Endokrynologia

Za najważniejsze wydarzenie mijającego roku w dziedzinie endokrynologii w naszym kraju uważam zatwierdzenie przez ministra zdrowia programu lekowego „Leczenie ciężkiego niedoboru hormonu wzrostu u pacjentów dorosłych oraz u młodzieży po zakończeniu terapii promującej wzrastanie” - powiedział prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński, kierownik Katedry i Kliniki Endokrynologii i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii.

Co piąty Polak ma problemy z tarczycą. Tylko niektórzy wymagają operacji - a jeśli jest ona konieczna, to coraz częściej stosuje się precyzyjne i mało inwazyjne zabiegi – mówi prezes Polskiego Klubu Chirurgii Endokrynologicznej prof. dr hab. n. med. Marcin Barczyński.

Choroba Hashimoto - będąca rodzajem przewlekłego zapalenia tarczycy o podłożu autoimmunologicznym - jest rozpoznawana u coraz większej liczby pacjentów. Jednak u części z nich nie ma ku temu podstaw.

Niskorosłość rozpoznaje się, gdy wysokość ciała dziecka - sprawdzana na siatce centylowej - znajduje się poniżej 3 centyla. „Ważna jest czujność rodziców oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, by w porę wychwycić problem. Najlepszym sposobem są wykonywane przy okazji okresowych badań profilaktycznych regularne pomiary wysokości ciała i nanoszenie wyników na siatkę centylową” — mówi prof. dr hab. n. med. Mieczysław Szalecki, kierownik Kliniki Endokrynologii i Diabetologii w Instytucie „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie.

Diagnostyka nawracających omdleń o podłożu kardiologicznym bywa trudna i długotrwała. Zaburzenia rytmu serca, powodującego zasłabnięcia i przejściowe utraty przytomności, bardzo często nie sposób uchwycić w trakcie rutynowego badania EKG czy nawet metodą Holtera. „Omdlenia kardiogenne są bardzo zróżnicowane w swoich mechanizmach, ale niosą za sobą najpoważniejsze rokowanie. Dlatego diagnostyka przejściowych utrat przytomności powinna być prowadzona aż do skutku” - podkreśla prof. dr hab. n. med. Andrzej Przybylski, specjalista chorób wewnętrznych i kardiologii.

2019 r. w endokrynologii podsumowuje prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński, kierownik Katedry i Kliniki Endokrynologii i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii.

Dokładniejsze metody pomiaru stężenia bisfenolu A (BPA) w organizmie człowieka wykazały, że poziom tej zaburzającej funkcjonowanie układu hormonalnego substancji w naszych ciałach jest znacznie wyższy, niż wcześniej zakładano - informuje „The Lancet Diabetes & Endocrinology”.

Obecny w paragonach fiskalnych bisfenol A (BPA) może stwarzać zagrożenie dla zdrowia pracowników sieci handlowych – ostrzega dr n. med. Aleksandra Rutkowska z GUMed. Krajowa Sekcja Pracowników Handlu NSZZ „Solidarność” zapowiedziała, że wystąpi o wycofanie z użycia paragonów z BPA.

O przedwczesnym dojrzewaniu płciowym mówimy, gdy objawy pokwitania wystąpią u dziewcząt przed 8. r.ż., a u chłopców przed 9. r.ż. „To problem, który znacznie częściej dotyczy dziewczynek, jednak u chłopców jest większym powodem do niepokoju” — mówi prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak, krajowy konsultant w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

W przypadku podejrzenia chorób tarczycy diagnostykę należy zacząć od oznaczenia TSH i FT4 oraz USG tego narządu. „Badanie ultrasonograficzne pomaga różnicować przyczynę zaburzeń czynności tarczycy” – mówiła prof. Beata Kos-Kudła podczas XIX Kongresu Medycyny Rodzinnej w Łodzi.

Zaburzenia czynności tarczycy u kobiet w wieku rozrodczym wpływają na stres oksydacyjny, co przekłada się na problemy z zajściem w ciążę - wynika z badań naukowców z ICZMP w Łodzi.

Ocena, która z kilku przytarczyc jest odpowiedzialna za nadmierną produkcję parathormonu, do tej pory była często możliwa tylko podczas operacji. O przełomie w diagnostyce przytarczyc dzięki zastosowaniu pozytonowej tomografii emisyjnej z choliną znakowaną radioaktywnym fluorem – mówi ppłk. dr n. med. Andrzej Mazurek z Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej.

W leczeniu zakażeń wywołanych przez Clostridium difficile rutynowo stosuje się antybiotyki. Mimo takiego leczenia ok. 25-30 proc. pacjentów cierpi na nawracające biegunki, związane z przewlekłym zakażeniem bakterią. Alternatywą dla długotrwałej antybiotykoterapii jest przeszczep mikrobioty jelitowej.

Czy wiosną potrzebna jest suplementacja witaminy D? „Decydujący jest styl życia: ilość czasu spędzanego w nasłonecznionych miejscach, stosowanie kremów z filtrami UV, wiek, a także dieta” — mówi prof. Mieczysław Walczak, krajowy konsultant w dziedzinie diabetologii i endokrynologii dziecięcej.

Nadmierny wzrost dotyczy 3 proc. polskich dzieci, niezależnie od ich płci i wieku. „Wysokorosłość jest najczęściej uwarunkowana rodzinnie i nie ma podłoża patologicznego. Lekarze rozpoznają wówczas fizjologiczny wariant rozwoju, tzw. konstytucjonalnie wysoki wzrost. Niekiedy jednak nadmierny wzrost może być objawem choroby, nierzadko uwarunkowanej genetycznie” — mówi prof. Mieczysław Walczak, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Należy pamiętać, że witamina D jest lekiem, stosowanie jej w uderzeniowych dawkach grozi przedawkowaniem - ostrzega prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Estrogen i inne hormony płciowe mogą odpowiadać za częstsze występowanie bólów głowy i migren u kobiet – wynika z badań hiszpańskich naukowców. Działanie estrogenu oraz zmiany w jego poziomie uczulają na bodźce komórki wokół nerwu trójdzielnego, wyzwalające atak migreny.

Teranostyka, czyli ścisłe połączenie diagnostyki i terapii w celu dobrania do konkretnego pacjenta najskuteczniejszej, a jednocześnie bezpiecznej terapii, to podejście, które staje się coraz powszechniejsze w medycynie. Eksperci Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej upatrują najszybszego rozwoju tego podejścia w onkologii.

Spośród 43 dziedzin medycyny wybranych przez firmę analityczną MAHTA nie istnieje taka, w której pacjenci nie napotkaliby istotnych ograniczeń w dostępie do gwarantowanych (teoretycznie) świadczeń zdrowotnych - to jeden z kluczowych wniosków płynących z najnowszego raportu fundacji WHC.

Częste spożywanie węglowodanów rafinowanych wiąże się z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy, natomiast wzmożona konsumpcja ryb i warzyw koreluje z późniejszym rozpoczęciem przekwitania - czytamy na łamach "Journal of Epidemiology & Community Health".

Opracowanie skutecznych metod zapobiegania niedoborom jodu w Europie oraz kontrola zapobiegania tym niedoborom to postulaty zawarte w "Krakowskiej deklaracji o jodzie", którą naukowcy z 27 państw podpisali w Krakowie.

Chorobę tarczycy ma lub miało 22 proc. Polaków. Wiele osób nie wie, że u nich ten gruczoł nie funkcjonuje prawidłowo, m.in. dlatego, że są takie rejony kraju, gdzie na wizytę u endokrynologa czeka się nawet rok. Ogólnopolska Kampania Edukacyjna „Tarczyca – otocz ją opieką”, organizowana przez Stowarzyszenie Polskie Amazonki Ruch Społeczny (PARS), ma na celu podniesienie poziomu wiedzy na temat chorób tarczycy.

Światowi eksperci podkreślają, że niedobory witaminy D są stwierdzane w przebiegu ponad 80 różnych chorób autoimmunologicznych. Zdaniem prof. Yehudy Shoenfelda, u pacjentów z chorobami wynikającymi z autoagresji konieczna jest regularna kontrola poziomu metabolitów witaminy D i racjonalna suplementacja.

Spożywanie produktów zawierających witaminę D ani jej synteza w skórze nie są w stanie zaspokoić całkowitego zapotrzebowania na tę witaminę. Dlatego eksperci zalecają mieszkańcom Europy Środkowej, aby od września do kwietnia profilaktycznie przyjmowali preparaty z witaminą D. Dawki suplementacji powinny być dostosowane do wieku i stanu zdrowia.

Rejestracja przez Europejską Agencję Leków pierwszego biopodobnego rekombinowanego ludzkiego hormonu wzrostu umożliwiła zwiększenie dostępności leczenia biologicznego i rozszerzenie wskazań do jego stosowania.

Utrzymujący się niski poziom selenu w surowicy krwi może powodować zwiększone ryzyko występowania chorób tarczycy i układu krążenia. Tymczasem z badań wynika, że niski poziom stężenia tego pierwiastka odnotowywany jest na terenie całej Europy.

Wprowadzenie leków biologicznych, uzyskiwanych technikami rekombinacji DNA, okazało się przełomem w leczeniu milionów pacjentów dotkniętych chorobami, wobec których stosowane wcześniej farmaceutyki były nieskuteczne.

Prof. Farid Saad odpowiada na pytania dotyczące terapii hormonalnej u mężczyzn. Profesor jest globalnym szefem resortu medycyny męskiej firmy Bayer w Berlinie, pracuje w Gulf Medical University School of Medicine w Ajmanie oraz Colombia University NY.

Z okazji 60-lecia pierwszego w Polsce zastosowania radiojodu w chorobach endokrynologicznych w miniony weekend w Poznaniu odbyła się konferencja pt. „Kontrowersje i perspektywy diagnostyki i leczenia izotopowego w ujęciu interdyscyplinarnym”. Podczas konferencji doświadczenia w zakresie rozpoznawania schorzeń i stosowania terapii z wykorzystaniem izotopów promieniotwórczych wymieniali specjaliści różnych dziedzin medycy, m.in. endokrynolodzy, tyreolodzy oraz medycy nuklearni.

Męskość kojarzy się dziś z testosteronem. Jakie mogą być efekty niedoboru lub nadmiaru testosteronu? Czy jego wysokie stężenie to zawsze zysk dla mężczyzny?