Endokrynologia

Określenie choroba rzadka sugeruje incydentalność występowania, ale tylko w Polsce dotkniętych tymi schorzeniami są miliony osób. – Praktycznie każdy lekarz, pielęgniarka, rehabilitant spotyka się z takim pacjentem. Tylko 5 proc. chorób rzadkich ma leczenie działające na przyczynę, ale to wcale nie zwalnia nas z odpowiedzialności za postawienie właściwej diagnozy i opieki w pozostałych procentach chorób rzadkich - mówi prof. Robert Śmigiel.

Ministerstwo Zdrowia podało, że od 26 sierpnia br. funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie endokrynologii pełni prof. Marek Ruchała.

Polskie Towarzystwo Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej zaprasza do Wrocławia na XXVII Sympozjum, w czasie którego analizowane będą aktualne problemy diagnostyczne i terapeutyczne endokrynologii i diabetologii dziecięcej. Wydarzenie odbędzie się w dniach 24-26 października 2024 r.

To kwestia organizacji systemu. Część chorych z powodzeniem mogą leczyć lekarze podstawowej opieki zdrowotnej. Nie każdy chory z pojedynczym guzkiem czy rozpoznaną niedoczynnością tarczycy musi trafiać do endokrynologa – ocenia prof. Beata Kos-Kudła, prezes PTE.

W 2023 r. działania konsultanta krajowego i większości towarzystw naukowych zajmujących się problematyką endokrynologiczną (Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, Polskiego Towarzystwa Tyreologicznego, Polskiego Towarzystwa Endokrynologii Onkologicznej) koncentrowały się na wdrażaniu do praktyki rekomendacji dotyczących diagnostyki i leczenia endokrynopatii oraz wprowadzaniu zmian do istniejących programów lekowych w celu usprawnienia i zwiększenia efektywności leczenia pacjentów.

Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia, w którym Ministerstwo Zdrowia dopuszcza lekarzy w trakcie specjalizacji z endokrynologii i diabetologii do samodzielnego udzielania świadczeń pacjentom poniżej 18. roku życia. Celem jest zwiększenie dostępności do porad specjalistycznych.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach dołączył do elitarnego grona ośrodków leczących rzadkie nowotwory trzustki metodą małoinwazyjną. Cztery pierwsze zabiegi termicznej ablacji guzów neuroendokrynnych trzustki za pomocą prądu o częstotliwości fal radiowych (RFA) wykonano w Pracowni Endoskopowej NIO w Gliwicach.

Według nowego badania, o którym pisze „New England Journal of Medicine”, grasica ma kluczowe znaczenie dla ogólnego zdrowia dorosłych oraz zapobiegania chorobom nowotworowym, dlatego nie należy jej usuwać rutynowo w czasie operacji kardiochirurgicznych.

W wielu przypadkach powinny być zmienione zapisy programowe w sposób umożliwiający większą elastyczność wprowadzania pacjentów do leczenia. Jest to ogromnie ważne, ponieważ chorzy, którzy powinni być objęci profilaktyką, a nie są, często trafiają w ciężkim stanie na szpitalne oddziały ratunkowe czy oddziały intensywnej terapii. Można tego uniknąć - tłumaczy prof. Mieczysław Walczak.

Ostatnie lata w Polsce, ale też w Europie, przyniosły dynamiczny wzrost zachorowań na cukrzycę typu 1 u dzieci i młodzieży. - Wyzwaniem pozostaje wczesne rozpoznanie tych przypadków, co pozwoli na ochronę małych pacjentów przed powikłaniami choroby – mówi prof. dr hab. n. med. Artur Bossowski, konsultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej.

Środowisko endokrynologów postuluje zmiany, mają na celu doprecyzowanie przepisów i polepszenie opieki nad osobami chorymi na endokrynopatie. Niektóre z tych inicjatyw i działań już się rozpoczęły - informuje prof. Andrzej Lewiński, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii.

Sytuacja polityczna i geograficzna bliskość działań wojennych spowodowały, iż odżyła problematyka działań profilaktycznych na wypadek skażenia radioaktywnego. Stąd istotne stało się przybliżenie wytycznych WHO z 2017 roku dotyczących zasad stosowania stabilnego jodu - mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński, podsumowując 2022 r. w endokrynologii.

Jest się czym pochwalić. Mamy nowoczesne insuliny do terapii dzieci z cukrzycą oraz ogólną dostępność indywidualnych pomp insulinowych – mówił podczas konferencji „Polityka lekowa” prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak, prezes Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej.

Szwedzki współtwórca nowoczesnej chirurgii endokrynologicznej prof. Anders Bergenfelz odebrał w poniedziałek, 24 października, tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Uczelnia nagrodziła naukowca za całokształt osiągnięć.

Choć jodku potasu użytego w stanie wyższej konieczności nie należy się bać, to nadmierna, długotrwała i nieuzasadniona suplementacja jodu może przyczynić się do rozwoju zaburzeń hormonalnych - niedoczynności lub nadczynności tarczycy, a także wywołania lub nasilenia objawów zapalenia tarczycy, np. choroby Hashimoto - ostrzega lek. Szymon Suwała, endokrynolog i propagator wiedzy medycznej.

Optymalny czas podania preparatu jodu obejmuje zakres od 24 godzin przed spodziewanym początkiem narażenia na promieniowanie radioaktywne do 2 godzin po nim. Tak krótki czas oznacza, że skuteczne działanie jest możliwe tylko wówczas, jeśli zostanie ono wcześniej starannie zaplanowane - mówi prof. Andrzej Lewiński.

Hormony męskie i żeńskie różnicują przebieg COVID-19. Mężczyźni są bardziej podatni i narażeni na śmiertelność z powodu ostrej infekcji, a u kobiet częściej występują objawy long i post-COVID - zaznaczyła wirusolog prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska.

Dystrybucja jodku potasu, zdaniem wiceministra Pobożego, ma charakter rutynowy na wypadek ewentualnego wystąpienia zagrożenia radiacyjnego. W tej chwili ono nie występuje, “musimy przygotowywać się nawet na warianty, które wydają się dziś niemożliwe". Specjaliści ostrzegają przed przyjmowaniem jodku potasu ”na zapas“.

X Zjazd Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej odbędzie się w dniach 20-22 października 2022 r. w formule stacjonarnej w hotelu Radisson Hotel & Suites w Gdańsku.

Podawanie hormonu wzrostu osobom z nadwagą/otyłością i niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby (NAFLD) łagodzi stłuszczenie wątroby, stany zapalne i zwłóknienie tego narządu - wynika z badania, którego wyniki przedstawiono podczas konferencji ENDO 2022.

Wyniki badań naukowych specjalistów ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii okazały się przełomowe dla diagnostyki i leczenia pacjentów z mikrorakiem brodawkowatym tarczycy. Praca dra Kuchareczko została uznana za najlepsze doniesienie naukowe Kongresu Polskich Towarzystw Naukowych "Wokół raka tarczycy".

U części dzieci otyłość jest uwarunkowana genetycznie. Problem ten zbada Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach wraz z niemieckimi naukowcami. Trwa rekrutacja pacjentów do badania.

Prof. dr hab. Marek Ruchała, Kanclerz Nauk Medycznych, kierownik Katedry i Kliniki Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych znalazł się w gronie 0,1 proc. światowych naukowców publikujących prace na temat chorób tarczycy - przekazał Uniwersytet Medyczny w Poznaniu.

Polska należy do krajów o największym wzroście zachorowań dzieci i młodzieży na cukrzycę typu 1. Wzrost ten sięga powyżej 7 proc. rocznie i dotyczy przede wszystkim najmłodszej grupy dzieci poniżej 5 lat - mówi prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak.

O funkcjonujących i nowo wprowadzonych programach lekowych dla chorych endokrynologicznie, w tym także pacjentów z chorobami rzadkimi mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński, konsultant krajowy w dziedzinie endokrynologii, kierownik Katedry i Kliniki Endokrynologii i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Otyłość może utrudniać kobiecie zajście w ciążę, zagrozić jej prawidłowemu przebiegowi, a także być przyczyną powikłań podczas porodu. Dobra wiadomość jest taka, że już utrata nawet 5 proc. masy ciała wpływa korzystnie na płodność.

Jaki związek z otyłością ma hormon wzrostu? Dlaczego, gdy mało śpimy, rośnie ryzyko problemów z masą ciała? Które hormony odpowiadają za uczucie sytości i głodu? I w jaki sposób stres może prowadzić do problemów hormonalnych? O endokrynologicznych przyczynach otyłości mówi w wywiadzie prof. Beata Matyjaszek-Matuszek.

U osób, które chorują na otyłość, zaburzenia endokrynologiczne występują częściej niż w populacji ogólnej. Najczęstszą chorobą endokrynologiczną, która prowadzi do otyłości, jest niedoczynność tarczycy.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy (SNT), czyli podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) przy prawidłowym stężeniu wolnej tyroksyny (fT4), występuje u 10-20 proc. osób w wieku powyżej 65 lat. Chociaż SNT może być związana ze zwiększonym ryzykiem niewydolności serca, szczególnie gdy TSH wynosi ≥10 mIU/l (przy takiej wartości TSH jest wskazana terapia lewotyroksyną), rutynowe leczenie bezobjawowych pacjentów z SNT jest kontrowersyjne.

Prof. dr hab. n. med. Marek Bolanowski jest specjalistą z dziedziny chorób wewnętrznych i endokrynologii, kierownikiem Katedry i Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich oraz Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu.