Rozpoczęcie skutecznego leczenia chorego na schizofrenię w ciągu pierwszych 1-3 lat pozwala na pełne ustąpienie objawów i prowadzenie normalnego życia. To pokazuje, że schizofrenia nie musi odbierać pacjentom szansy na normalne funkcjonowanie. Wszystko zależy od tego, czy chory otrzyma odpowiednią pomoc w odpowiednim momencie — podkreśla prof. Marek Krzystanek, psychiatra.
Bliscy często mają nadzieję, że choroba będzie pod kontrolą, a sam pacjent stanie się samodzielny. Najtrudniejsze w tej pracy jest to, że czasami trzeba bliskim powiedzieć, że pewne rzeczy w funkcjonowaniu chorego się nie zmienią - mówi Rafał Kłopotowski, asystent zdrowienia z Centrum Zdrowia Psychicznego, rodzic pacjenta ze schizofrenią.
Od 1 kwietnia 2025 r. zakres wskazań refundacyjnych dla doustnych leków zawierających haloperidol będzie analogiczny jak dla refundowanego leku w postaci pozajelitowej - przekazało w komunikacie Ministerstwo Zdrowia.
Osoby z chorobami psychicznymi często postrzegane są stereotypowo i doświadczają stygmatyzacji. To stanowi poważną przeszkodę w ich leczeniu i procesie zdrowienia. – Pacjenci ze schizofrenią mogą być cennymi członkami społeczeństwa, mogą pracować, wykonywać swoje role. Powinniśmy mieć jednak świadomość pewnych trudności, z jakimi się mierzą w życiu – mówi psychiatra dr hab. n. med. Sławomir Murawiec, rzecznik Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Schizofrenia to w dużej mierze choroba ludzi młodych. Osiągnięcie remisji objawowej i funkcjonalnej jest więc tym bardziej istotne. Jakie czynniki będą sprzyjały tak rozumianej poprawie stanu pacjentów?
Otwartym pytaniem pozostaje, jakie implikacje kliniczne ma rozpoznanie u danego pacjenta stanu wyższego ryzyka psychozy. Wśród potencjalnych korzyści klinicznych należy z całą pewnością wymienić identyfikację grup ryzyka, co pozwoliłoby na wczesne wykrywanie i interwencje profilaktyczne oraz terapeutyczne – mówi prof. Jerzy Samochowiec.
Podstawowym celem leczenia schizofrenii pozostaje możliwie maksymalna poprawa funkcjonowania i dobrostanu pacjenta. Jednym z głównych wyzwań w tej terapii, podobnie jak wielu innych chorób przewlekłych, jest fakt, że znacząca grupa pacjentów z czasem podejmuje decyzję o przerwaniu leczenia. Dla osoby dotkniętej schizofrenią kluczowe może być dobre samopoczucie i optymalne codzienne funkcjonowanie – zauważa prof. Adam Wichniak.
Badania opublikowane w styczniu w „Heart Rhythm”, oficjalnym czasopiśmie Heart Rhythm Society, wykazały, że u ponad 10 proc. pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne wystąpiły powikłania kardiologiczne pod postacią komorowych zaburzeń rytmu serca i nagłej śmierci sercowej (ang. sudden cardiac death, SCD), spowodowane polekowym wydłużeniem odstępu QT. Obserwacje dotyczyły dwóch cząsteczek — haloperidolu i kwetiapiny.
Naukowcy z Politechniki Warszawskiej sprawdzają, czy sztuczna inteligencja może pomóc w terapii osób cierpiących na halucynacje głosowe w przebiegu m.in. schizofrenii. - Wielu pacjentów zareagowało bardzo dobrze. Okazywało się, że byli bardziej śmiali przed komputerem i mówili więcej niż lekarzowi – podsumowuje wstępnie badanie prof. Artur Janicki.
Dawniej kwestia płci w psychiatrii miała faktycznie drugorzędne znaczenie, ale psychiatria się rozwija i na wiele zagadnień patrzymy dziś inaczej. Wiemy, że aby trafniej diagnozować i lepiej leczyć, trzeba uwzględniać płeć pacjenta. I nie dotyczy to tylko płci zdefiniowanej w tradycyjnym rozumieniu, ale także tej odbiegającej od płci określonej przy urodzeniu, a czasami płynnej - mówi dr hab. n. med. Sławomir Murawiec.
Kolejne centra zdrowia psychicznego na mapie Polski, esketamina w programie leczenia depresji lekoopornej, lepsza dostępność nowoczesnych leków dla pacjentów ze schizofrenią to jedne z ważniejszych tegorocznych zmian w polskiej psychiatrii. Profesor Dominika Dudek zwraca również uwagę na problem otyłości i nadwagi wśród pacjentów psychiatrycznych.
Schizofrenia o wczesnym początku charakteryzuje się niespecyficznymi objawami, szczególnie w okresie początkowym, gdy zaburzenie rozwija się powoli i podstępnie. Jak powinien wyglądać schemat prawidłowej diagnostyki i skutecznego leczenia?
Przyczyną utraty węchu, a w konsekwencji – smaku, nie jest jedynie COVID-19. Najczęściej do lekarza zgłaszają się pacjenci z zapaleniem zatok, z polipami. Tymczasem upośledzony węch może też być pierwszym zwiastunem chorób neurologicznych (alzheimer, parkinson) i psychiatrycznych (schizofrenia).
Zasadność włączania LAI do schematu farmakoterapii nie budzi już obecnie wątpliwości – praktyka potwierdziła płynące z ich zastosowania korzyści dla pacjentów. Cały czas jednak psychiatrzy mają wiele pytań dotyczących zasad prawidłowego wykorzystywania tej kategorii leków.
Podstawą optymalnego leczenia schizofrenii jest ustalenie właściwej strategii, a jej punktem wyjścia bez wątpienia powinno być jak najszybsze zidentyfikowanie objawów negatywnych i ich źródła – mówi dr n. med. Paweł Wójciak z Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz tych uzyskanych dzięki mapom potrzeb zdrowotnych wynika, że diagnozę schizofrenii i zaburzeń urojeniowych ma w Polsce postawionych 1243 pacjentów poniżej 18. roku życia. Bolączką systemu nadal pozostaje wczesna identyfikacja dzieci manifestujących pierwsze objawy zaburzeń.
Każdy kolejny epizod psychotyczny przebiega z reguły ostrzej i trwa dłużej, a także pogłębia uszkodzenie mózgu i zmniejsza szanse chorego na samodzielne i prawidłowe funkcjonowanie – mówi prof. Agata Szulc, kierownik Kliniki Psychiatrycznej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dostęp do nowoczesnych terapii lekowych i specjalistycznej opieki w psychiatrii to wyzwania, jakie w pierwszej kolejności wymieniali eksperci podczas debaty “Depresja, schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa – jakie możliwości terapii stwarza nowoczesna psychiatria?”, zorganizowanej przez “Puls Medycyny”.
Rada Przejrzystości AOTMiT zajmie się oceną leku na schizofrenię u młodzieży od 13. roku życia. Przygotuje też rekomendacje dla refundacji: Lorenzo’s Oil , Epidyolex oraz programu „Ruch i zdrowe odżywianie to moje wyzwanie”.
W jednej z najnowszych prac przeglądowych na temat zabiegów elektrowstrząsowych naukowcy przytaczają dowody na to, że elektrowstrząsy mogą, a wręcz powinny być stosowane w takich chorobach jak: ciężka lub lekooporna depresja, lekooporna schizofrenia, a niekiedy oporna na leczenie choroba Parkinsona.
Badania nad etiopatologią schizofrenii są prowadzone w wielu kierunkach — analizują jej podłoże zapalne, wpływ mikroflory jelitowej, predyspozycje genetyczne. Od ich wyników zależeć będzie opracowanie nowych opcji terapeutycznych. O perspektywach w tym zakresie rozmawiamy z dr. hab. n. med. Błażejem Misiakiem.
Jednym z objawów psychozy są halucynacje słuchowe, których doświadcza ok. 25 proc. pacjentów ze schizofrenią. Oprócz leków pomocna może być terapia z użyciem wirtualnego awatara, stworzonego przy użyciu technologii komputerowej.
Jak prowadzić rozmowę z chorym na schizofrenię o możliwościach jego leczenia? Czy leki przeciwpsychotyczne o przedłużonym uwalnianiu powinny być lekami pierwszego wyboru w tej chorobie? Pytamy o to prof. dr. hab. n. med. Janusza Heitzmana, dyrektora Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, wiceprezesa Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Jak często schizofrenia idzie w parze z geniuszem? Czy wirusy lub brak witamin mogą wywołać tę chorobę? Jak nowoczesne leki pomagają chorym w powrocie do normalnego funkcjonowania? — pytamy prof. dr. hab. n. med. Piotra Gałeckiego, konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii.
Jak przebiega w Polsce pilotaż centrów zdrowia psychicznego? Jakie korzyści dla chorych niesie transformacja modelu leczenia azylowego w kierunku opieki środowiskowej? — pytamy dr. n. med. Zbigniewa Króla, wiceministra zdrowia.
O to, jakie grupy pacjentów chorych na schizofrenię mogą odnieść największe korzyści z długodziałających leków przeciwpsychotycznych (LAI), zapytaliśmy prof. dr. hab. n.med. Janusza Heitzmana.
Pacjent ze schizofrenią bardzo często nie do końca ma poczucie swojej choroby, dlatego problemem jest uzyskanie akceptacji jakiegokolwiek leczenia - mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Heitzman. Łatwiej przekonać go do terapii, jeśli zastosujemy leki, które nie są uciążliwe w przyjmowaniu.