Onkologia

Chorzy na raka w Unii Europejskiej nie mają równego dostępu do leków - wynika z raportu Instytutu Karolinska oraz Wyższej Szkoły Ekonomii w Sztokholmie, zaprezentowanego 6 października w Parlamencie Europejskim. Najgorzej jest w Wielkiej Brytanii, Norwegii, Polsce, Czechach i na Węgrzech. Za brak dostępu do leków w tych krajach odpowiadają niejasne, przeciągające się procedury rejestracyjne i refundacyjne oraz brak pieniędzy na opiekę zdrowotną.

Różne rozumienie przez pacjenta i lekarza terminu "zawroty głowy" często utrudnia diagnozowanie i właściwe leczenie tych dolegliwości. Najważniejszym zadaniem lekarza jest ustalenie, czy zgłaszane przez pacjenta zawroty głowy spowodowane są chorobą łagodną, czy poważną oraz zróżnicowanie, czy są one subiektywnym odczuciem pacjenta, czy obiektywnymi zaburzeniami o podłożu neurologicznym, laryngologicznym lub ogólnoustrojowym.

Doroczne zjazdy Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (American Society of Clinical Oncology, ASCO) to największe światowe spotkania onkologów, podczas których prezentowane są wyniki badań naukowych. Dla polskich lekarzy, którzy nie mogli przybyć do Orlando na tegoroczną, 41. konferencję ASCO, zorganizowano w Gdyni 10-11 czerwca spotkanie "Po ASCO".

Senat przyjął ustawę o zwalczaniu chorób nowotworowych, ale zgłosił kilka poprawek. Sejm rozpatrzy je jeszcze w czerwcu.

W Polsce zużycie silnych leków opioidowych jest dużo niższe niż w innych krajach. Choć proste sposoby farmakologiczne pozwalają uwolnić od bólu 80-90 proc. chorych, wielu z nich nie uzyskuje takiej pomocy.

Pomimo stale zwiększającej się zapadalności na raka piersi, w wielu krajach na świecie odnotowano spadek umieralności z powodu tej choroby. Onkolodzy nie mają wątpliwości, że jest to możliwe dzięki innemu podejściu do leczenia tego nowotworu.

Wczesne rozpoznanie raka płuca jest bardzo trudne ze względu na jego długotrwały przebieg skąpoobjawowy. Niemniej jednak, np. wystąpienie przewlekłych dolegliwości ze strony układu oddechowego u osoby palącej papierosy powinno budzić podejrzenie raka płuca i skłonić do odpowiedniej diagnostyki.

Mała skuteczność leczenia raka szyjki macicy w Polsce nie uległa poprawie praktycznie od początku lat 80. ubiegłego wieku. Tylko u co piątej kobiety udaje się wykryć chorobę we wczesnych stadiach. "To prawdziwa klęska cywilizacyjna" - ocenia prof. Jan Kornafel, krajowy konsultant ds. ginekologii onkologicznej.

Badanie nosicielstwa znanych genów predyspozycji do określonych nowotworów ma jedynie pomocnicze znaczenie w kwalifikowaniu do grup wysokiego ryzyka. Dlatego należy być ostrożnym w przypisywaniu im nadmiernej roli, by nie uśpić czujności onkologicznej.

W rozpoznaniu czerniaka dużą rolę mają do odegrania lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, którzy badając pacjentów powinni także kontrolować wygląd znamion barwnikowych. Czujność lekarzy poz mogłaby poprawić statystyki dotyczące wyleczeń tego nowotworu.

Chłoniaki należą do grupy czterech nowotworów - obok raka gruczołu krokowego, czerniaka złośliwego i raka jelita grubego - cechujących się gwałtownym wzrostem zachorowań w ciągu ostatnich 10-15 lat. Na całym świecie zachorowalność na ten rodzaj nowotworu zwiększa się rocznie o ok. 5 proc.

"W ostatnich latach poglądy na leczenie raka jelita grubego ewoluują niezwykle dynamicznie. Szybki postęp wiedzy naukowej i wprowadzanie do onkologicznej praktyki klinicznej nowych substancji terapeutycznych - także tych ukierunkowanych molekularnie - spowodowały, że stoimy obecnie w obliczu zmiany standardów i wytycznych leczenia zarówno pierwotnego, jak i zaawansowanego raka jelita grubego" - mówi prof. Marek Nowacki, kierownik Kliniki Nowotworów Jelita Grubego, dyrektor Centrum Onkologii w Warszawie.

"Opracowany przez specjalistów program zwalczania nowotworów obejmuje wszystko, na co nas teraz - z finansowego punktu widzenia - stać. To program minimum, więc nieporozumienim jest żądanie uwzględnienia wszystkich postulatów" - mówi dr Janusz Meder, prezes Polskiej Unii Onkologii, w rozmiwe z Anną Gwozdowską.

O pomyślnych wynikach badania klinicznego III fazy z zastosowaniem nowego inhibitora kinazy tyrozynowej u chorych na nowotwory podścieliska przewodu pokarmowego poinformowała firma Pfizer.

Profesor Henning Dralle ze Szpitala Uniwersyteckiego w Halle - prezydent-elekt Światowego Towarzystwa Chirurgów Endokrynologów i sekretarz Europejskiego TChE wykonał w maju br. w Krakowie radykalny zabieg raka tarczycy z usunięciem całej tarczycy i węzłów chłonnych szyi, przy śródoperacyjnej kontroli nerwów krtaniowych wstecznych. Operacja odbyła się w Klinice Chirurgii Endokrynologicznej III Katedry Chirurgii Ogólnej Collegium Medicum UJ, działającej w krakowskim Szpitalu Miejskim Specjalistycznym im. G. Narutowicza.

"Z doświadczenia wiem, że między prawdą obiektywną a prawdą, jaką chory chce usłyszeć, jest różnica. Po 20 latach praktyki zazwyczaj widzę w oczach chorego, ile jest w stanie znieść. Zapewniam wszystkich, że pozytywne, przyjazne nastawienie drugi człowiek wyczuwa błyskawicznie. A przyjazna atmosfera buduje chęć do walki. Budowanie zaufania to długotrwały proces. A bez niego nie ma leczenia. To oczywiście wymaga czasu i zaangażowania, ale w końcu chodzi o życie drugiego człowieka. Czy gdybyśmy sami znaleźli się w takiej sytuacji, nie chcielibyśmy być tak traktowani?" - pyta prof. Bogusław Maciejewski, szef Centrum Onkologii w Gliwicach.

3 czerwca odbyło się uroczyste otwarcie Oddziału Hematologii i Onkologii Dziecięcej Kliniki Pediatrii, Onkologii, Hematologiii i Endokrynologii gdańskiej AM.

Polscy naukowcy uczestniczą w badaniach nad terapią chorób nowotworowych z wykorzystaniem techniki wyciszania genów. Ich wyniki zostaną opublikowane jesienią br.

Potranskrypcyjne wyciszanie genów poprzez interferencję zależną od RNA jest jednym z naturalnych, komórkowych mechanizmów regulacji ekspresji genów. Decydującą rolę odgrywa w nim dwuniciowy RNA (dsRNA), pocięty na krótkie odcinki (siRNA), komplementarne do określonych fragmentów mRNA.

Wzrost częstości zachorowań na raka pierwotnego wątroby (HCC) jest największy spośród wszystkich nowotworów. Uważa się, że zapadalność na ten typ nowotworu będzie nadal rosła, częściowo wskutek epidemii zachorowań na zapalenie wątroby typu C.

Guzy neuroendokrynne (NET) - rzadkie nowotwory, charakteryzujące się zdolnością do syntezy, magazynowania i uwalniania hormonów i amin biogennych - wykrywa się rocznie średnio u 13-15 osób na milion mieszkańców. Około 70 proc. tych nowotworów stanowią guzy żołądkowo-jelitowo-trzustkowe (GEP).

"Jak leczyć świąd skóry, który jest objawem paranowotworowym?" - pyta Ewa Głuchowska z Mielca.

"Jak często należy endoskopowo kontrolować pacjenta po resekcji żołądka z powodu raka?" - pyta Jakub Włosiński z Piotrkowa Trybunalskiego.

W poprzednim wydaniu Pulsu Medycyny rozpoczęliśmy dyskusję o przyjętym w marcu przez rząd programie zwalczania chorób nowotworowych. Publikujemy kolejne głosy.

Środki na dofinansowanie instalacji tomografów pozytonowych, które zarezerwowano w budżecie na 2005 rok starczą zaledwie na rozpoczęcie prac związanych z instalacją urządzeń PET. Nadal brakuje wieloletniego planu rozwoju tego typu diagnostyki w Polsce, na wzór programów realizowanych w innych krajach europejskich.

Rada Ministrów przyjęła 15 marca projekt ustawy o ustanowieniu 10-letniego Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych i skieruje go do Sejmu. Jednak w środowisku onkologów nie ma jednomyślności co do kształtu tego programu.

Jedną z metod leczenia raka prostaty jest zastosowanie terapii hormonalnej zmierzającej do obniżenia stężenia androgenów wytwarzanych w organizmie pacjenta (Androgen-Deprivation Therapy - ADT).

"Fundusz zapłaci za terapię preparatem Glivec wszystkim chorym zarejestrowanym w 2004 roku. Będziemy też finansować leczenie osobom powyżej 50 roku życia" - oświadczył na konferencji prasowej Jerzy Miller, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.