Nadciśnienie tętnicze to jedno z największych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku – w Polsce dotyka niemal 13 mln dorosłych. Kluczem do skutecznego pokonywania tej choroby są: wczesna diagnostyka, konsekwentne leczenie i edukacja pacjentów. - Regularny pomiar ciśnienia powinien stać się nawykiem zarówno lekarzy, jak i pacjentów – podkreśla prof. dr hab. n. med. Jacek Lewandowski, kardiolog i hipertensjolog.
Wieloletnie, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze pozostaje jedną z głównych przyczyn powikłań sercowo-naczyniowych, mimo szerokiego dostępu do skutecznych terapii. Jak podkreśla prof. Andrzej Januszewicz, fundamentalne znaczenie ma dziś nie tylko obniżenie wartości ciśnienia, lecz także właściwa strategia leczenia – oparta na wczesnym stosowaniu leków złożonych, indywidualizacji celów terapeutycznych i uwzględnieniu wieku oraz chorób współistniejących pacjenta. Nowe europejskie wytyczne porządkują postępowanie, ale jednocześnie wymagają od lekarzy świadomego i krytycznego podejścia w codziennej praktyce.
Najistotniejszym wydarzeniem w hipertensjologii w 2025 r. było opublikowanie zaleceń diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego. Zostały one przygotowane przez dwa towarzystwa: Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) i Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK) - tłumaczy prof. Mieczysław Litwin.
Jak wykazali naukowcy z University of Southern California (USA), nawet przy dobrze kontrolowanym ciśnieniu krwi osoby starsze, których ciśnienie waha się znacznie między uderzeniami serca, mogą być bardziej narażone na uszkodzenie komórek nerwowych i kurczenie się mózgu - informuje „Journal of Alzheimer’s Disease”.
Podczas tegorocznego kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension, ESH), który odbył się w Mediolanie w maju br., prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz został wyróżniony tytułem honorowego członka ESH. Z profesorem rozmawiamy m.in. o przygotowaniach do Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, który w 2026 r. odbędzie się w Gdańsku.
Przedstawiamy wybrane aspekty Wytycznych postępowania w nadciśnieniu tętniczym, opracowane wspólnie przez Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) oraz Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK). Rekomendacje te odzwierciedlają współczesne podejście do nadciśnienia tętniczego, które jest najczęstszym i jednocześnie potencjalnie odwracalnym czynnikiem ryzyka choroby sercowo-naczyniowej.
W ostatni weekend maja 2026 r. Gdańsk będzie miejscem spotkania najwybitniejszych światowych specjalistów zajmujących się nadciśnieniem tętniczym, ale też chorobami kardiometabolicznymi. Kongres Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension, ESH) po raz pierwszy odbędzie się w Polsce. O wyjątkowości tego wydarzenia i jego znaczeniu dla lekarzy różnych specjalności opowiadają przewodniczący Komitetu Organizacyjnego prof. Andrzej Januszewicz i prof. Krzysztof Narkiewicz.
Chcielibyśmy, żeby pacjent z podwyższonym ciśnieniem tętniczym zmienił swój styl życia: zmobilizował się m.in. do badań cholesterolu, zadbał o prawidłową masę ciała oraz regularne pomiary ciśnienia. Chodzi o to, by nie rozwinęło się u niego ciężkie nadciśnienie tętnicze – apeluje kardiolog prof. Piotr Jankowski tuż przed Dniem Nadciśnienia Tętniczego, który przypada 17 maja.
Wysokie ciśnienie tętnicze może prowadzić do nieprawidłowości w podocytach - wyspecjalizowanych komórkach kłębuszków nerkowych, które odgrywają kluczową rolę w filtrowaniu krwi i wytwarzaniu moczu, nawet jeśli nie ma innych, wcześniej istniejących schorzeń, takich jak cukrzyca, informuje pismo „Hypertension”.
Nadciśnienie tętnicze w połączeniu z migotaniem przedsionków jest jak tykająca bomba zegarowa - jedno prowadzi do drugiego, a razem znacznie zwiększają ryzyko udaru, niewydolności serca i demencji. Dlatego eksperci na łamach pisma „Circulation” wzywają do równoczesnych badań przesiewowych w kierunku obu zaburzeń.
Już dziś, 12 marca, o godzinie 20:00 zapraszamy do udziału w spotkaniu poświęconym kluczowym aspektom przestrzegania zaleceń terapeutycznych w leczeniu nadciśnienia tętniczego i cukrzycy typu 2. W programie zostaną omówione najnowsze wytyczne PTNT/PTK 2024, skuteczność leków hipotensyjnych oraz znaczenie optymalnej kontroli glikemii.
O przełomowych technologiach lekowych, programie zdrowotnym dla społeczeństwa, duńskich wzorcach, wznoszącej fali epidemii cukrzycy typu 2, chorobach niemych klinicznie i o tym, kto „zawalił” – m.in. o tym mówiono podczas konferencji „Wyzwania na 2025 rok”, która odbyła się 24 stycznia.
Jedną z głównych przyczyn wpływających na niewystarczającą kontrolę ciśnienia tętniczego u chorych na nadciśnienie tętnicze w Polsce jest niepełne wykorzystanie preparatów złożonych, zarówno dwu-, jak i trójlekowych - ocenia prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz w rozmowie o osiągnięciach oraz potrzebach w zakresie leczenia nadciśnienia tętniczego.
Rosnąca liczba przypadków nadciśnienia tętniczego, chorób serca i udarów mózgu jest wyraźnie powiązana z przewlekłym narażeniem na zanieczyszczenie środowiska. Potrzebne są pilne działania w zakresie monitorowania oraz redukcji ich emisji, aby minimalizować zagrożenia związane z czynnikami środowiskowymi - alarmują kardiolodzy prof. Marek Rajzer i dr hab. Wiktoria Wojciechowska z grupy roboczej ds. roli środowiska w nadciśnieniu tętniczym Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.
Głównymi przyczynami ciężkich udarów mózgu są nadciśnienie, palenie tytoniu oraz migotanie przedsionków - wykazały międzynarodowe badania, którymi objęto także Polskę. Na wszystkie te przyczyny mamy wpływ, przez co możemy zapobiec udarowi - przekonują autorzy tej analizy.
W 2018 r. odeszliśmy od dogmatu, że docelowe ciśnienie tętnicze (BP) wynosi 140/90 mm Hg. Według wytycznych ESC/ESH z tamtego roku, wartości BP dla pacjentów poniżej 65. roku życia powinny wynosić 130/80 mm Hg lub mniej, o ile są dobrze tolerowane. Kolejne wytyczne sugerowały obniżanie BP do 130/80 mm Hg i mniej także u pacjentów z nadciśnieniem aż do 80. r.ż. W wytycznych ESH z 2023 r. wartości BP 130/80 mm Hg i mniej mają poziom zaleceń I/A u osób do 65. r.ż., natomiast II/B - u osób w wieku 65-80 lat.
Wczesne wykrycie nadciśnienia tętniczego jest kluczowe dla dalszego postępowania. Niestety, często choroba ta rozwija się bezobjawowo lub objawy są tak niespecyficzne, że łatwo je bagatelizować. Ignorowanie ich może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z zawałem serca lub udarem mózgu — stwierdza dr Tomasz Deptuch.
Zażywamy tabletki od bólu głowy, a najczęstszą przyczyną bólu jest wysokie ciśnienie - powiedział dr Tadeusz Zębik, ordynator oddziału kardiologicznego Szpitala Miejskiego nr 4 w Gliwicach.
Złośliwe i oporne nadciśnienie tętnicze to dwie postacie tej jednostki chorobowej, które wciąż sprawiają wiele trudności diagnostycznych i terapeutycznych. Jak je rozpoznawać i leczyć, wyjaśnia specjalista w dziedzinie chorób wewnętrznych, kardiologii i hipertensjologii prof. Andrzej Januszewicz.
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (ang. spontaneous coronary artery dissection, SCAD) jest przyczyną od 0,5 do 1 proc. przypadków ostrych zespołów wieńcowych. Obraz kliniczny SCAD, jej diagnozowanie i leczenie przedstawia dr hab. n. med. Jacek Kądziela, specjalista chorób wewnętrznych, kardiologii i hipertensjologii z Kliniki Kardiologii i Angiologii Interwencyjnej Narodowego Instytutu Kardiologii im. Stefana kardynała Wyszyńskiego — Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
W ostatnich latach zostało opisanych kilka nowych jednostek chorobowych związanych z nadciśnieniem tętniczym, które, wbrew pozorom, nie są schorzeniami rzadkimi, chociaż wiedza na ich temat wciąż nie jest pełna. Badania nad nimi, które toczą się na całym świecie, także w Polsce, pozwalają zwiększać świadomość lekarzy i zapobiegać groźnym powikłaniom naczyniowym.
Jakie są zależności między pewnymi chorobami? Czy można określić konkretną korelację między występowaniem niektórych schorzeń, czy może też one wzajemnie się przenikają, utrudniając wyznaczenie jednoznacznej granicy między nimi? Jak bardzo nerki wpływają na pracę serca i odwrotnie? Co pojawia się jako pierwsze: otyłość czy cukrzyca? O tych zagadnieniach zdrowotnych dyskutowali eksperci podczas debaty „Zespół sercowo-nerkowo-metaboliczny, czyli czy współczesne społeczeństwo jest skazane na wielochorobowość”, zorganizowanej w ramach 16. konferencji „Polityka lekowa”.
Choroby serca odpowiadają za 37 proc. wszystkich zgonów w Polsce, tymczasem 80 proc. z nich można by zapobiec – przypominają eksperci Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) z okazji Światowego Dnia Serca (World Heart Day), który obchodzimy w piątek, 29 września.
Nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym zaprezentowane na kongresie ESH 2023 silnie różnicują ciśnienie docelowe w różnych grupach wiekowych oraz podkreślają rolę pozagabinetowych pomiarów ciśnienia i równoległej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Najnowsze rekomendacje podsumowuje prof. Andrzej Januszewicz.
Mitem jest przekonanie, że w wieku starszym nie trzeba leczyć nadciśnienia tętniczego ani hipercholesterolemii - twierdzą eksperci. To błędne przekonanie wyrosło z tego, że obydwa schorzenia występują u większości seniorów.
Jak wynika z najnowszego raportu Światowej Organizacji Zdrowia, zwiększenie liczby pacjentów skutecznie leczonych z powodu nadciśnienia mogłoby zapobiec 76 milionom zgonów, 120 milionom udarów, 79 milionom zawałów serca i 17 milionom przypadków niewydolności serca do roku 2050.
Zgodnie z europejskimi wytycznymi leki złożone są podstawą nowoczesnej terapii nadciśnienia tętniczego. O obowiązujących standardach postępowania i nowoczesnych lekach wykorzystywanych w terapii nadciśnienia tętniczego rozmawiamy z dr. hab. n. med. Jackiem Wolfem, prezesem PTNT.