Vaccine Meeting 2026 wskazywali na potrzebę wprowadzenia modelu krótkiej ścieżki do zaszczepienia, w którym bezpłatne szczepienie mogłoby być zrealizowane podczas jednej wizyty w przychodni POZ. - Szczepienia zalecane powinny być finansowane zadaniowo (fee for service), a wymogiem rozliczenia powinno być prawidłowe zaraportowanie wykonanej usługi - uważa prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.

Internet i media społecznościowe stały się dziś jednym z głównych źródeł wiedzy o zdrowiu. Jeśli zabraknie w nich lekarzy, tę przestrzeń szybko wypełnią uproszczenia, mity i pseudonauka – podkreśla prof. Marzena Dębska. Wskazuje również na konieczność wczesnego rozpoczynania edukacji zdrowotnej i wyjaśnia, dlaczego współczesna medycyna potrzebuje nie tylko faktów, ale i przystępnego języka.

Narodowy Fundusz Zdrowia zamierza ograniczyć finansowanie kluczowych badań diagnostycznych, co może doprowadzić do paraliżu profilaktyki, w niektórych ośrodkach nawet już w połowie roku. Prof. Wojciech Marlicz zwraca uwagę. iż bariera ekonomiczna dla placówek medycznych to w praktyce potencjalny wzrost ryzyka zachorowania na nowotwór u pacjentów czekających na diagnostykę.

W sezonie 2025/2026 liczba osób zaszczepionych przeciw grypie wzrosła w Polsce o 28 proc., przekraczając próg 2,3 mln – wynika z danych Centrum e-Zdrowie. Co trzeci pacjent szczepionkę przyjął w aptece. Dane z pierwszego kwartału 2026 r. potwierdzają, że zachorowań na grypę jest wyraźnie mniej niż przed rokiem. – To dowód na to, że wprowadzone ułatwienia po prostu działają - mówi prof. Adam Antczak.

To nie dopalacze czy substancje odurzające, ale leki z domowej apteczki stanowią dziś główne wyzwanie dla toksykologów i lekarzy SOR. Dr n. med. Eryk Matuszkiewicz alarmuje: aż 70 proc. hospitalizacji toksykologicznych to efekt nadużywania farmaceutyków, często przyjmowanych nieświadomie w ramach niebezpiecznej polipragmazji.

Nowoczesne zdrowie publiczne nie może dziś opierać się wyłącznie na wiedzy i ogólnych rekomendacjach. Jak podkreśla dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny, kluczowe stają się wiarygodne dane dostępne w czasie rzeczywistym oraz umiejętność wpływania na decyzje zdrowotne społeczeństwa. Bez tego trudno skutecznie reagować na zagrożenia epidemiologiczne, planować profilaktykę i odbudowywać zaufanie do działań instytucji publicznych.

Nie moralizuje, lecz tłumaczy. Nie straszy, ale porządkuje fakty i pokazuje konsekwencje. Dr Eryk Matuszkiewicz - uhonorowany tytułem Promotor Wiedzy w rankingu Lista Stu 2025 - od lat uczy, że leki OTC i suplementy diety nie są z definicji bezpieczne, a samoleczenie ma swoją cenę. W pracy dydaktycznej i w mediach stawia na praktyczny przekaz, dzięki któremu rzetelna wiedza ma szansę wygrać z internetowym szumem.

Czy post w mediach społecznościowych może uratować życie? Prof. Marzena Dębska udowadnia, że tak. Łącząc misję medyczną z pasją do słowa, od lat uczy Polki, jak dbać o siebie mądrze, świadomie i bez wstydu. W świecie medycznych mitów stawia na fakty, przywracając rangę profilaktyce HPV i merytorycznej dyskusji o menopauzie.

Profilaktyk został powołany po to, aby przejąć część zadań związanych z edukacją zdrowotną i wspieraniem pacjenta w działaniach prewencyjnych – obszarów, które w codziennej praktyce klinicznej często pozostają na drugim planie. Jego rolą jest nie tylko przekazywanie informacji, ale także motywowanie i prowadzenie przez ścieżkę badań profilaktycznych. - To zawód powołany po to, aby zmieniać zachowania zdrowotne – mówi prof. Monika Burzyńska, mająca prawo do wykonywania zawodu profilaktyka.

Niewłaściwy dobór słów w relacji z pacjentem może zaprzepaścić szansę na skuteczną terapię, a uprzedzenia wobec osób z otyłością stają się barierą już na etapie pierwszej wizyty lekarskiej. Adrianna Sobol podkreśla, że w obliczu choroby przewlekłej język musi stać się kluczowym narzędziem wsparcia, którego nadrzędnym celem jest motywowanie, a nie wykluczanie chorego.

Profilaktyka przestaje być jedynie zapisem w dokumentach, a staje się realnie finansowanym priorytetem. Rok 2025 był przełomowy, a 2026 będzie czasem optymalizacji i walki o każdego pacjenta – wskazywali eksperci podczas konferencji „Wyzwania Zdrowotne”, zorganizowanej przez „Puls Medycyny”. Sukces zależy teraz od tego, czy uda się przekonać Polaków, że ich zdrowie jest w ich własnych rękach.

Rok 2025 był czasem przełomowych decyzji systemowych w Głównym Inspektoracie Sanitarnym. Ogólnopolska weryfikacja prawie 7,5 mln kart szczepień, publiczny portal danych epidemiologicznych oraz wdrożenie szczepień w aptekach to działania, które realnie wzmocniły bezpieczeństwo zdrowotne państwa. Dr Paweł Grzesiowski, laureat 5. miejsca na Liście Stu 2025, przybliża kulisy misji, w której sukcesem jest zapobieganie zagrożeniom, zanim staną się one odczuwalne dla społeczeństwa.

– Profilaktyka musi być fundamentem systemu ochrony zdrowia – podkreśla minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, laureatka 8. miejsca na Liście Stu 2025. Wśród priorytetów na 2026 rok wymienia rozwój centralnej e-rejestracji, wzmocnienie działań profilaktycznych oraz zmiany w organizacji szpitali.

Zmiany personalne, rosnące wyzwania demograficzne oraz trudności w finansowaniu pokazują, że polska ochrona zdrowia potrzebuje spójnej, wieloletniej strategii. Senator Beata Małecka-Libera mówi o konieczności przebudowy modelu opieki, wzmocnieniu profilaktyki i realnym zakorzenieniu zdrowia publicznego w polityce państwa. „Bez świadomego społeczeństwa nie poprawimy wyników zdrowotnych, nawet przy najlepszych terapiach” – podkreśla laureatka 3. miejsca na Liście Stu 2025.

Pojęcie marketingu otyłości od ponad 20 lat kształtuje globalną debatę o zdrowiu, a teraz staje się kluczowym elementem walki z epidemią nadwagi w Polsce. Marta Pawłowska alarmuje, że obecne mechanizmy rynkowe promują styl życia, który utrudnia Polakom dbanie o prawidłową masę ciała.

Europejska Agencja Leków (European Medicines Agency – EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu szczepionki mCombriax – pierwszej skojarzonej szczepionki mRNA przeciw COVID-19 i grypie sezonowej, przeznaczonej dla osób od 50. roku życia. Preparat umożliwia uzyskanie ochrony przeciw obu chorobom w ramach jednego podania – informuje EMA.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) odmówiła rozpatrzenia wniosku o zatwierdzenie nowej generacji szczepionki przeciwko grypie firmy Moderna, opracowanej w technologii mRNA. Decyzja FDA nie dotyczy jednak bezpieczeństwa ani skuteczności samej szczepionki.

Nieaktualne, wyrwane z kontekstu i niezweryfikowane dane stały się pożywką dla dezinformacji w sprawie szczepień przeciw HPV po tym, jak minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zapowiedziała w radiowym wywiadzie, że będą one obowiązkowe. Obecnie decyzja ws. podania dziecku szczepionki należy do rodziców, a poziom wyszczepialności jest niski, oscylując wokół 18 proc. uprawnionych.

Centrum Zdrowia i Profilaktyki Onkologicznej w Warszawie to projekt skoncentrowany na wczesnym wykrywaniu nowotworów oraz sprawnym przeprowadzeniu pacjenta przez diagnostykę i kolejne kroki profilaktyki. Centrum łączy doświadczenie specjalistów, diagnostykę opartą na nowoczesnym sprzęcie i technologiach obrazowania oraz zaawansowaną analitykę laboratoryjną, w tym badania genetyczne. Powołano także konsultantkę społeczną: pacjentkę onkologiczną, która łączy perspektywę medyczną z doświadczeniem pacjenta i wspiera projektowanie ścieżki opieki.

Po raz kolejny Stowarzyszenie Dziennikarzy dla Zdrowia uhonorowało autorów, którzy w mijającym roku wyróżnili się profesjonalizmem i walorami edukacyjnymi w podejmowaniu tematów z obszaru zdrowia. W konkursie oceniono 806 publikacji w czterech kategoriach: prasa, radio, telewizja i internet. 5 laureatów konkursu jest z redakcji “Pulsu Medycyny”.

Choroby układu krążenia pozostają główną przyczyną utraty zdrowia w Polsce, a różnice między regionami nie znikają. Bez inwestycji w profilaktykę, nawet najlepiej dofinansowany system nie sprosta wyzwaniom zdrowotnym w perspektywie kolejnych 30 lat. – Szczególnie intensywnych działań profilaktycznych wymaga Łódź – wskazuje dr n. med. Roman Topór-Mądry.

- W 2025 roku, w ramach Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, wypracowano wiele rekomendacji, które zostaną przekazane minister zdrowia - zapowiedziała przewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia Beata Małecka-Libera, wyrażając nadzieję, że opracowane rozwiązania będą użyteczne w dalszych pracach w resorcie.

Szczepienia przeciw grypie i innym zakażeniom układu oddechowego chronią nie tylko przed samą infekcją i jej bezpośrednimi powikłaniami. Zmniejszają także ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, ograniczają antybiotykooporność, mogą obniżać ryzyko demencji, niektórych nowotworów i wzmacniają odporność ogólną - podkreśla prof. Piotr Rzymski.

W wykazie szczepień ochronnych przeprowadzanych w aptece, które mogą być w całości lub w części finansowane ze środków publicznych, pojawiło się 6 nowych pozycji. Od kiedy kolejne szczepienia w aptekach będą refundowane?

Edukacja, innowacje i bezpieczeństwo systemu ochrony zdrowia – to hasła, które najlepiej oddają Rok Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki z perspektywy Izby POLMED. Minione miesiące przyniosły intensywne działania, merytoryczne debaty oraz konkretne efekty wzmacniające rolę wyrobów medycznych w polskim i europejskim systemie ochrony zdrowia.

Realizacja szczepień w Polsce jest na wysokim poziomie w pierwszych dwóch latach życia, jednak w kolejnych rocznikach sytuacja wygląda już gorzej – mówi prof. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Jak podkreśla, osiągnięcie odporności zbiorowej w Polsce, zwłaszcza w kontekście takich chorób jak odra, staje się coraz trudniejsze, a decyzje Ministerstwa Zdrowia ws. profilaktyki chorób zakaźnych często nie uwzględniają rekomendacji specjalistów.

W sezonie grypowym 2025/26 odnotowano już rekordową liczbę szczepień przeciwko grypie – wynika z najnowszych danych „Raportu o chorobach zakaźnych”. Do końca listopada 2025 r. zaszczepiło się przeciwko grypie ponad 2 mln Polaków, o ponad 200 tys. więcej niż w całym poprzednim sezonie 2024/25.

My mężczyźni cały czas uważamy, że jesteśmy piękni, zdrowi, młodzi, damy radę - powiedział dr Marcin Karolewski z NRL w Senacie podczas konferencji poświęconej zdrowiu mężczyzn w Polsce. - Dzisiaj największy problem mamy z tym, żeby mężczyźni w wieku 30-40 lat zaczęli się badać po to, żeby być zdrowymi w wieku 60-70 lat - wskazał.

Polska znajduje się wśród krajów UE o najwyższej umieralności z powodu raka piersi, a wykorzystanie potencjału medycyny pracy oraz narzędzi cyfrowych i personalizowanych zaproszeń może odwrócić ten trend - mówili eksperci, podczas posiedzenia Senackiej Komisji Zdrowia poświęconemu analizie dwóch nowych raportów Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, które szczegółowo opisują przyczyny niskiej zgłaszalności na mammografię i przedstawiają gotowe do wdrożenia rozwiązania systemowe.