Nauka i badania

W jaki sposób witamina D chroni przed najpowszechniejszymi chorobami i jednocześnie sprzyja zdrowemu starzeniu się? Kluczem do wyjaśnienia mechanizmu może być powiązanie indywidualnej reakcji organizmu na witaminę D z immunokompetencją, czyli zdolnością organizmu do odpowiedniego reagowania na ekspozycję na antygen. Te zależności bada prof. Carsten Carlberg z IRZiBŻ PAN w Olsztynie.

Mutacja genu CRB1 prowadzi do ślepoty, ponieważ pozwala bakteriom jelitowym przedostać się do oczu i uszkodzić je - sugerują wyniki badań na myszach, o których informuje pismo „Cell”.

Niektóre geny wpływają na ciśnienie tętnicze już od najmłodszych lat i zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych w miarę starzenia się. Można jednak przeciwdziałać wystąpieniu nadciśnienia - informuje „European Journal of Preventive Cardiology”.

Po raz pierwszy udało się wychować organoid, czyli żywy model jąder. Dzięki temu naukowcom będzie teraz łatwiej badać różne zaburzenia tego narządu, w tym prowadzące do niepłodności. Takie wyhodowane jądra mogłyby nawet produkować plemniki, które pozwalałyby na zapłodnienie.

Przeszczep komórek macierzystych od dawna uważany jest za jedną z najbardziej obiecujących nowych terapii - można by go stosować np. w leczeniu oparzeń, urazów mózgu, chorób serca, stawów czy krwi. Nowe badania, o których informuje „Nature Biotechnology”, sugerują jednak, że metoda ta może wiązać się z większym niż przypuszczano ryzykiem choroby nowotworowej.

Wysoki poziom niacyny, popularnej witaminy z grupy B, do niedawna zalecanej w celu obniżenia poziomu cholesterolu, ma związek z większym ryzykiem chorób układu krążenia. Naukowcy z Cleveland Clinic (USA) odkryli odpowiedzialny za to szlak metaboliczny.

Prof. Marcin Magierowski został wyróżniony nagrodą Rising Star Awards, przyznawaną przez Europejską Unię Gastroenterologiczną (United European Gastroenterology, UEG). To wyróżnienie dla najwybitniejszych naukowców i klinicystów młodego pokolenia.

Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”.

18 lutego wręczono nagrody ministra nauki najbardziej wyróżniającym się przedstawicielom środowiska naukowego i akademickiego. Wśród nagrodzonych znalazły się: prof. Monika Brzychczy-Włoch i prof. Agnieszka Słowik z Wydziału Lekarskiego CM UJ.

Syntetyczny antybiotyk (cresomycin) szczególnie dobrze dopasowany do bakteryjnych rybosomów okazał się bardzo skuteczny przeciwko bakteriom wielolekoopornym o różnych mechanizmach lekooporności – informuje pismo „Science”.

Naukowcy znaleźli 90 cząsteczek, które pozwalają określić ryzyko zawału, ale wystarczyć ma nawet standardowe badanie krwi. Opracowali już dostępne dla wszystkich internetowe narzędzie.

Przy cukrzycy typu 2 uszkodzeniu ulega struktura krążków międzykręgowych, tzw. dysków. Stają się mniej elastyczne i gorzej rozprowadzają energię - dowodzą obserwacje naukowców z University of California w San Diego.

Neurobiolodzy odkryli związki między falami mózgowymi i działaniem neuronów w mózgu. To prawdopodobnie jeden z kluczy do działania pamięci.

Po 15-letnie obserwacji badacze ze Szwecji nie mają wątpliwości, że istnieje wyraźny związek między pojawiającą się na wargach opryszczką a zagrożeniem demencją.

Chciałabym, żeby ten, kto wygra konkurs na nowego prezesa ABM, był naukowcem pasjonatem, dla którego drugorzędne znaczenie ma to, w jakim budynku jest agencja, jaki metraż ma gabinet prezesa i jak wysokie są jego zarobki - powiedziała minister zdrowia Izabela Leszczyna w rozmowie z “Gazetą Wyborczą”.

Za ten lek przez całe wieki ludzie gotowi byli płacić majątek. Miał być antidotum na zatrucia i chronić przed zarazą. Z ustaleń naukowców Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu wynika jednak, że najprawdopodobniej nie miał przypisywanego mu działania leczniczego. Wrocławskim badaczom udało się zrekonstruować słynny teriak – medykament znany od starożytności i stosowany w całej Europie do końca XVIII wieku. Wygląda na to, że był tylko placebo, ale za to świetnie wypromowanym.

Nowy mechanizm regulacji poziomu żelaza w organizmie odkryły polskie badaczki z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie. Zaznaczają, że ścisła kontrola tego pierwiastka jest bardzo ważna dla zdrowia.

Japońscy i amerykańscy biotechnolodzy stworzyli genetycznie zmodyfikowane świnie, które mogą być dawcami narządów dla ludzi. Zwierzęta mają zmienione liczne procesy, które wcześniej powodowały odrzucenie organów i stwarzały ryzyko infekcji.

Środowisko naukowe już kilka tygodni temu zaapelowało do nowego rządu o zwiększenie budżetu Narodowego Centrum Nauki, którego systematyczne obniżanie jest jednym z głównych zagrożeń dla rozwoju nauki w Polsce.

Zabezpieczenie zdeponowanych w Zakładzie Genetyki Medycznej Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie ponad 72 tys. preparatów DNA pacjentów z chorobami genetycznymi jest częścią projektu dr. hab. n. med. Pawła Gawlińskiego, prof. IMiD, jednego z laureatów XXII edycji konkursu Naukowej Fundacji Polpharmy na finansowanie projektów badawczych. Tematem tegorocznego konkursu było „Wykorzystanie baz danych do poprawy profilaktyki, diagnostyki i terapii”.

Jak podaje szwajcarska witryna internetowa Muula, Roche planuje zwolnić blisko 350 osób w odpowiedzi na niższy zysk za 2023 r. i ostrożniejsze prognozy na nadchodzący rok. Redukcje mają dotyczyć przede wszystkim pracowników działu rozwoju nowych produktów i będą stanowić 6 proc. zatrudnionego w tym obszarze personelu.

Na łamach pisma Cell Reports opublikowano wyniki badania realizowanego przez zespół międzynarodowych badaczy. Badanie dotyczy glejaków u dzieci, a w pracach zespołu uczestniczą również Polacy.

Ruszyły pierwsze rekrutacje na studia podyplomowe z zakresu nauk biomedycznych, w ramach konkursu finansowanego ze środków Agencji Badań Medycznych.

Zegar biologiczny pomaga regulować czas różnych procesów zachodzących w organizmie. Zmienność dobową wykazują też niektóre geny regulujące wrażliwość na insulinę. Naukowcy z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie wykazali, że ekspresja genów zegara biologicznego w podskórnej tkance tłuszczowej u osób otyłych jest niższa niż u tych z prawidłową masą ciała.

Naukowcy z University College London odkryli, że mężczyźni, którym przepisywano Viagrę i leki o podobnym działaniu, byli po latach o 18 proc. mniej narażeni na rozwój choroby Alzheimera, w porównaniu z mężczyznami, którzy nie przyjmowali takich leków.

Ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych zależnych od tytoniu spada po 10 latach od momentu rzucenia palenia – wynika z szeroko zakrojonego badania naukowców z Korei Pd.

Istnieją poszlaki, że zakażenia wywołane SARS-CoV-2 pojawiły się w Europie jeszcze przed oficjalną datą rozpoczęcia pandemii, czyli przed przełomem lat 2019-2020. Świadczą o tym przeprowadzone przez Polaków badania występowania nadmiernej umieralności w ponad 900 regionach kontynentu w 2019 r.

Osoby cierpiące na depresję mają podwyższoną temperaturę ciała – wynika z badania, które publikuje czasopismo „Scientific Reports”. Zdaniem autorów pracy — naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, możliwe jest, że pacjenci z depresją mogą odnosić korzyści psychiczne z obniżania temperatury ciała. Podkreślają przy tym, że np. wizyty w saunie mogą skuteczniej chłodzić organizm w dłuższej perspektywie niż np. kąpiel lodowa.

Ponad trzy czwarte osób, u których zdiagnozowano łagodny COVID-19, rozwija się bezsenność – wynika z badania, które publikuje pismo „Frontiers in Public Health”.

Naukowcy potwierdzili, że lekooporne bakterie potrafią utrzymywać się w organizmie przez wiele lat, stając się powodem nawracających infekcji, takich jak zapalenie płuc, zakażenia układu moczowego, a nawet sepsa.