Katarzyna Lisowska

Nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich sprawia, że wciąż ponosimy straty medyczne, ale też ekonomiczne. Jak to zmienić? Jak sprawić, by pacjenci brali odpowiedzialność za własne zdrowie? - Ważna jest edukacja i poświęcenie pacjentowi odpowiednio dużo czasu - mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, kierownik Katedry Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii, zastępca dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego i Szpitala im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie.

- Polska jako duży kraj UE musi zapewnić bezpieczeństwo lekowe swoim obywatelom. Może stać się też hubem produkcyjnym dla krajów bałtyckich i Europy Środkowo- Wschodniej oraz dla stacjonujących u nas wojsk sojuszniczych NATO. Pozostaje również azylem bezpieczeństwa dla Ukrainy. To dobre miejsce do lokowania produkcji farmaceutycznej - wskazał w Brukseli podczas posiedzenia Komisja Zdrowia Publicznego Parlamentu Europejskiego (29 stycznia) Krzysztof Kopeć, prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego.

24 stycznia w Warszawie odbyła się konferencja „Wyzwania na 2025”. Organizatorem wydarzenia była redakcja „Pulsu Medycyny”. Roli panelistów podjęło się blisko 60 specjalistów z różnych dziedzin medycyny i menedżerów ochrony zdrowia, którzy mówili o kluczowych zagadnieniach dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce.

Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy ustawy refundacyjnej- wynika z wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Nowe rozwiązania, jakie zaproponowano w dokumencie to m.in. osobna ścieżka refundacyjna dla leków na choroby rzadkie, szybsze procedury refundacyjne oraz kary za brak realizacji dostaw.

Medycyna jest dziedziną, która się bardzo szybko rozwija - jeśli będziemy tylko myśleć o publicznym finansowaniu, bez wsparcia partnera prywatnego, to będziemy krajem Wschodu, a nie krajem nowoczesnym – uważa Agnieszka Gorgoń-Komor. W rozmowie z „Pulsem Medycyny” senator mówi też, czego zabrakło do sukcesu w programie Profilaktyka 40+, i o tym, jaki osobisty wkład ma w poprawę zdrowia kolejnych pokoleń Polek i Polaków.

NFZ ma plan finansowy na 2025 rok. Podpis ministra finansów nie jest konieczny, aby realizować świadczenia zdrowotne - mówi minister zdrowia Izabela Leszczyna. Jak zapowiada, z nowym rokiem nic się nie zmieni w działalności szpitali czy ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. - Placówki zdrowia funkcjonują i od stycznia będzie tak samo - deklaruje.

Polska prezydencja rozpocznie się w szczególnym momencie. Jest pierwszą pełną prezydencją w nowej kadencji Parlamentu Europejskiego i będzie miała ogromny wpływ na przygotowanie programu dla nowej Komisji Europejskiej. To stwarza niepowtarzalną szansę na nowe otwarcie w dyskusji nad bezpieczeństwem zdrowotnym UE, które tak bardzo wpisuje się w przewodnie hasło polskiej prezydencji: „Bezpieczeństwo, Europo!” - mówi Michał Byliniak, dyrektor generalny Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA.

Nakłady na opiekę zdrowotną są wyższe, ale jednocześnie rosną koszty zadań NFZ - zaznacza w rozmowie z "Pulsem Medycyny" prezes NFZ Filip Nowak. Jak dodaje, nie jest tajemnicą, że w tym roku koszty zadań publicznego płatnika są wyższe od środków, które trafiły do jego budżetu. - Patrząc na pierwotny plan finansowy Funduszu i zestawiając go z aktualnym planem, widzimy wyraźnie, że musieliśmy do niego dołożyć już 24 mld zł. Dzięki wsparciu Ministerstwa Zdrowia możemy realizować nałożone na Fundusz zadania - wyjaśnia.

Dziś na posiedzeniu Rady Ministrów poruszona ma być kwestia planu finansowego NFZ na 2025 r. Wciąż nie zyskał on akceptacji Ministerstwa Finansów. Czy 18 grudnia to się zmieni? Jak przyznaje wiceminister zdrowia Wojciech Konieczny, wiadomo, że NFZ zamknie obecny rok ze stratą idącą w miliardy.

Żyjemy coraz dłużej i odsetek osób starszych w naszym społeczeństwie systematycznie się zwiększa. Ta tendencja ma znaczący wpływ na system ochrony zdrowia. Niestety, jak wskazuje prof. Tomasz Targowski, konsultant krajowy w dziedzinie geriatrii, na seniorów czeka w nim sporo barier.

Ministerstwo Zdrowia wraz z ekspertami pracuje nad nowymi standardami opieki okołoporodowej. – Ona ma się zacząć w momencie, kiedy kobieta dowiaduje się, że jest w ciąży. Położna już od tego etapu ma prowadzić przyszłe matki do porodu i edukować je – mówi minister zdrowia Izabela Leszczyna i zapowiada, że projekt nowych standardów wkrótce trafi do konsultacji.

Aktualna sytuacja epidemiologiczna wydaje się dosyć stabilna, ale kiedy popatrzymy na konkretne dane, to jednak widzimy, że COVID, grypa, RSV czy krztusiec, czyli te choroby, przeciw którym są dostępne szczepienia, przysparzają sporo problemów. Szczepienia poza tym, że chronią przed określoną chorobą, to również zapobiegają powikłaniom, które w przypadku seniorów mogą być bardzo poważne, zapobiegają też zgonom. Państwo powinno całkowicie refundować szczepienia dla seniorów, aby zapewnić im bezpieczeństwo i poprawić ich jakość życia – mówi prof. Iwona Paradowska-Stankiewicz, konsultant krajowa w dziedzinie epidemiologii.

Ochrona zdrowia wśród 100 konkretów na 100 pierwszych dni rządu nie odegrała wiodącej roli, ale kilka zdrowotnych obietnic padło, a dokładnie 11. W deklarowanym terminie udało się z tych postulatów wdrożyć niewiele, nieco lepiej to wygląda, kiedy na konkrety spojrzymy z perspektywy roku. Co dokładnie zostało zrealizowane, co nie, a co jest w trakcie?

W tym tygodniu mają zakończyć się rozmowy pomiędzy Ministerstwem Finansów a resortem zdrowia dotyczące planu finansowego NFZ na 2025 r. Czy minister Leszczyna przekona do planu resort finansów? Co dalej z ustawą podwyżkową?

Mijają kolejne tygodnie, a wciąż nie wiadomo, jakim budżetem będzie w 2025 r. dysponował NFZ. Jego plan finansowy na nowy rok wciąż nie został zatwierdzony, chociaż termin na to minął z końcem lipca. Tajemnicą poliszynela jest, że blokuje to resort finansów. Dowodzi tego pismo, do jakiego dotarł "Puls Medycyny", w którym MF pyta MZ m.in. o planowane działania, które już w roku 2025 mogą podnieść efektywność środków wydatkowanych w ramach planu NFZ, a także o rozstrzygnięcie ws. przyszłości tzw. ustawy o minimalnym wynagrodzeniu.

W GIS zlikwidowano promocję zdrowia, ogołocono departament szczepionkowy do dwóch osób. To wszystko już zmieniamy - od 1 grudnia działa Departament Promocji Zdrowia, który będzie bardzo intensywnie zajmował się nowoczesnym podejściem do profilaktyki chorób zależnych od stylu życia i promowaniem szczepień - mówi "Pulsowi Medycyny" Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski.

W zdrowiu wciąż koncentrujemy się na leczeniu, nie poświęcając uwagi profilaktyce. Nie zmieniło tego przyjęcie w 2015 r. ustawy o zdrowiu publicznym, doświadczenie pandemii czy fakt, że skróciła się długość naszego życia. Mówimy dużo o profilaktyce, ale konkretnych rozwiązań brakuje – mówi „Pulsowi Medycyny” senator Beata Małecka-Libera, autorka ustawy o zdrowiu publicznym. Co – zdaniem naszej rozmówczyni - musi się wydarzyć, by to się zmieniło?

Wolta Ministerstwa Zdrowia w sprawie zasady łączenia lub likwidacji porodówek była sporym zaskoczeniem. Chociaż po fali krytyki, jaka spadła na resort, gdy w projekt reformy szpitalnictwa wpisał rozwiązania zakładające, że do sieci PSZ wchodziłyby tylko placówki, w których rocznie rodzi się minimum 400 dzieci, zmiany można było się spodziewać. Teraz o losie porodówek mają zdecydować m.in. samorządy, którym te oddziały podlegają. "Puls Medycyny" zapytał ich przedstawicieli, czy taka zmiana ich satysfakcjonuje.

Jest duża szansa na to, że dzieci chore na achondroplazję doczekają się refundowanego leczenia. Być może już na początku przyszłego roku – wskazuje prof. Mieczysław Walczak, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Rola leczenia interdyscyplinarnego uwzględniającego opiekę stomatologiczną jest niepodważalna i powinna być zawsze standardem, który poprawia jakość życia pacjentów, jak również skuteczność terapii onkologicznej, zmniejszając ryzyko powikłań - mówi dr Emma Kiworkowa, stomatolog, ortodonta. Jak podkreśla, sanacja jamy ustnej przed rozpoczęciem chemioterapii jest absolutnie kluczowa.

Odpowiednie żywienie jest ważnym narzędziem wspierającym zdrowie. W wielu jednostkach chorobowych takich jak: cukrzyca, niedoczynność tarczycy, PCOS, mukowiscydoza czy u pacjenta chirurgicznego po urazie działa jak lek. - Edukacja żywieniowa jest ważnym elementem terapii, tak naprawdę każda chorobowa jej wymaga - mówi dr Agnieszka Lejk, dietetyk kliniczny. Jak zaznacza, pacjenci zbyt często jednak popełniają błędy wprowadzając zmiany w diecie, gdyż podążają za modą promowaną w mediach.

Fatalna sytuacja szpitali powiatowych, brak dialogu z kadrami, brak realizacji wyborczych obietnic, rosnące kolejki w ochronie zdrowia, dziura w budżecie NFZ, brak rozwiązań legislacyjnych, powierzanie stanowisk w resorcie zdrowia osobom bez kwalifikacji - to według posłów PiS długa lista przewinień Izabeli Leszczyny, które powinny doprowadzić do jej dymisji. Dyskusja wokół wniosku o wotum nieufności minister zdrowia rozpaliła środowe posiedzenie sejmowej Komisji Zdrowia.

Choroby tarczycy to coraz częstszy problem u dzieci. W Polsce realizowany jest populacyjny przesiew noworodków, pozwalający na wychwycenie pierwotnej niedoczynności tarczycy, która stanowi największy problem w tej grupie schorzeń. – Jednak w przypadku centralnej niedoczynności tarczycy ten test już nie jest wystarczający – mówi prof. Artur Bossowski.

Obowiązujące zalecenia dotyczące osób interpłciowych wskazują, że wszystkie procedury, które mogłyby w jakiś sposób wpływać na wygląd, modyfikować albo próbować normalizować zewnętrzne narządy płciowe, powinny być odroczone do momentu, kiedy pacjent określi swoją tożsamość płciową – mówi prof. Aneta Gawlik-Starzyk.

Kolejny raz „Puls Medycyny” zaprosił na spacer historyczny po miejscach spoczynku wybitnych kardiologów, ginekologów, neurologów, specjalistów chorób zakaźnych, a także farmaceutów. W tym roku wybraliśmy się na Cmentarz Ewangelicko-Augsburski i Cmentarz Ewangelicko-Reformowany w Warszawie. O życiu i pracy zasłużonych medyków opowiadali: dr Adam Tyszkiewicz, historyk sztuki i varsavianista, oraz prof. Krzysztof J. Filipiak, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie.

Ustawie o jakości w Sejmie, ze względów politycznych, wybito zęby. Jeśli nie ma w niej obowiązku raportowania zdarzeń niepożądanych, to nie ma mowy o jakości. Ta regulacja mi się nie podoba – mówi „Pulsowi Medycyny” minister zdrowia Izabela Leszczyna i deklaruje, że przed końcem kadencji chciałaby ją zmienić.

Brak umiejętności korzystania z nowoczesnych technologii coraz częściej wyklucza Polaków z opieki medycznej. - Pierwszym punktem kontaktu z ochroną zdrowia wcale nie jest poradnia lekarza rodzinnego, a internet. Brak kompetencji cyfrowych powoduje, że niektórzy trafiają tam, gdzie nie powinni, zamiast do specjalisty, na strony tzw. altmedu (medycyny niekonwencjonalnej- red.) – wyjaśnia dr Maria Libura.

Unia Europejska chce wyeliminować ze ścieków komunalnych pozostałości leków wydalanych przez pacjentów. Ma to sfinansować przemysł farmaceutyczny. - To ogromny wydatek dla producentów niedrogich leków, którego skutkiem będzie wzrost kosztów ich wytwarzania i spadek dostępności - informuje Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków. Dziś (5 listopada) Rada zdecyduje o przyjęciu dyrektywy o oczyszczaniu ścieków komunalnych. Polski rząd sprzeciwia się tym regulacjom.

Dynamiczny rozwój medycyny jest wyzwaniem dla każdego lekarza. Za jego sprawą coraz częściej zmienia się spojrzenie na aspekty pozornie znane. – Dziś szukamy odpowiedzi na trudne pytania, które pojawiają się w miarę postępu technik molekularnych i technologii medycznych. Za ich sprawą w endokrynologii i diabetologii dziecięcej wcześniej zmarginalizowane choroby rzadkie dopominają się diagnostyki i leczenia - mówi prof. Robert Śmigiel z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

W 2025 roku na ochronę zdrowia zostanie przeznaczone nieco ponad 220 mld zł. Zdaniem minister zdrowia Izabeli Leszczyny „by było nas stać na niemal wszystko potrzeba 300 mld zł”. Ale ciężarna na porodówkę pojedzie karetką, to szefowa MZ gwarantuje.