Ogromny zakres wiedzy i obowiązków lekarza onkologa, coraz większa odpowiedzialność zawodowa i prowadzony w niektórych ośrodkach feudalny system zarządzania - to jedne z przyczyn małego zainteresowania młodych medyków specjalizacją z onkologii, na które wskazują eksperci.
Na Mazowszu jest 27 ośrodków, w których operuje się raka jajnika. Jednak tylko 2-3 z nich ma w tym duże doświadczenie - w reszcie placówek przeprowadza się 1-2 operacje rocznie. Pojawia się pytanie, czy powinny one otrzymywać refundację za taką procedurę, która - co należy zauważyć - jest bardzo wysoko finansowana - mówi dr Anna Dańska-Bidzińska.
Rok 2023 był w polskiej onkologii przełomem, gdyż wówczas refundacją objęto rekordową ilość innowacyjnych terapii - wskazuje Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektorka Onkofundacji Alivia. Na jakie jeszcze pozytywne zmiany mogli liczyć chorzy na nowotwory? Jakich celów nie udało się zrealizować?
W Polsce należy stworzyć program szczepień ochronnych dla dorosłych na wzór tego dla dzieci i młodzieży. – Jednak dla każdej osoby powinien on być układany indywidualnie. Inaczej należy zaplanować szczepienia dla chorego np. na cukrzycę, a inaczej dla pacjenta onkologicznego. Innymi zasadami należy się kierować, wybierając szczepienia dla starszego mężczyzny, a innymi w przypadku 40-letniej kobiety — mówi dr n. med. Grażyna Cholewińska, wojewódzki konsultant w dziedzinie chorób zakaźnych dla województwa mazowieckiego.
Konieczna jest deczarnkizacja systemu kształcenia lekarzy, a więc wycofanie pozytywnych opinii dotyczących uczelni niespełniających kryteriów jakości nauczania przyszłych medyków - zaapelował do przyszłej minister zdrowia w rozmowie z “Pulsem Medycyny” Łukasz Jankowski. Jednocześnie zaprasza Izabelę Leszczynę na spotkanie w siedzibie Naczelnej Rady Lekarskiej, które odbędzie się 15 grudnia.
Mamy duży problem z diagnostyką raka płuca w Polsce. Jest ona wydłużona i średnio trwa od 3 do nawet 6 miesięcy. Skutkiem przedłużającej się diagnostyki jest utrata szansy na wdrożenie optymalnego dla pacjenta standardu terapii - mówi Aleksandra Wilk, dyrektor Sekcji Raka Płuca Fundacji TO SIĘ LECZY.
1 czerwca 2023 roku ruszyły powszechne, dobrowolne i darmowe szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego dzieci w wieku 12 i 13 lat, które chronią m.in. przed rakiem szyjki macicy. Jednak szczepienia są tylko jednym z elementów profilaktyki tego nowotworu. Co jeszcze się na nią składa? – wyjaśnia w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. Robert Jach, prezes Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy.
Pacjenci z przerzutowym, opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z obecnością mutacji w genach BRCA mają obecnie dostęp do leczenia celowanego. Jednak warunkiem zastosowania tak skutecznej terapii jest wykonanie diagnostyki molekularnej. Na czym dokładnie ona polega - wyjaśnia dr hab. n. med. Roman Sosnowski.
Aby zapewnić dobrą opiekę medyczną pacjentom, musimy dbać o dostępność usług. Z badań wynika, że na tę dostępność mamy po części wpływ my sami. W związku z tym apelujemy o to, żeby pacjenci odwoływali wizyty lekarskie, na które nie mogą przyjść. Dzięki rozwiązaniom takim jak aplikacja z portalem pacjenta, nie jest to skomplikowana procedura – przekonuje Karolina Helmin-Biercewicz, członek Zarządu PZU Zdrowie SA – podmiotu medycznego zaangażowanego w kampanię „Odwołuję. Nie Blokuję”.
Ograniczony odsetek chorych na przerzutowego opornego na kastrację raka gruczołu krokowego może skorzystać z drugiej, trzeciej i kolejnych linii leczenia. Co jest kluczem do ich skutecznego leczenia – wyjaśnia dr hab. Jakub Żołnierek.
Podczas tegorocznego kongresu Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej przedstawiono m.in. wyniki badań dotyczących spersonalizowanej szczepionki przeciwnowotworowej mRNA u chorych na czerniaka skóry. „Ten sposób postępowania jest bardzo uniwersalny i w przyszłości może być wykorzystany w leczeniu innych rodzajów nowotworów, nie tylko czerniaka” – mówi prof. Piotr Rutkowski, którego poprosiliśmy o przedstawienie najciekawszych doniesień z ESMO 2023 nt. mięsaków i czerniaków.
Obecnie diagnostyka molekularna w raku gruczołu krokowego ma znaczenie w poszukiwaniu mutacji w specyficznych genach naprawy DNA - BRCA1 i BRCA2. Jednak w przyszłości kontekst będzie dużo szerszy - przekonuje dr hab. Jakub Żołnierek.
Wzrasta liczba młodych dorosłych z rakiem jelita grubego. Średni wiek zachorowania wynosi 67 lat. Tymczasem na całym świecie przybywa pacjentów, u których ten nowotwór rozpoznaje się przed 50. rokiem życia - zaalarmował prof. Lucjan Wyrwicz podczas debaty zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Onkologiczne.
Trwają prace nad wprowadzeniem testu HPV-DNA do programu profilaktyki raka szyjki macicy na miejsce klasycznej cytologii. Prawdopodobnie nastąpi to w 2024 r. Test HPV-DNA pozwala z ogromną dokładnością, bo przekraczającą 90 proc., identyfikować kobiety zagrożone rozwojem raka szyjki macicy - mówi prof. Andrzej Nowakowski, kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Polsce.
Cieszymy się, że kapituła konkursu doceniła nie tylko nasz wysiłek, ale całego naszego zespołu - lekarzy, terapeutów, psychologów, ortotyków, radiologów i innych specjalistów. To cały sztab ludzi, który czuwa nad tym, aby opieka, którą możemy zaoferować pacjentom z mózgowym porażeniem dziecięcym, była na jak najwyższym poziomie - mówią dr n.med. Jarosław Michał Deszczyński oraz lek. Tomasz Albrewczyński z Paley European Institute, laureaci konkursu Złoty Skalpel 2023.
Jeśli w rodzinie wystąpił rak piersi lub jajnika, należy zgłosić się do onkologicznej poradni genetycznej. Każda osoba z obciążonym wywiadem rodzinnym może bezpłatnie wykonać badania pod kątem nosicielstwa mutacji genetycznych wysokiego ryzyka, m.in. BRCA1 i BRCA2. Takim testom powinni zostać poddani także mężczyźni. Mogą oni odziedziczyć, np. po swojej mamie, mutacje genów BRCA i przekazać je swoim dzieciom, w tym córkom – przekazali eksperci podczas debaty „Pulsu Medycyny”.
Terapie komórkowe to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów medycyny. Mają one zastosowanie przede wszystkim w onkologii, ale wskazań pozaonkologicznych z roku na rok jest coraz więcej – mówi prof. dr hab. n. med. Jan Styczyński, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej, który wraz z zespołem zajął trzecie miejsce w konkursie Złoty Skalpel 2023.
Pacjentki, które zakończyły leczenie onkologiczne, często albo nie pamiętają, albo nie są świadome powikłań kardiologicznych terapii przeciwnowotworowej. Tymczasem w obserwacji odległej niekiedy ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych jest wyższe niż z powodu nowotworu. W niektórych przypadkach ryzyko zgonu z powodów kardiologicznych już w ciągu kilku lat od zakończenia leczenia onkologicznego przewyższa ryzyko zgonu z powodu choroby nowotworowej – powiedziała dr Magdalena Zaborowska-Szmit, relacjonując doniesienia z Global Cardio Oncology Summit 2023.
Przyjmowanie kwasu foliowego jest niezwykle ważne w okresie prekoncepcyjnym, w ciąży oraz w trakcie laktacji. U płodu zmniejsza ryzyko wystąpienia przede wszystkim wad cewy nerwowej, z kolei u przyszłej matki — m.in. ryzyko poronienia. Jakie są zasady suplementacji kwasu foliowego w tym szczególnym czasie, wyjaśnia dr hab. Aneta Czerwonogrodzka-Senczyna z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Lekarz POZ ogrywa istotną rolę zarówno w profilaktyce i wczesnej diagnostyce nowotworów krwi, jak i po zakończeniu leczenia hematoonkologicznego. - Odsetek wyleczonych pacjentów hematoonkologicznych czy tych, którzy są w remisji, jest coraz większy. Poradnie i oddziały hematologiczne są więc coraz bardziej obciążone. Jednocześnie zmagamy się z niedoborem hematologów. Dlatego taki pacjent powinien znaleźć się pod opieką poradni POZ, gdzie nie wymaga specjalnego nadzoru, tylko rutynowego postępowania – mówi prof. Tomasz Wróbel.
Echokardiografia i oznaczanie markerów są niewystarczające w monitorowaniu chorych na nowotwory z ryzykiem sercowo-naczyniowym. Kolejnym krokiem w rozwoju kardioonkologii powinien być telemonitoring kardiologiczny tej grupy pacjentów – to jeden z wniosków płynących z kongresu Global Cardio-Oncology Summit 2023. O jego podsumowanie poprosiliśmy prof. Sebastiana Szmita, członka Komitetu Naukowego kongresu.
Zakłada się, że średni czas trwania porady specjalistycznej wynosi 15-20 minut. Jednak gdyby ze stoperem w ręce policzyć, ile rzeczywiście czasu lekarz specjalista przeznacza na pacjenta, okazuje się, że jest to może 5 minut. Reszta przeznaczana jest na papierologię.
Pierwszego dnia XXVI Kongresu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej odbyła się sesja edukacyjna zatytułowana „Kryzys narządowy u chorych na raka piersi — trudne decyzje w praktyce kliniczne”, o której omówienie poprosiliśmy dr hab. n. med. Barbarę Radecką, ordynatora Kliniki Onkologii Opolskiego Centrum Onkologii i Uniwersytetu Opolskiego.
Istnieją ograniczone dane na temat dysproporcji rasowych/etnicznych i społeczno-ekonomicznych, które mogą mieć wpływ na dostęp do opieki kardioonkologicznej i wyniki leczenia pacjentów doświadczających powikłań kardiologicznych terapii przeciwnowotworowej. Aby uzupełnić te luki, eksperci zrzeszeni w Międzynarodowym Towarzystwie Kardio-Onkologicznym (IC-OS) utworzyli pierwszy Globalny Rejestr Kardio-Onkologiczny.
Zarówno choroba nowotworowa, jak i leczenie onkologiczne mają destrukcyjny wpływ na układ rozrodczy, co może znacznie zmniejszyć lub nawet całkowicie uniemożliwić szansę na posiadanie potomstwa po zakończeniu terapii. Dlatego tak ważne jest wcześniejsze zabezpieczenie płodności pacjentów onkologicznych, o czym dyskutowano podczas tegorocznego kongresu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.
Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego standaryzują postępowanie, zmniejszają ryzyko nieskutecznych lub potencjalnie szkodliwych praktyk oraz błędów w sztuce lekarskiej, a także poprawiają wyniki leczenia, jak również zwiększają efektywność kosztową leczenia - podkreślają eksperci podczas spotkania zorganizowanego przez PTO.
Brak realizacji zadań, przesunięcie w czasie terminu zakończenia prac dla wielu z nich, nieprecyzyjna sprawozdawczość oraz brak wydatkowania środków – to najważniejsze zarzuty Onkofundacji Alivia wobec Narodowej Strategii Onkologicznej. Z raportu przygotowanego na zlecenie fundacji wynika, że jedynie 35% zadań określonych w NSO zostało zrealizowanych na czas.
