Reumatologia

W Polsce jest co najmniej 2,5 mln chorych na osteoporozę, jednak aż 90 proc. z nich nie zażywa żadnych leków, nawet wtedy, gdy ulega kolejnym złamaniom kości – alarmują specjaliści z okazji kampanii edukacyjnej „75 plus: sprawność i samodzielność”.

Aż 67 proc. pacjentów chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) przyjmuje leki w sposób nieodpowiedni lub wcale ich nie stosuje. 23 proc. przyznaje się do zmniejszania dawek leków bez konsultacji z reumatologiem nie zdając sobie sprawy z konsekwencji zdrowotnych. Według ekspertów przyczyny takiego postępowania związane są z brakiem zaufania do lekarza oraz brakiem zrozumienia na linii lekarz-pacjent.

Wprowadzenie leków biologicznych, uzyskiwanych technikami rekombinacji DNA, okazało się przełomem w leczeniu milionów pacjentów dotkniętych chorobami, wobec których stosowane wcześniej farmaceutyki były nieskuteczne.

Zdaniem ekspertów z Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji nawet 90 proc. pacjentów zmagających się z osteoporozą pozostaje bez leczenia. Zjawisku temu sprzyja interdyscyplinarność schorzenia oraz fakt, że w systemie ochrony zdrowia dochodzi do rozmycia się odpowiedzialności za pacjenta.

Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu Kevzara (sarilumab), stosowanego w skojarzeniu z metotreksatem (MTX) w leczeniu dorosłych pacjentów z aktywnym reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim, u których stwierdzono niewłaściwą odpowiedź na leczenie lub nietolerancję terapii jednym lub kilkoma lekami przeciwreumatycznymi modyfikującymi przebieg choroby (LMPCh). Preparat ten może być stosowany w monoterapii u osób z nietolerancją MTX lub gdy leczenie metotreksatem jest nieodpowiednie.

10 mln Polaków cierpi z powodu chorób reumatycznych. Ponad 44 tys. to chorzy na łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS). Z myślą o nich ruszyła ogólnopolska kampania „ŁZS. Podwójny cios”.

Wszelkie dostępne analizy jednoznacznie wskazują, że koszty pośrednie, zwłaszcza w przypadku chorujących przewlekle w wieku produkcyjnym, wielokrotnie przewyższają koszty bezpośrednie. W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), podobnie jak w niektórych chorobach nowotworowych, koszty pośrednie są co najmniej sześciokrotnie wyższe od kosztów bezpośrednich.

Ministerstwo Zdrowia Kanady jako pierwsze zatwierdziło preparat Kevzara (sarilumab) firm Sanofi i Regeneron, przeznaczony do leczenia osób dorosłych z reumatoidalnym zapaleniem stawów o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Decyzje organów rejestracyjnych w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej w sprawie leku spodziewane są przed końcem 2017 r.

Ulga w bólu, poprawa funkcjonowania i jakości życia to główne cele leczenia pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów. W terapii stosowane są głównie środki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne, które są skuteczne, lecz często powodują poważne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia.

Jeszcze w tym roku na medycznej mapie Polski pojawią się ośrodki wczesnego wykrywania reumatyzmu. Ich działalność była zaplanowana w Narodowym Programie Zwalczania Chorób Reumatycznych na lata 2016-2020.

Selvita SA, największa innowacyjna firma biotechnologiczna w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, oraz Epidarex Capital ogłosiły powstanie nowej spółki biotechnologicznej Nodthera Limited, która skupi się na odkrywaniu i rozwoju innowacyjnych inhibitorów inflamasomu NLRP3.

Nowe dane przedstawione w trakcie EULAR 2016 (Europejskiego Kongresu Reumatologicznego. Londyn 8-11 czerwca) wskazują na bezpieczeństwo i skuteczność biopodobnych leków Biogen – antagonistów TNF.

Tuż przed majówką - 27 kwietnia - odbyło się pierwsze posiedzenie Narodowej Rady Reumatologii. Nowo powołany organ działając przy Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji ma wyznaczać kierunki rozwoju tej instytucji.

Pacjenci przewlekle chorzy, mimo swojej choroby i konieczności jej długofalowego leczenia, nie chcą rezygnować z pracy zawodowej. Apelują o pomoc w dostępie do skracających czas podania i wygodnych form terapii.

Resort zdrowia rozesłał pismo do oddziałów NFZ, ograniczające pacjentom ze schorzeniami reumatologicznymi dostęp do leczenia biologicznego — alarmuje Polskie Towarzystwo Reumatologiczne. Takie postępowanie jest niezgodne z prawem — dodają prawnicy.

Dna moczanowa jest jedną z najczęstszych przyczyn zapalenia stawów u osób po 50. roku życia. W ostatnich dwóch latach pojawiły się nowe rekomendacje dotyczące m.in. postępowania w zaostrzeniach tej choroby.

Jaki wpływ na produktywność w pracy ma chorowanie na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, sprawdzano w badaniu PROSE AS. Okazało się, że czynnych zawodowo pacjentów, którzy mają wyższy stopień aktywności choroby, cechuje 2,7 razy wyższe prawdopodobieństwo absencji chorobowej. Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas Kongresu EULAR w Paryżu.

Aktualna strategia postępowania w reumatoidalnym zapaleniu stawów zakłada leczenie do celu, czyli do uzyskania remisji lub niskiej aktywności choroby. Wytyczne T2T (ang. treat to target) akcentują m.in. rolę pacjenta w tym postępowaniu i znaczenie właściwej komunikacji z lekarzem.

Badanie III fazy oceniające działanie leku sarilumab w leczeniu chorych na reumatoidalne zapalenie stawów wykazało, że obie dawki preparatu spełniły wszystkie trzy równorzędne pierwszorzędowe punkty końcowe.

Instytut Reumatologii im. Eleonory Richter co roku w Światowym Dniu Reumatyzmu, który przypada 12 października, organizuje wykłady, spotkania z ekspertami oraz warsztaty dla osób chorych i ich rodzin. O codziennych problemach organizacyjnych i finansowych tej placówki „Puls Medycyny” rozmawia z prof. nadzw. dr hab. n. med. Brygidą Kwiatkowską, dyrektorem instytutu ds. klinicznych i jednocześnie kierownikiem Kliniki Wczesnego Zapalenia Stawów.

Funkcjonuje stereotyp, że na osteoporozę zapadają głównie szczupłe kobiety po 50. roku życia, palące papierosy lub osoby w wieku starszym. Do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania należą jednak również chorzy na cukrzycę, reumatoidalne zapalenie stawów, osoby leczone steroidami, a także ważące np. 100 kg.

Wskazaniami do rozpoczęcia terapii przeciw osteoporozie są: przebyte złamanie — każde zwiększa ponad dwukrotnie prawdopodobieństwo kolejnych, duże bezwzględne ryzyko złamań w ciągu 10 lat i przewlekłe przyjmowanie glikokortykosteroidów.

„W Polsce liczba chorych, którzy korzystają z leczenia biologicznego jest zdecydowanie niewystarczająca. Konieczne są zmiany kryteriów kwalifikacji, by były bardziej zbliżone do rekomendacji międzynarodowych towarzystw reumatologicznych” — uważa prof. dr hab. n. med. Piotr Wiland, kierownik Katedry i Kliniki Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, prezes Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego.

Jeden na trzech chorych na RZS Polaków uważa, że jest źle leczony. Mniej niż połowa naszych pacjentów ma opracowany z reumatologiem plan leczenia o zasadniczym znaczeniu w kontrolowaniu przebiegu choroby.

Choroba zwyrodnieniowa jest najczęstszą chorobą stawów, główną przyczyną bólu i inwalidztwa u starszych dorosłych. Niestety, jak dotąd nie ma na nią remedium.

„Reumatoidalne zapalenie stawów to wróg, który działa agresywnie, szybko i skutecznie. Tak skutecznie, że nie potrafimy wyleczyć pacjenta. Potrafimy natomiast utrzymać chorobę w pewnych ryzach, o ile pacjent odpowiednio wcześnie trafi do reumatologa, a ten podejmie odpowiednią, agresywną – w pozytywnym tego słowa znaczeniu – strategię leczenia” – mówi dr n. med. Maria Rell-Bakalarska ze Specjalistycznego Centrum Reumatologii i Osteoporozy RheumaMedicus w Warszawie.

Kwas hialuronowy kojarzony jest głównie z medycyną estetyczną. Ma on jednak znacznie szersze zastosowanie, np. może być pomocny w leczeniu łagodnych postaci chorób reumatycznych. Dostawowe iniekcje z kwasu hialuronowego są skuteczne zwłaszcza we wczesnych stadiach zaawansowania choroby.

O najnowszych wytycznych terapii reumatoidalnego zapalenia stawów mówi dr n. med. Piotr Leszczyński, ordynator Oddziału Reumatologii i Osteoporozy Szpitala im. Józefa Strusia, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu.