Rak trzustki

Nowe badanie wskazuje, że model sztucznej inteligencji potrafi zidentyfikować osoby o podwyższonym ryzyku raka trzustki nawet na 5 lat przed postawieniem diagnozy, wykorzystując rutynową elektroniczną dokumentację medyczną oraz wyniki badań laboratoryjnych. Wyniki te świadczą o obiecującej skuteczności predykcyjnej, sugerując, że model AI mógłby skutecznie odróżniać osoby o wyższym ryzyku zachorowania na raka trzustki od tych o ryzyku niższym. Wyniki te zostały przedstawione podczas Clinical Congress 2026, organizowanego przez American College of Surgeons (ACS).

Jeżeli ktoś mówi, że dokładnie wie, kiedy nastąpi przełom, to nie wierzę w taką deklarację – stwierdza prof. Waldemar Priebe z MD Anderson Cancer Center, pytany o przyszłość leczenia raka trzustki. Jak przyznaje, ten nowotwór pozostaje jednym z najtrudniejszych wyzwań onkologii, m.in. ze względu na ograniczoną penetrację leków do guza. Jego zespół pracuje nad tym, by przełamać tę barierę i opracować nowe strategie leczenia.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) niedawno zatwierdziła lek daraxonrasib do stosowania u wybranych pacjentów z przerzutowym rakiem trzustki, jednak naukowcy analizują również jego skuteczność w leczeniu raka płuca. W badaniu stwierdzono zmniejszenie się guzów u ponad 30 proc. uczestników otrzymujących ten lek.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła doustny lek celowany (inhibitor RAS), który niemal dwukrotnie wydłuża przeżycie chorego z zaawansowanym rakiem trzustki. FDA uznała, że to „przełomowa terapia”. Lek nie został jeszcze zatwierdzony przez Europejską Agencję Leków (EMA), jest jednak objęty przyspieszoną procedurą rejestracyjną.

Naukowcy z Northwestern Medicine wykazali, że wysoce czułe badanie krwi pozwala wykryć ślady raka trzustki niewidoczne w standardowych testach. Może to pomóc lekarzom w identyfikacji pacjentów, u których istnieje większe ryzyko nawrotu choroby, nawet jeśli wyniki badań obrazowych wyglądają obiecująco.

Terapia celowana, blokująca zmutowane białko KRAS, okazała się dwukrotnie bardziej skuteczna w leczeniu raka trzustki niż chemioterapia. Prof. Lucjan Wyrwicz z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie ocenia, że od lat nie było takiego przełomu w tej chorobie.

Naukowcy odkryli powiązanie między rakiem trzustki a układem nerwowym. Komórki w trzustce stymulują włókna nerwowe, które następnie uwalniają sygnały przyspieszające wczesny wzrost nowotworu. To tworzy samowystarczalną pętlę, która napędza rozwój guza. W przeprowadzonych badaniach zablokowanie aktywności nerwów znacząco zmniejszyło wzrost guza, co otwiera drogę do nowych strategii leczenia.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła pierwszą od wielu lat nową terapię raka trzustki z użyciem pola elektrycznego. Dopuszczono ją do użycia w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka trzustki w skojarzeniu z chemioterapią. Metoda ta wykorzystywana jest też w leczeniu glejaka wielopostaciowego.

Chore na najbardziej agresywną postać raka trzustki myszy wyzdrowiały dzięki zastosowaniu przez hiszpańskich naukowców połączenia trzech leków. - Po raz pierwszy osiągnęliśmy całkowitą, długotrwałą odpowiedź przy niskiej toksyczności w modelach eksperymentalnych - mówią naukowcy.

Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) przyznała przyspieszoną procedurę przeglądu nowego leku dla pacjentów z rakiem trzustki. Wszystko w celu szybszego uzyskania dostępu do nowej terapii, która do pacjentów może trafić nawet w ciągu kilku miesięcy.

W przypadku choroby tak agresywnej i o tak niekorzystnym rokowaniu odległym jak rak trzustki warto poszukiwać wszelkich metod, które mogą poprawić jakość leczenia chirurgicznego. Zakładamy więc, że jeśli chirurgia robotyczna przynosi korzyści w leczeniu raka jelita grubego, raka żołądka, to korzyści możemy spodziewać się też w leczeniu raka trzustki - mówi chirurg dr n. med. Wojciech Hap. - Na w pełni skuteczne, bezpieczne i komfortowe dla chirurga leczenie raków trzustki musimy jednak jeszcze poczekać - stwierdza specjalista.

Radioablacja splotu trzewnego może być alternatywną metodą leczenia bólu u chorych na zaawansowanego raka trzustki - wynika z wieloośrodkowego badania klinicznego fazy 2, o którym informuje “The Lancet Oncology”.

Potencjalny lek, który może pomóc w wyleczeniu raka trzustki, jednego z najbardziej śmiertelnych nowotworów, opracowali naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco. Odkrycie obiecującego związku to jednak zaledwie początek długiej drogi, która może doprowadzić do wprowadzenia leku na rynek.

Badanie opisane właśnie na łamach magazynu „Cell Metabolism” po raz pierwszy dokładnie wyjaśnia, dlaczego osoby z otyłością lub cukrzycą typu 2 są bardziej narażone na rozwój raka trzustki.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach dołączył do elitarnego grona ośrodków leczących rzadkie nowotwory trzustki metodą małoinwazyjną. Cztery pierwsze zabiegi termicznej ablacji guzów neuroendokrynnych trzustki za pomocą prądu o częstotliwości fal radiowych (RFA) wykonano w Pracowni Endoskopowej NIO w Gliwicach.

Czasopismo naukowe “Nature” poinformowało w tym tygodniu, że spersonalizowana terapia oparta na mRNA, znajdująca się w fazie badań klinicznych, potencjalnie dobrze wróży na przyszłość w walce z niezwykle agresywną formą raka trzustki.

Po pandemii COVID-19 i związanych z nią ograniczeniach wzrosła liczba chorych z zaawansowanymi zmianami nowotworowymi. Leczenie takich pacjentów wciąż stanowi wyzwanie dla polskiego systemu opieki zdrowotnej. W wielu przypadkach klinicyści mogą im zaoferować jedynie postępowanie paliatywne.

Rak trzustki zwykle jest rozpoznawany w późnym stadium rozwoju, czego przyczyną są m.in. niespecyficzne objawy, a także trudna i często zbyt późna diagnostyka. Wówczas niemożliwe jest operacyjne usunięcie nowotworu - pozostaje leczenie paliatywne. Jednak w Polsce pacjenci z zaawansowanym, rozsianym rakiem trzustki mają ograniczone opcje terapeutyczne.

Brakuje informacji na temat leczenia raka trzustki - zauważa prof. Lucjan Wyrwicz, kierownik Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie. Jak zastrzega, nie zawsze rozpoznanie tego nowotworu jest fatalne i wiąże się ze śmiertelnością.

Polskie Towarzystwo Onkologiczne przydzieli łączną kwotę 450 tys. zł w trzech transzach, przez trzy kolejne lata. W ramach konkursu Towarzystwo wyłoni od 3 do 9 projektów w obszarze raka trzustki o możliwie różnym charakterze: technologicznym, badawczym, edukacyjnym.

Rak trzustki należy do najbardziej śmiertelnych nowotworów, a wykrycie mutacji w genach predysponujących do tego nowotworu może zwiększyć szanse przeżycia – zapewniają eksperci. Niezbędne są wcześnie podjęte badania diagnostyczne i odpowiednia terapia.

W przypadku pacjentów z zaawansowanymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (NET) możliwości leczenia są ograniczone, a rokowanie niepomyślne. Jednak naukowcy z Yale Cancer Center i Yale New Haven Health's Smilow Cancer Hospital odkryli nową, skuteczną kombinację leków.

Wydaje się, że eksperymentalne leczenie skutecznie powstrzymało postęp zaawansowanego raka trzustki u pacjentki - poinformowali w środę (1 czerwca) lekarze w New England Journal of Medicine. Naukowcy uważają, że terapia może przynieść korzyści milionom ludzi.

Od 6 do 14 proc. - tylko tyle wynoszą 5-letnie wskaźniki przeżycia w raku trzustki na całym świecie. A rok od diagnozy przeżywa około 25 proc. - alarmują eksperci z okazji przypadającego 18 listopada Światowego Dnia Raka Trzustki.

Zdaniem brytyjskich naukowców m.in. uczucie pragnienia i ciemne zabarwienie moczu, choć zwykle świadczą o zwyczajnym odwodnieniu, mogę również oznaczać rozwój raka trzustki. Pracę na ten temat opublikowało pismo „British Journal of General Practice“.

Raka trzustki charakteryzuje bardzo wysoka śmiertelność, co jest spowodowane m.in. późnym występowaniem objawów. Pozwalają go wykryć badania obrazowe, ale pod warunkiem, że zostaną wykonane przez doświadczonego lekarza, który właściwie przeprowadzi badanie, a potem je rzetelnie oceni. W Polsce brakuje jednak centrów diagnostyki raka trzustki - mówi prof. dr hab. n. med. Paweł Lampe.

Rak trzustki należy do nowotworów najtrudniejszych do leczenia, a co za tym idzie rokowanie pacjentów z tą diagnozą w większości przypadków jest złe. Czy na horyzoncie pojawiają się nowe metody diagnostyki i terapii, które mają szansę zrewolucjonizować efektywność opieki nad chorymi?

Zaawansowane uczenie maszynowe oraz wdrażanie nowych algorytmów diagnostycznych dają szansę na wcześniejsze wykrywanie raka trzustki. Eksperci uczestniczący w Światowym Kongresie Nowotworów Układu Pokarmowego wskazują, że dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji, analizującej dane kliniczne pacjenta, możliwe jest wytypowanie osób zagrożonych nowotworem trzustki nawet na 20 miesięcy przed ustaleniem diagnozy. Onkolodzy nie kryją nadziei związanych z nowym rozwiązaniem, ponieważ według dotychczasowych statystyk rak trzustki w 70-80 proc. przypadków jest wykrywany w zaawansowanym stadium.

Nawet w najgorzej rokującym nowotworze, jakim jest rak trzustki, możliwe są wieloletnie przeżycia chorych, jeśli zostanie on wcześnie wykryty i będzie odpowiednio leczony. W Australii 5-letni wskaźnik przeżycia chorych z rakiem trzustki sięga 15 proc.

Według naszych danych stan systemu opieki onkologicznej w Polsce pozostaje dramatyczny – pacjenci nie mają dostępu do optymalnej diagnostyki i leczenia, a rejestry i wytyczne postępowania, które są podstawą uzdrowienia sytuacji i odpowiedzialnego planowania polityki zdrowotnej i wydatków na ochronę zdrowia, nie dość, że nie są należycie realizowane, to nawet nie są zaplanowane – ocenia Alivia.