Pediatria

Czy półtoraroczne dziecko można już uczyć języków obcych? Takie pytanie często zadają sobie ambitni rodzice, które chcą jak najlepiej zaplanować edukację swojego dziecka. Stać ich na prywatny żłobek czy przedszkole z dodatkowymi zajęciami, ale mają wątpliwości, czy jednak nie za wcześnie ingerują w rozwój malucha. Na pytania próbuje odpowiedzieć prof. dr hab. Marek Kaciński, kierownik Katedry Neurologii Dzieci i Młodzieży UJ CM w Krakowie:

W praktyce klinicznej prowadzenie antybiotykoterapii u osoby dorosłej najczęściej polega na przepisaniu pacjentowi tabletek o ściśle określonej ilości antybiotyku, zupełnie niezależnie od masy ciała chorego. Takie postępowanie nie zapewnia maksymalnej skuteczności antybiotyku i zwiększa prawdopodobieństwo działań niepożądanych – stwierdzają naukowcy Alfa Institute of Biomedical Science w Atenach w Grecji na łamach najnowszego wydania Lancet.

Wczesne wykrycie miażdżycy w każdym wieku zwiększa szanse powstrzymania jej rozwoju i eliminowania powstałych uszkodzeń. Otyłość wieku dziecięcego niweluje wszystkie nowe osiągnięcia w dziedzinie leczenia chorób serca. Przeprowadzone w Pekinie w latach 1984-1999 badania wykazały, że mimo postępów w leczeniu, umieralność z powodu chorób serca u mężczyzn wzrosła o 50 proc., a u kobiet – o 27 proc.

Aktywność fizyczna wprowadzona u dzieci otyłych powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego i redukcję markerów miażdżycy. Zaproponowany schemat zmiany stylu życia pozwala na zmniejszenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych otyłości we wczesnym etapie choroby.

Podwyższone wartości BMI (nadwaga i otyłość) skutkują zwiększeniem ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2 w ciągu życia. Naukowcy odnaleźli geny, które mogą leżeć u podłoża tej zależności, a dotychczas były znane jedynie z udziału w patogenezie cukrzycy.

Glikokortykosteroidy wziewne stanowią korzystniejszy wybór od leków przeciwleukotrienowych w leczeniu dzieci i młodzieży z astmą. W porównaniu do montelukastu dzieci stosujące glikokortykosteroidy osiągały lepsze wyniki w badaniach czynnościowych płuc i uzyskiwały pozytywne efekty kliniczne.

Skuteczność leczenia astmy zależy w znacznej mierze od współpracy pacjenta z lekarzem i wiedzy chorego na temat schorzenia. Zgodnie w wynikami ostatnich badań do poprawy wyników farmakoterapii u dzieci konieczne jest prowadzenie swoistej edukacji.

Zespół metaboliczny u nastolatków związany jest z podwyższonym poziomem enzymów wątrobowych, co może oznaczać poważne problemy z funkcjonowaniem tego narządu. Wyniki takie uzyskano badając reprezentatywną grupę ponad 1300 amerykańskich nastolatków w wieku od 12 do 19 lat.

Podawanie dzieciom po szczepieniu paracetamolu w celu obniżenia gorączki lub jej zapobieżeniu może zmniejszyć skuteczność immunizacji – przestrzegają naukowcy z Czech, Belgii i Szwajcarii na łamach tygodnika Lancet.

Szybsze testy wykrywające patogen, klarowne wytyczne postępowania i edukacja rodziców, to kwestie, których wprowadzenie zmniejszy liczbę niepotrzebnie przepisywanych antybiotyków. Zracjonalizowanie antybiotykoterapii to jedno z ważniejszych zadań dla współczesnej medycyny.

W terapii nawracających czynnościowych bólów brzucha u dzieci pomocne są nagrania relaksacyjne uruchamiające wyobraźnię małych pacjentów – twierdzą naukowcy amerykańscy w pracy przygotowanej do publikacji w listopadowym wydaniu Pediatrics.

Stosowane w schizofrenii, chorobie dwubiegunowej i autyzmie u dzieci i młodzieży leki przeciwpsychotyczne powodują zmiany metaboliczne. Skutki uboczne leczenia to m.in. zwiększenie masy ciała, otyłość i wzrost poziomu lipidów we krwi.

Temat diagnozowania i leczenia odwodnienia u dzieci przedstawiony został w amerykańskiej prasie specjalistycznej. Niezdiagnozowanie odwodnienia lub jego niewłaściwe leczenie może prowadzić do poważnych powikłań ze zgonem włącznie.

Wcześniaki o niskiej masie urodzeniowej obciążone są wysokim ryzykiem rozwoju sepsy. Laktoferryna bydlęca i probiotyki mogą zapobiec wystąpieniu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej i uchronić dzieci przed powikłaniami narządowymi.

Pomiar wartości hemoglobiny glikowanej (HbA1c) i dezoksyglukozy (1,5 – anhydroglucitol) w próbkach krwi pozwala na skuteczne prowadzenie badań skryningowych na obecność nietolerancji glukozy i cukrzycy typu 2 wśród otyłych dzieci.

Niedawno opublikowane badanie amerykańskich naukowców z University of Buffalo dowodzi, że stres i depresja u dzieci z astmą oskrzelową zaburza funkcjonowanie autonomicznego systemu nerwowego, przez co wpływa na zwiększenie zaburzeń oddechowych.

Kiedy pediatra może zdiagnozować astmę u małego dziecka?

Przyjmowanie preparatów multiwitaminowych podczas ciąży istotnie zmniejsza ryzyko urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową w porównaniu do suplementacji preparatami zawierającymi wyłącznie żelazo i kwas foliowy – poinformowali naukowcy ze Szpitala Uniwersyteckiego Mount Sinai w Toronto na łamach lipcowego numeru Canadian Medical Association Journal.

Do 2020 roku liczba przypadków cukrzycy typu 1 u dzieci do piątego roku życia w Europie podwoi się – alarmuje zespół specjalistów m.in. z Wielkiej Brytanii (Queen’s University w Belfaście) oraz Węgier (Uniwersytetu w Pecs) na łamach jednego z czerwcowych wydań czasopisma Lancet.

Dzieci otyłych matek rodzą się z opornością tkanek na insulinę. Ta bardzo niekorzystna cecha rozwija się u nich już podczas życia płodowego – stwierdzili naukowcy z Case Western Reserve University w Cleveland (USA) po porównaniu składu krwi pępowinowej u 68 dzieci matek otyłych i 53 dzieci matek szczupłych.

Dziewczynki, które zbyt szybko przebierały na wadze w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy życia są zdecydowanie częściej otyłe w wieku 10 lat niż ich rówieśniczki, które w niemowlęctwie nie rosły tak szybko.

Według badaczy z Kostaryki i USA osoczowe stężenie witaminy D jest ważnym czynnikiem modulującym przebieg astmy oskrzelowej u dzieci.

Otyłe dzieci i nastolatki są bardziej zagrożone chorobami alergicznymi, zwłaszcza alergiami pokarmowymi niż ich szczupli rówieśnicy – wynika z analizy danych uzyskanych w badaniu 2005-2006 National Health and Nutrition Examination Survey i opublikowanej w majowym wydaniu Journal of Allergy and Clinical Immunology (2009, 123: 1163-1169).

Dzieci, które cierpią na tzw. oddechowe zaburzenia snu są bardziej narażone na depresję i stany lękowe, a ponadto częściej wykazują zaburzenia uwagi. Tak wynika z fińskiego badania obejmującego 89 dzieci w wieku od 3 do 6 lat.

Niska masa urodzeniowa wcześniaka, jak i spowolnione przybieranie na masie, zwiększają ryzyko rozwoju retinopatii wcześniaczej (ROP). Proste pomiary, jak ważenie dziecka, pozwala wychwycić niemowlęta zagrożone chorobą.

W polskich mediach rozpoczęła się kampania edukacyjna “Powstrzymaj retrowirusy” na temat profilaktyki zakażeń rotawirusowych. W międzynarodowych czasopismach trwa również żywa debata nad dostępnym leczeniem i stosowaniem szczepionek przeciw rotawirusom.

Naukowcy udokumentowali, że chore na astmę oskrzelową dzieci z miast, doświadczają znacznej poprawy po opuszczeniu rejonu zanieczyszczeń. Po tygodniowym pobycie w środowisku z czystym powietrzem doszło do polepszenia czynności ich układu oddechowego.

Problemy ze snem w wieku 8 lat mogą poprzedzać pojawienie się depresji w wieku lat 10 – twierdzą brytyjscy psychologowie i psychiatrzy, autorzy publikacji w lutowym numerze czasopisma Sleep (2009, 32: 189-199).

Infekcja syncytialnym wirusem oddechowym (RSV) może być związana ze znaczną śmiertelnością zarówno w leczeniu szpitalnym, jak i pozaszpitalnym. To wyniki nowego badania obserwacyjnego przeprowadzonego wśród dzieci w USA.

Naukowcy twierdzą, że nie ma związku między szczepieniami dzieci i autyzmem. Dyskusję zapoczątkował artykuł opublikowany w The Lancet w 1998 r., dotyczący szczepionki złożonej (MMR) przeciwko śwince, odrze i różyczce.