Transplantologia

„Sukcesem gdańskiego ośrodka jest fakt, że mimo utrudnień udało nam się znacząco zwiększyć liczbę wykonanych przeszczepień i to nie tylko wątroby - których w minionym roku przeprowadziliśmy pięćdziesiąt dwa. Warto bowiem pamiętać, że nasi specjaliści przeszczepiają również m.in. nerki, płuca, serca, wyspy trzustkowe i rogówki w przeciwieństwie do wielu innych, ośrodków wyspecjalizowanych w transplantacji pojedynczych narządów” – mówi dr n. med. Piotr Remiszewski. O rozwoju programu przeszczepień w gdańskim Uniwersyteckim Centrum Klinicznym oraz ograniczeniach z jakimi zmaga się polska transplantologia opowiedział „Pulsowi Medycyny” ekspert z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej.

Ponad 130 przeszczepów rogówki wykonano w 2020 r. - mimo pandemii - w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym im. prof. Kornela Gibińskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. To więcej niż w 2018 i 2019 r. – poinformowała prof. Ewa Mrukwa-Kominek.

52 transplantacje wątroby wykonał w 2020 r. zespół specjalistów z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku. Szpital zajął tym samym drugie miejsce w Polsce pod względem liczby przeszczepień tego narządu.

Rok 2020 nie był dobry dla transplantologii. Zmagaliśmy się z dwiema falami zachorowań na COVID-19, przez co wyraźnie spadła liczba zgłoszeń potencjalnych dawców, a tym samym pobieranych narządów i wykonywanych transplantacji - mówi prof. dr hab. n. med. Roman Danielewicz, prezes Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego.

„Nie pochodzę z rodziny lekarskiej, a moja decyzja o studiowaniu medycyny wiązała się z wypadkiem, którego doznałem w dzieciństwie. Na wakacjach złamałem rękę i trafiłem do szpitala. Wtedy pomyślałem, że skoro mnie ktoś tak dobrze pomógł, to może ja też kiedyś będę lekarzem?” — zwierza się w „Wywiadzie lekarskim” prof. Marek Krawczyk.

17. Bieg po Nowe Życie, wspierający ideę świadomego dawstwa narządów, odbędzie się 3 października w Warszawie. To już siódma wizyta tego wydarzenia w stolicy. Po raz pierwszy będzie mu towarzyszyć debata o problemach polskiej transplantologii.

Blisko 20 mln Polaków ma zaburzenia lipidowe. Czy leczenie dyslipidemii zgodnie w wytycznymi towarzystw naukowych jest w naszym kraju możliwe? Jak przebiega terapia chorych na hipercholesterolemię rodzinną? Jakie są potrzebne zmiany systemowe, by poprawić wykrywalność tej choroby i opiekę nad pacjentami? Czy program KOS-zawał wymaga optymalizacji i czy w Polsce potrzebny jest narodowy program zwalczania zaburzeń lipidowych? To tylko wybrane zagadnienia, które poruszono podczas debaty „Jak poprawić leczenie zaburzeń lipidowych w Polsce”, zorganizowanej przez „Puls Medycyny”.

Z powodu pandemii COVID-19 gwałtownie spadła liczba przeszczepów narządowych. Według danych Poltransplantu w kwietniu 2020 r. w Polsce przeszczepiono jedynie 54 narządy.

„Dializoterapia to ten rodzaj leczenia, które nie może zostać przerwane w czasie epidemii. To stawia pacjentów oraz personel lekarski i pielęgniarski w trudnej sytuacji” — mówi prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik, którą pytamy o warunki przeprowadzania obecnie leczenia nerkozastępczego.

"U chorych, którzy mają obniżoną odporność immunologiczną, a taką grupą są pacjenci po transplantacjach, zagrożenie infekcją SARS-CoV-2 jest największe. U nich też przebieg COVID-19 jest najcięższy. Dlatego pacjent musi wyrazić zgodę na podjęcie ryzyka, jakim jest przeszczepienie narządu w czasie pandemii” - podkreśla w wywiadzie dla "Pulsu Medycyny" prof. dr hab. n. med. Lech Cierpka, konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii klinicznej. Apeluje też do decydentów, aby wyłączyć oddziały transplantacyjne z pełnienia ostrych dyżurów i przyjmowania pacjentów z SOR.

Grupami pacjentów szczególnie narażonymi na zgon w wyniku zakażenia koronawirusem są m.in. chorzy po przeszczepieniach. Jak powinni postępować pacjenci po transplantacjach oraz opiekujący się nimi lekarze i pracownicy systemu ochrony zdrowia w obliczu pandemii COVID-19? Przedstawiamy wytyczne Polskiego Towarzystwa Transplantologicznego.

Szwajcarscy naukowcy skonstruowali urządzenie, które przez tydzień utrzymuje wątrobę przy życiu poza ciałem. Pomaga także na regenerację uszkodzonego narządu. Znajdująca się w urządzeniu wątroba funkcjonuje tak, jakby nadal była częścią organizmu. Naukowcy przekonują, że dzięki takiemu rozwiązaniu liczba organów dostępnych do przeszczepów powinna znacząco się zwiększyć.

W 2019 r. znowu wzrosła liczba przeszczepów w Polsce - wynika z najnowszych danych „Poltransplant”. W 2019 r. przeszczepiono u nas ponad 1,5 tys. narządów, w tym 1473 od dawców zmarłych. To ponad 80 więcej niż w 2018 r., kiedy od zmarłych dawców przeszczepiono 1390 organów.

Pobrane do transplantacji i przewożone w lodzie serce trzeba przeszczepić w ciągu czterech godzin. Dzięki specjalnej aparaturze ten czas wydłuża się do 12 godzin. Inicjatorzy akcji #12GodzinDlaŻycia chcą zebrać pieniądze na zakup potrzebnego sprzętu. Ogólnopolska akcja wystartowała w 12 grudnia.

Gotowość Polaków do oddawania narządów do transplantacji zależy od ich wieku i zaufania do systemu ochrony zdrowia - wynika z ankiety przeprowadzonej w ramach projektu badawczego pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego.

6 listopada 2019 roku w Klinice Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Transplantacyjnej CSK UCK WUM przeprowadzono unikalną na skalę światową operację autotransplantacji nerki przeszczepionej z pozaustrojową rekonstrukcją naczyniową - poinformowało biuro prasowe WUM.

Wykorzystanie nowoczesnych form wspomagania serca rozwija się w naszym kraju bardzo dobrze. W zeszłym roku wykonaliśmy blisko 70 implantacji różnego rodzaju urządzeń wspomagających i liczba tych implantacji stale rośnie. Mamy dziś urządzenia, które pozwalają pacjentom funkcjonować prawie tak samo, jak po przeszczepie serca - mówi w rozmowie z "Pulsem Medycyny" dr hab. n. med. Michał Zembala, kierownik i koordynator Oddziału Kardiochirurgii w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu.

Wyczyn specjalistów z dwóch ośrodków: Centralnego Szpitala Klinicznego WUM oraz Instytutu Kardiologii w Aninie został wysoko oceniony przez jurorów konkursu Złoty Skalpel 2019 i zajął wysoką, trzecią pozycję.

Dr n. farm. Teresa Dryl-Rydzyńska, członek zarządu polskiego oddziału Fresenius Medical Care, na 14. Zjeździe Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego w Zakopanem otrzymała nagrodę za wybitny wkład w rozwój polskiej transplantologii.

Pierwszy w Polsce jednoczesny przeszczep wątroby i obu płuc przeprowadzili z sukcesem w Zabrzu lekarze z dwóch ośrodków – tamtejszego Śląskiego Centrum Chorób Serca i Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. A. Mielęckiego w Katowicach. Do tej pory na całym świecie wykonano jedynie ok. 80 takich zabiegów.

Dwa przeszczepy wątroby wykonano w 4. Wojskowym Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu. W ten sposób placówka dołączyła do grona dziewięciu polskich szpitali, które wykonują takie zabiegi. Pierwsza operacja odbyła się w maju, a druga pod koniec lipca.

Transplantologia ulega całkowitemu przeobrażeniu. Wykonujemy przeszczepy serca wraz innymi narządami, nerką lub wątrobą, remontujemy serca od dawców, żeby wykorzystać te w nieco gorszym stanie, wkrótce będziemy transportować wciąż „bijące serce” - mówi prof. dr hab. n. med. Mariusz Kuśmierczyk, prezes Polskiego Towarzystwo Kardio-Torakochirurgów.

Specjaliści ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie przeprowadzili pierwszy w województwie małopolskim przeczep nerki od żywego dawcy. Młody pacjent i jego krewny czują się dobrze.

Australijscy chirurdzy przywrócili władzę w rękach oraz dłoniach osobom z czterokończynowym porażeniem dzięki przeszczepowi nerwów - informuje "Lancet". Zabieg przeprowadzono u 16 pacjentów będących średnio w wieku 27 lat, u których na skutek wypadku doszło do uszkodzenia rdzenia kręgowego w okolicy szyi. Skutkiem tego było porażenie czterech kończyn (tetraplegia) zmuszające ich do poruszania się wyłącznie na wózku.

W 2018 r. wykonano jedynie 1390 przeszczepów narządowych. To wyraźnie mniej niż w 2017 r., gdy przeprowadzono ich ponad 1500. Skąd te niepokojące statystyki oraz jak zwiększyć liczbę żywych dawców zapytaliśmy w najnowszym odcinku programu „Oblicza Medycyny” prof. dr hab. n. med. Magdalenę Durlik, specjalistę chorób wewnętrznych, nefrologa, transplantologa klinicznego, kierownika Kliniki Medycyny Transplantacyjnej, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych Instytutu Transplantologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

O historii i przyszłości transplantologii, dokonaniach polskiej chirurgii transplantacyjnej, a zwłaszcza o przeszczepach wątroby, w tym u pacjentów z nowotworem tego narządu rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Krzysztofem Zieniewiczem.

Ten zabieg z pewnością przejdzie do historii światowej medycyny. Do tej pory nikomu nie udało się przeprowadzić rozległej transplantacji narządów głowy i szyi połączonej z przeszczepieniem szpiku pobranego od zmarłego dawcy.

Lekarze z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu drugi raz przeszczepili krzyżowo nerki u dwóch małżeństw. To piąty krzyżowy przeszczep tego narządu w Polsce.

W Wielkiej Brytanii doszło do rzadkiego przypadku rozwinięcia się raka u dwóch pacjentów, którym przeszczepiono narządy pobrane od dawcy chorego na nowotwór.

Największym wyzwaniem w transplantologii wciąż jest przyjęcie przeszczepu przez organizm biorcy. Tworzymy komórki chimeryczne, które zmniejszają ryzyko odrzucenia przeszczepionego organu – poinformowała PAP światowej sławy transplantolog prof. dr hab. n. med. Maria Siemionow.