Katarzyna Lisowska

Zdrowie nie odegrało większej roli ani w ostatnich wyborach parlamentarnych, ani w prezydenckich. Wśród słynnych „100 konkretów” rządu też nie było jego gwiazdą. Ale wiele wskazuje na to, że w kolejnej kampanii może stać się jedną z najostrzejszych politycznych broni. Przedsmak już dostaliśmy, gdy Przemysław Czarnek ogłosił, że państwo Tuska urządza kobietom „piekło”.

Standaryzacja rekrutacji, nowoczesne metody egzaminowania oraz rola sztucznej inteligencji w edukacji medycznej – to główne tematy poruszane w czasie Konwentu Dziekanów Uczelni Medycznych, który odbył się w Gdańsku.

Ministerstwo Zdrowia zapowiada uporządkowanie systemu badań genetycznych i możliwe włączenie nowych testów do koszyka świadczeń gwarantowanych. Eksperci wskazują, że szerszy dostęp do diagnostyki genetycznej poprawiłby dobór terapii onkologicznych i przyniósł oszczędności dla systemu.

Na początku 2026 r. spadła terminowość badań w diagnostyce onkologicznej w porównaniu z poprzednimi latami - wynika z danych NFZ. Eksperci zwracają uwagę, że część pacjentów trafia do systemu dopiero na etapie leczenia szpitalnego. W niektórych województwach nawet 40 proc. kart DiLO zakładanych jest w szpitalu, co oznacza, że wcześniejszy etap diagnostyki tych chorych nie jest monitorowany.

W „Pulsie Medycyny” piszecie, że na Liście Stu nie ma przypadków. To bardzo trafia w mój sposób myślenia o zdrowiu. W 2025 r. tych znaków było kilka i każdy prowadził w jednym kierunku: system ma działać tak, aby pacjent nie musiał z nim walczyć – mówi minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, laureatka 8. miejsca na Liście Stu 2025.

Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło prace nad ustawą o refundacji indywidualnej. Nowe przepisy mają połączyć funkcjonujące dziś równolegle mechanizmy dostępu do terapii, w tym m.in. RDTL, import docelowy oraz program Compassionate Use.

– Profilaktyka musi być fundamentem systemu ochrony zdrowia – podkreśla minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, laureatka 8. miejsca na Liście Stu 2025. Wśród priorytetów na 2026 rok wymienia rozwój centralnej e-rejestracji, wzmocnienie działań profilaktycznych oraz zmiany w organizacji szpitali.

NFZ chce zmienić sposób finansowania ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w obszarze nielimitowanej, kosztochłonnej diagnostyki. – Minister zdrowia postawiła przed nami zadanie racjonalizacji kosztów w budżecie NFZ. Proponujemy nowy model finansowania świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych. Zakłada on wprowadzenie stawki degresywnej po przekroczeniu wartości umowy. Zamiast 100 proc. ceny, płacilibyśmy 40 proc. za nadwykonania – powiedział prezes NFZ Filip Nowak. Jak dodał, rozliczenie tych świadczeń odbywałoby się po zakończeniu roku, a nie – jak obecnie – co kwartał.

Śmierć chorego to zawsze niezwykle trudny temat. Najczęściej jest to ogromny cios dla całego zespołu. Staramy się jednak, szczególnie przy wprowadzaniu nowych metod, by jedno niepowodzenie nie przekreśliło szans kolejnych chorych. Wykonaliśmy pierwszą autotransplantację około rok temu. Operacja ostatecznie się nie powiodła i chora zmarła. Byliśmy przygotowani i zrobiliśmy wszystko najlepiej, jak potrafiliśmy, ale nie wszystko da się kontrolować. To był ogromny cios - mówi prof. Michał Grąt, konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii klinicznej, który w rankingu Lista Stu został uznany za osobę mającą największy pozytywny wpływ na medycynę i system ochrony zdrowia w Polsce w 2025 r.

Do apteki przychodzą nie tylko chorzy, ale także osoby zdrowe – po suplementy, środki przeciwbólowe, testy czy poradę. Wielu pacjentów właśnie tam kieruje swoje pierwsze kroki zamiast do lekarza, często próbując leczyć się samodzielnie. To sprawia, że farmaceuta staje się w praktyce pierwszym kontaktem w systemie ochrony zdrowia. – Nawet jeżeli mamy najlepszą infrastrukturę, to bez aktywnego zaangażowania odbiorcy ona nie zacznie działać – podkreśla Mariusz Kisiel, prezes Związku Aptek Franczyzowych, wskazując, że apteki mogą odegrać kluczową rolę w edukacji zdrowotnej i wzmacnianiu profilaktyki w Polsce.

Przed Ministerstwem Zdrowia protestują dziś przedstawiciele szpitali powiatowych i samorządów. Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, w rozmowie z "Pulsem Medycyny" odniósł się do tzw. ustawy podwyżkowej i po raz kolejny podkreślił, że konieczne jest odrębne finansowanie wzrostu wynagrodzeń. - Nie obarczajmy szpitali ustawą, którą przyjęli politycy. Czekamy na działania resortu zdrowia w tej sprawie do końca marca. W przeciwnym razie protest będzie eskalował - zapowiedział Malinowski.

Obecnie istnieje sporo wolnych miejsc akredytacyjnych na specjalizację z chorób zakaźnych. Liczba miejsc szkoleniowych jest większa niż liczba chętnych, co jest skutkiem niewielkiego zainteresowania tą dziedziną i to jest chyba dziś największe wyzwanie - mówi prof. Miłosz Parczewski, konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych.

Nowe podejście do bezpieczeństwa lekowego, wzmocnienie produkcji oraz zmiany w przepisach refundacyjnych - to główne założenia nowej strategii lekowej na lata 2026-2030, nad którą pracuje Ministerstwo Zdrowia. Jej elementami są nowelizacja ustawy refundacyjnej oraz ustawa o receptach.

W piątek Sejm rozgrzała debata o zasadach kwalifikowania pacjentów onkologicznych do leczenia i funkcjonowaniu systemu kolejkowego w publicznej ochronie zdrowia – na tle nieprawidłowości wykrytych w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA. Parlamentarzyści ostro spierali się o skuteczność nadzoru państwa i odpowiedzialność systemową, mówiąc o łapówkach i „żonglowaniu życiem chorych”. – Nieprawidłowości zawsze będą się zdarzać. Chodzi o to, czy gdy się je zdiagnozuje, jest odpowiednia reakcja. I tu była – podkreślił wiceprezes NFZ Jakub Szulc.

Pokolenie wyżu demograficznego przechodzi na emeryturę, składka zdrowotna przestaje wystarczać, a stabilność finansowa płatnika publicznego staje się kluczowa dla bezpieczeństwa państwa. Prezes NFZ Filip Nowak ostrzega: bez zmian w modelu finansowania system nie będzie w stanie sprostać nadchodzącym wyzwaniom.

Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmianę podejścia do rozwoju kadr medycznych, zarówno w kwestii limitów na studiach lekarskich, jak i mechanizmów płacowych. Zdaniem resortu nie ma dziś uzasadnienia dla dalszego zwiększania liczby miejsc na kierunkach lekarskich, a ustawa o minimalnych wynagrodzeniach spełniła już swoją rolę jako bodziec zachęcający do wyboru zawodów medycznych. – Jesteśmy na drodze do osiągnięcia stabilnej sytuacji kadrowej w horyzoncie kilkunastu lat – mówi Mariusz Klencki, dyrektor Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych w Ministerstwie Zdrowia.

Narastająca lekooporność i nadmierne wykupywanie leków coraz mocniej obciążają system ochrony zdrowia. Podczas konferencji „Wyzwania Zdrowotne 2026”, zorganizowanej przez redakcję "Pulsu Medycyny" eksperci alarmowali, że problemem jest nie tylko 48 mln recept wystawianych w Polsce na antybiotyki rocznie, ale także brak kontroli nad terapią – szczególnie wśród seniorów.

Polska zmienia przepisy dotyczące reklamy aptek po wyroku TSUE. Ministerstwo Zdrowia, tworząc nowe ramy prawne dla dozwolonej reklamy, zamierza utrzymać zakaz oferowania korzyści w zamian za zakup leków oraz nie dopuścić reklamy porównawczej, by zapobiec m.in. „wojnom cenowym”. - Celem proponowanych zmian jest zapewnienie stabilności sektora farmaceutycznego z korzyścią dla pacjentów oraz całego systemu ochrony zdrowia – mówi wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.

Unia Europejska tworzy SAFE dla obronności – czy podobny mechanizm nie powinien objąć także farmację? W obliczu napięć geopolitycznych i doświadczeń pandemii coraz wyraźniej widać, że bezpieczeństwo lekowe stało się elementem strategicznej odporności państwa. Postulat stworzenia „SAFE dla farmacji” wybrzmiał podczas konferencji „Wyzwania Zdrowotne 2026”.

Z końcem marca kończy się okres kontraktowania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. To oznacza, że za chwilę rozpoczną się negocjacje z NFZ dotyczące warunków finansowania na kolejny okres. Z jakimi oczekiwaniami placówki POZ ruszają do tych rozmów? - Zmian w stawce kapitacyjnej - mówi Jacek Krajewski, prezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie.

18 mld zł z KPO ma odmienić polską ochronę zdrowia. Od początku wiązano z tymi środkami nadzieje na rozwój badań, dostęp do innowacyjnych terapii i modernizację opieki nad pacjentami. Dziś coraz częściej pada pytanie: czy ambitne plany wytrzymają zderzenie z realiami? Sprawdzamy, z jakimi przeszkodami mierzą się beneficjenci.

Właściwa wycena świadczeń, jasne zasady finansowania, cyfryzacja dokumentacji oraz partnerska współpraca sektora publicznego i prywatnego to fundamenty bardziej efektywnego i stabilnego systemu ochrony zdrowia. - Takie podejście pozwoli ograniczyć napięcia między sektorami oraz realnie poprawić jakość opieki w kraju – podkreślali uczestnicy debaty organizowanej przez „Puls Medycyny” w ramach konferencji „Wyzwania Zdrowotne 2026”.

Jeśli mówimy o odporności systemu ochrony zdrowia, w tym o bezpieczeństwie lekowym w kontekście przyszłych kryzysów, to jest to moment, w którym powinniśmy odejść od silosowego, fragmentarycznego myślenia. Bezpieczeństwa lekowego nie można postrzegać wyłącznie przez pryzmat samych regulacji dotyczących leków. To element szerszej polityki zdrowotnej, obejmującej również kwestie finansowania systemu, organizacji świadczeń czy stabilności łańcuchów dostaw – powiedziała wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk, otwierając konferencję "Wyzwania Zdrowotne 2026", organizowaną przez "Puls Medycyny" 13 stycznia w Warszawie.

Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania mające na celu jasne określenie miejsca i roli opiekunów medycznych w systemie ochrony zdrowia. To odpowiedź na realne potrzeby kadrowe oraz zmieniające się kompetencje innych zawodów medycznych, przede wszystkim pielęgniarek – tłumaczy wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka. Opiekunowie medyczni mają przejąć część podstawowych czynności opiekuńczych - zarówno w szpitalach, jak i w domach pacjentów.

Projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta, nazywany „lex szarlatan”, jest na finiszu prac rządowych, ale wciąż budzi kontrowersje w części środowiska medycznego i wśród pracodawców. W rozmowie z „Pulsem Medycyny” Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, przyznaje, że nie wszystkie zastrzeżenia udało się uwzględnić. Podkreśla jednak, że nowe uprawnienia - w tym możliwość nakładania wysokich kar finansowych - są niezbędne, by skutecznie chronić pacjentów przed szarlatanerią i medyczną dezinformacją.

Rozwój biotechnologii i innowacji biomedycznych znalazł się w centrum rządowej strategii gospodarczej. Ogłoszona przez Donalda Tuska Rada Przyszłości ma wspierać budowę trwałej przewagi technologicznej Polski oraz rozwój nowych leków, a w jej składzie znalazły się znane postacie ze środowiska medycznego i farmaceutycznego.

Pielęgniarki POZ będą mogły wystawiać zwolnienia do 5 dni przy podejrzeniu infekcji. Nowe uprawnienia zyskają jednak tylko niektóre pielęgniarki - przekazała wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.

Krótsze staże podyplomowe dla lekarzy i lekarzy dentystów, nowy model planowania rezydentur, Państwowy Egzamin Kompetencyjny, nowe uprawnienia dla pielęgniarek oraz większy nacisk na praktyczne umiejętności w kształceniu medyków – takie zmiany proponuje Ministerstwo Zdrowia. Resort przekonuje, że reformy poprawią dostęp pacjentów do świadczeń i pomogą wzmocnić kadrowo mniejsze ośrodki.

Rezydenci -w ślad za głosem prof. dr hab. Agnieszki Szuster-Ciesielskiej- zwrócili się do marszałka Włodzimierza Czarzastego z apelem o przeciwdziałanie rozpowszechnianiu treści niezgodnych z wiedzą medyczną podczas debat parlamentarnych. - W czasach nasilonej dezinformacji odpowiedzialność instytucji publicznych za jakość przekazu ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego społeczeństwa oraz dla zaufania obywateli do państwa i systemu ochrony zdrowia - podkreślają.

Ministerstwo Zdrowia zamierza przyznać AOTMiT i NFZ uprawnienia do pozyskiwania szczegółowych danych o wynagrodzeniach lekarzy, powiązanych np. z konkretnym PWZ. - To droga donikąd, resort wymusi jedynie na dyrektorach szpitali kreatywny sposób podejścia do wynagrodzeń, zamiast zmienić patologię, że szpital zarabia wtedy, kiedy wybiera sobie wysokopłatne procedury - ocenia w rozmowie z "Pulsem Medycyny" prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski.