Emilia Grzela

Dyskusja o aborcji pokazuje nam jeszcze jedno: nadal powszechnie kwestionuje się fakt, że zdrowie psychiczne to integralna część zdrowia jako całości. Jednocześnie podaje się w wątpliwość zasadność i rzetelność diagnoz psychiatrycznych, formułując w przestrzeni medialnej oburzające i niczym niepoparte porównania profesjonalnej działalności zawodowej lekarzy psychiatrów do tzw. aborcjomatów - mówi dr n. med. Aleksandra Krasowska, specjalista psychiatrii i seksuologii.

Występowanie zespołu metabolicznego to częsty problem w praktyce lekarzy rodzinnych. Zwiększa się ono wraz z wiekiem. Warto przypomnieć, że nadmierna masa ciała, a więc podstawowa składowa zespołu metabolicznego, występuje u 60 proc. dorosłych Polaków, natomiast otyły jest już co piąty dorosły mieszkaniec Polski – mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. Tomasz Tomasik, specjalista medycyny rodzinnej.

Bliscy często mają nadzieję, że choroba będzie pod kontrolą, a sam pacjent stanie się samodzielny. Najtrudniejsze w tej pracy jest to, że czasami trzeba bliskim powiedzieć, że pewne rzeczy w funkcjonowaniu chorego się nie zmienią - mówi Rafał Kłopotowski, asystent zdrowienia z Centrum Zdrowia Psychicznego, rodzic pacjenta ze schizofrenią.

Staramy się aktywnie oceniać zmiany systemowe i organizacyjne w POZ, a także lobbować za tymi, które są korzystne dla systemu i lekarzy rodzinnych. Zdajemy sobie bowiem sprawę z wyzwań, jakie stoją przed POZ” – mówi dr Agnieszka Jankowska-Zduńczyk, prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.

Obawiam się, że przy tak mocno odczuwalnych brakach finansowych w systemie ochrony zdrowia, które być może pogłębią się wraz z obniżką składki zdrowotnej, to profilaktyka będzie tym obszarem, który cięcia dotkną w pierwszej kolejności. Od lat nie jest przecież priorytetem w procesie dzielenia pieniędzy na zdrowie, postrzegamy ją wyłącznie w kategorii wydatku, a nie inwestycji – mówi prof. Łukasz Balwicki, konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego.

W przypadku nawracających infekcji zapalnych narządu rodnego kluczowy jest odpowiedni dobór leczenia. Nierzadko to właśnie nieprawidłowa i niecelowana terapia jest przyczyną nawrotów dolegliwości - mówi dr n. med. Damian Warzecha, specjalista położnictwa i ginekologii.

- Sygnałem alarmowym dla rodziców i lekarza zawsze będzie sytuacja, gdy zmiany skórne u dziecka nie ulegają poprawie po wdrożeniu prawidłowego leczenia i pielęgnacji. W takich wypadkach warto zweryfikować rozpoznanie i w razie potrzeby zlecić dodatkowe badania – mówi dermatolożka dr hab. n. med. Julia Nowowiejska.

Wsparcie w zakresie kształcenia i rozwoju zawodowego to jedno. Dziś coraz szerzej mówi się również o potrzebie zapewnienia młodym lekarzom wsparcia psychologicznego. I bardzo dobrze, bo nauka zawodu to także konieczność mierzenia się z trudnymi emocjami wynikającymi np. z porażek, które są naturalną częścią procesu nauki – mówi prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański, rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Strona społeczna i ekspercka jednogłośnie apeluje do Senatu i prezydenta Andrzeja Dudy o odrzucenie ustawy o obniżce składki zdrowotnej. Zdaniem ekspertów ustawa jest niezgodna z konstytucją i społecznie szkodliwa. - Regulacja nagradza osoby dobrze sytuowane. Jej przyjęcie sprawi, że luka finansowa NFZ urośnie w 2026 r. do poziomu 50 mld zł - alarmują. Co ważne, obniżka składki oraz inne zmiany w finansowaniu usług publicznych przyczynią się do pogłębienia zapaści tychże usług, takich jak edukacja, pomoc społeczna czy obronność.

Lewica, a więc jeden z rządowych koalicjantów, stanowczo sprzeciwia się obniżeniu składki zdrowotnej. Wiceminister Wojciech Konieczny zapowiada, że on i jego środowisko polityczne będą dążyli do zablokowania lub zawetowania przez prezydenta ustawy w tej sprawie. Lewica zgłosiła swoje własne propozycje systemowej zmiany w obszarze zdrowia, m.in. odejście od finansowania w oparciu o składkę oraz modyfikacja planowanej przez MZ reformy szpitali. Ciekawe, jakie będzie w tej sprawie stanowisko minister Izabeli Leszczyny, która sama zagłosowała za obniżką składki, skuszona obietnicą premiera w sprawie reformy systemu.

Proces diagnostyki chorób reumatycznych przeciąga się w czasie, a źródłem tego problemu są przede wszystkim bariery systemowe — twierdzi Michał Sutkowski, specjalista medycyny rodzinnej.

Choroby układowe tkanki łącznej to duża i heterogenna grupa schorzeń. Jednym z powikłań, które grożą w ich przebiegu, jest tętnicze nadciśnienie płucne (TNP). Najczęściej występuje ono u chorych na twardzinę układową. Każdy pacjent z diagnozą choroby tkanki łącznej powinien zostać objęty okresowymi badaniami przesiewowymi w kierunku TNP.

Często spotykam się z takim wyobrażeniem, że osoby z ASD często mają zdolności wysepkowe, że są w bardzo określonej dziedzinie wybitnie zdolne. Tak naprawdę większość z nich ma jednak współwystępującą niepełnosprawność intelektualną. Szacuje się, że dotyczy to nawet 70 proc. dzieci z ASD - wyjaśnia dr n. med. Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Poprawa funkcjonowania osób ze spektrum autyzmu może następować pośrednio – poprzez leczenie objawów współwystępujących – wyjaśnia dr n. med. Anna Zielińska-Wieniawska, specjalistka psychiatrii dziecięco-młodzieżowej.

W dyskusji o wynagrodzeniach medyków dyrektorzy często używają przykładów lekarzy na kontraktach, którzy rzekomo zarabiają po kilkadziesiąt czy nawet kilkaset tysięcy złotych miesięcznie. Nie twierdzę, że takie przypadki się nie zdarzają, ale ci sami dyrektorzy, którzy dziś krytykują taką formę zatrudnienia, jeszcze kilka lub kilkanaście lat temu sami ją preferowali – mówi lek. Marcin Karolewski, prezes Polskiego Towarzystwa Lekarzy Menedżerów.

Pierwszy program lekowy dla pacjentów z depresją lekooporną wystartował w lipcu 2023 roku. Pacjenci, którzy zostali do niego zakwalifikowani otrzymują leczenie oparte o podawaną donosową esketaminą. Obecnie program lekowy jest prowadzony w 68 jednostkach w całej Polsce. Problem w tym, że dotychczas skorzystało z niego niewielu pacjentów. W I kwartale 2024 r. kwalifikację otrzymało jedynie 80 osób, a dotychczas z leczenia skorzystało jedynie 157 osób. - W praktyce oznacza to, że program w zasadzie nie działa - mówią eksperci.

Od kilku lat jednym z obszarów interwencji rzecznika praw obywatelskich jest dostęp do świadczeń z zakresu ginekologii i położnictwa. Minister zdrowia Izabela Leszczyna zdecydowała o wprowadzeniu premii finansowej dla szpitali, które zwiększą odsetek znieczuleń do porodów naturalnych. To zdecydowanie właściwy krok. Jedną z kwestii nadal wymagających rozwiązania jest szerszy dostęp do poradnictwa laktacyjnego – wskazuje dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW, RPO, który na Liście Stu w kategorii system ochrony zdrowia zajął 9. miejsce.

Ostatni rok był dla reumatologii wyjątkowo korzystny pod względem realizowanych pozytywnych zmian klinicznych i systemowych. Są jednak jeszcze dziedziny wymagające nowych rozwiązań, np. model szerokiej i szybkiej diagnostyki osteoporozy - wskazuje prof. Brygida Kwiatkowska, która zajęła 6. miejsce na Liście Stu 2024 w kategorii System ochrony zdrowia.

Nie medycy zarządzają systemem i nie oni kształtują budżet płatnika, nie decydują też o wysokości składki zdrowotnej. Słyszymy od polityków, że winę za lukę w budżecie NFZ ponoszą wynagrodzenia medyków, a jednocześnie ci sami politycy wprowadzają obniżkę składki zdrowotnej - mówi "Pulsowi Medycyny" Piotr Dymon z Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych.

W ostatnich latach w światowym piśmiennictwie po raz pierwszy ukazały się opisy pacjentów otrzymujących lit ze znakomitym efektem przez okres 50 lat. Pochodzą one zresztą z ośrodka poznańskiego. Może to świadczyć o tym, że u odpowiednich kandydatów leczenie litem można prowadzić bardzo długoterminowo – mówi prof. Janusz Rybakowski, specjalista psychiatrii.

Departament Kadr Medycznych MZ nie weryfikuje w żaden sposób dokumentów przedstawianych w tzw. procedurze uproszczonej. Mówiąc wprost: dziś pracować jako lekarz może osoba, która nie ma wiedzy medycznej, ale ma sprawną drukarkę i w skrajnej sytuacji wydrukuje sobie dyplom - mówił prezes NRL Łukasz Jankowski, jednocześnie apelują o zmianę przepisów w tym zakresie.

Dyskusja o wynagrodzeniach medyków została zdominowana przez osoby, które używają ogólnikowych i krzywdzących stwierdzeń, nie do końca znajdujących poparcie w faktach. Przykładowo, część komentatorów twierdzi, że lekarze zarabiają bardzo wysokie stawki. Nie mówią już jednak, że to nie dotyczy większości personelu lekarskiego, ale jedynie ok. 100-200 specjalistów zatrudnionych na kontraktach i realizujących wysoko specjalistyczne procedury - mówi Grażyna Cebula-Kubat, przewodnicząca ZK OZZL.

Polska musi stworzyć własną metodę dojścia do zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej, sztuczne przeszczepianie na polski grunt rozwiązań z innych krajów nie koniecznie sprawdzi się w polskich realiach. Zdecydowanie jest więc jeszcze za wcześnie, by spierać się o szczegóły rozwiązania, które nawet nie zostały jeszcze określone - mówi "Pulsowi Medycyny" Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Pracownicy medyczni zarabiają dziś naprawdę więcej niż godnie. Moim zdaniem odpływ kadry medycznej do sektora prywatnego nie jest wcale aż tak nasilonym problemem. Co więcej, coraz częściej obserwuję odwrotny trend: pracownicy szukają stabilności i nierzadko wolą pracować w publicznych placówkach - mówi "Pulsowi Medycyny" Tomasz Kopiec, dr n. o zdr.; dyrektor naczelny w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. prof. W. Orłowskiego Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.

W mojej ocenie, Polska i Europa powinny w pewnym stopniu wziąć przykład z Chin, które od 2005 r. konsekwentnie wzmacniały własną, krajową produkcję leków generycznych. Produkcja leków i API powinna wrócić do Europy – stwierdza wiceminister zdrowia Marek Kos, któremu w resorcie podlega m.in. Departament Polityki Lekowej i Farmacji, numer trzy na Liście Stu najbardziej wpływowych osób w systemie ochrony zdrowia.

Na czym stanęła sprawa próby odwołania ze stanowiska prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasza Jankowskiego? Czy wreszcie doczekamy się przełomu przed zaplanowanym na 7 marca okrągłym stołem dla dyskusji samorządowej?

Skala tegorocznych zagwarantowanych ustawowo podwyżek może być „pocałunkiem śmierci” dla ustawy o minimalnych wynagrodzeniach. Sytuacja NFZ jest tak trudna, że może być coraz mniejsza akceptacja społeczna dla tej skali waloryzacji wynagrodzeń. W szczególności jeżeli skala podwyżek w reszcie sfery budżetowej będzie niemal trzykrotnie niższa - mówi "Pulsowi Medycyny" Wojciech Wiśniewski, przewodniczący Komitetu ds. Ochrony Zdrowia Federacji Przedsiębiorców Polskich, członek Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia.

Rośnie liczba dzieci z nadmierną masą ciała i wszystkimi konsekwencjami zdrowotnymi jakie z tego wynikają, takimi jak nadciśnienie tętnicze, ale również zaburzenia gospodarki lipidowej czy gospodarki węglowodanowej – mówi „Pulsowi Medycyny” prof. Dorota Drożdż, specjalista nefrologii i hipertensjologii, związana zawodowo z Kliniką Nefrologii Dziecięcej i Nadciśnienia Tętniczego Katedry Pediatrii Instytutu Pediatrii Collegium Medicum UJ.

Narodowy Fundusz Zdrowia na dniach przedstawi nowe rozwiązanie skłaniające poradnie specjalistyczne do reorganizacji sposobu udzielania świadczeń. Świadczenia nadal będą bezlimitowe, ale Fundusz położy nacisk na realizację tych pierwszorazowych. Ich odsetek wprawdzie rośnie, ale zbyt wolno. To dlatego, mimo zniesienia limitów w 2021 r., kolejki do specjalistów się utrzymują. Koszt nowego rozwiązania NFZ oszacował na poziomie od 70 do 160 mln zł.

- Przestępcy doskonale wiedzą, co jest "na topie". Najczęściej fałszują na przykład leki odchudzające, anaboliczne, środki antykoncepcyjne czy leki kardiologiczne - mówił Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny, na konferencji prasowej inaugurującej kampanię społeczną pt.: „Nie okradaj się ze zdrowia! Fałszywe leki to prawdziwe zagrożenie!”.