Nadciśnienie tętnicze

„Czy nowe europejskie zalecenia dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym oznaczają, że nie będziemy już stosować pojedynczych preparatów, z których przecież bardzo często korzystamy?” — zastanawia się prof. dr hab. n. med. Andrzej Tykarski, kierownik Katedry i Kliniki Hipertensjologii, Angiologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Jak dalece wytyczne towarzystw naukowych są wystarczające w diagnostyce i leczeniu? Czy wyczerpują wszystkie sytuacje, które mogą się przytrafić w praktyce kardiologicznej?

Według najświeższych wytycznych ESC/ESH, leczenie wstępne u większości pacjentów z nadciśnieniem tętniczym powinno się zaczynać od jednotabletkowego preparatu złożonego. O szczegółach nowych zaleceń rozmawiamy z dr. hab. n. med. Filipem M. Szymańskim z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

O korzystnym mechanizmie działania sakubitrylu/walsartanu w niewydolności serca oraz skali zagrożenia tą chorobą w polskiej populacji rozmawiamy z prof. dr hab. n. med. Małgorzatą Lelonek, FESC, kierownik Zakładu Kardiologii Nieinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Kampania „Servier dla Serca” organizowana jest od 2003 r. Tegoroczna, XVI już edycja odbywa się pod hasłem „Zabójczy duet”, a jej główny akcent położony został na współwystępowanie nadciśnienia tętniczego i hipercholesterolemii.

Podczas tegorocznego kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego tematem wielu sesji wykładowych były opublikowane trzy tygodnie wcześniej nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Cardiology — ESC i European Society of Hypertension — ESH). Gościem specjalnym kongresu był prof. Konstantinos Tsioufis, prezes ESH, jeden ze współautorów najnowszych wytycznych.

Dwa schorzenia cywilizacyjne — nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia — są najczęściej występującymi i współistniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego: zawału i niewydolności serca, udaru mózgu czy choroby tętnic obwodowych.

Podczas kongresu European Society of Hypertension (ESH), który odbył się w czerwcu 2018 r. w Barcelonie, ogłoszono nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym, opracowane przez dwa towarzystwa: European Society of Cardiology (ESC) i ESH. Pełny tekst zaleceń został opublikowany pod koniec sierpnia podczas kongresu ESC w Monachium. Poniżej przedstawiamy najważniejsze przesłania tego dokumentu.

Sartany, czyli antagoniści receptora angiotensyny II, stanowią obok inhibitorów konwertazy angiotensyny trzon terapii pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (NT). Jednym z najlepiej przebadanych, a zarazem najczęściej w Polsce stosowanych sartanów jest walsartan.

Im wyższe jest stężenie kwasu moczowego, tym wyższe ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego. Z kolei leki hipotensyjne stosowane w terapii nadciśnienia (np. diuretyki) zwiększają częstość występowania hiperurykemii.

Nie ma jednej recepty, jak leczyć pacjenta z otyłością i nadciśnieniem tętniczym, ponieważ zwykle występuje u niego zespół metaboliczny i/lub obturacyjny bezdech senny. W związku z dużym ryzykiem rozwoju cukrzycy o osób otyłych należy uwzględnić wpływ leków hipotensyjnych na metabolizm glukozy.

W „Hypertension” głos w dyskusji na temat celów leczenia nadciśnienia zabrał Daniel W Jones (Mississippi Medical Center), jeden z twórców ostatnich wytycznych ACC/AHA, w których obniżono docelowe wartości ciśnienia skurczowego do < 130 mm Hg.

Nadciśnienie tętnicze pozostaje główną przyczyną przedwczesnych zgonów na świecie. W Polsce diagnozuje się je u około 10 do 12,5 mln dorosłych Polaków. Niestety, wciąż tylko mniej niż połowa z nich wie o swojej chorobie.

Jak leczyć właściwie chorego z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym? Które leki najskuteczniej pomagają walczyć z nadciśnieniem w zależności od płci, wieku pacjenta — wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Dariusz Kozłowski z Kliniki Kardiologii i Elektroterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Skuteczna kontrola ciśnienia jest najistotniejszym warunkiem osiągnięcia celu leczenia: zmniejszenia śmiertelności oraz częstości incydentów sercowo-naczyniowych. Ostatnie lata nie przyniosły istotnych postępów w zakresie nowych farmaceutyków hipotensyjnych. Dlatego pomysły poprawy skuteczności leczenia nadciśnienia idą dziś w kierunku łączenia leków.

Opublikowane niedawno wytyczne amerykańskie postępowania w nadciśnieniu tętniczym (NT), sygnowane przez American College of Cardiology i American Heart Association (ACC/AHA), a także szereg innych amerykańskich towarzystw naukowych, budzą wiele kontrowersji ze względu na wprowadzenie nowej klasyfikacji NT. Zasadniczą zmianą jest obniżenie granicznych wartości rozpoznania nadciśnienia tętniczego z 140/90 mm Hg do 130/80 mm Hg. Biorąc pod uwagę tę zmianę, liczba chorych na NT w Stanach Zjednoczonych zwiększyła się o ponad 30 milionów.

Osoby, których dieta jest bogata w sól, mają nawet dwukrotnie wyższe ryzyko rozwoju niewydolności serca - ogłosili fińscy naukowcy na kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Barcelonie.

O indywidualizacji terapii hipotensyjnej rozmawiamy z kardiologiem prof. dr. hab. n. med. Andrzejem Tykarskim, jednym z prowadzących warsztaty na konferencji Regional standalone CVM „Reach targets, save lives”.

Istnieje coraz więcej przekonujących dowodów z badań doświadczalnych i obserwacji epidemiologicznych, że hiperurykemia odgrywa istotną rolę w rozwoju nadciśnienia tętniczego i zespołu insulinooporności. U pacjentów z hiperurykemią wykazano także trzy-pięciokrotnie większe ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu niż w populacji ogólnej.

„Puls Medycyny” rozmawia z kardiologiem, prof. dr. hab. n. med. Krzysztofem J. Filipiakiem, prodziekanem Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

W najnowszych wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego z 2015 r. utrzymano stanowisko z poprzednich zaleceń PTNT, że preferowanymi lekami spośrod beta-adrenolityków u chorych z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym powinny być preparaty wazodilatacyjne.

18 czerwca 2016 r., Szczecin

3 grudnia 2016 r., Katowice

19 listopada 2016 re. r, Łódź

15 października 2016 r. w Lublinie

8 października 2016 r., Warszawa

24 września 2016 r., Gdańsk

11 czerwca 2016 r., Kraków

4 czerwca 2016 r., Rzeszów

Od 2008 roku podstawę rozliczania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia stanowią jednorodne grupy pacjentów (JGP). Wprowadzenie JGP spowodowało jednak w praktyce przerzucanie odpowiedzialności za rozliczanie świadczeń na lekarzy. Ponad 60 proc. lekarzy uczestniczących w badaniu przeprowadzonym przez NIL twierdziło, że w swojej praktyce doznali nacisku ze strony administracyjnych i ekonomicznych organizatorów ochrony zdrowia.

19 listopada 2016 r., Hotel Sheraton w Warszawie