Depresja

Większość środków na leczenie i profilaktykę depresji samorządy wydają w ramach jednorazowych działań, nadal brakuje w tym obszarze programów kompleksowej opieki. Organizowana przez MZ kampania informacyjno - edukacyjna na temat depresji miała ruszyć na początku 2018 r., rozpoczęła się niestety dopiero w październiku – takie są wyniki kontroli przeprowadzonej w sześciu województwach. Okres kontroli to 2015 – wrzesień 2017.

Metanaliza danych opisana na łamach pisma „JAMA Psychiatry” wykazała, że ćwiczenia siłowe w znacznym stopniu minimalizują objawy depresji.

Brytyjscy naukowcy zbadają, czy depresja jest wywoływana przez stan zapalny w organizmie i czy można w takim razie leczyć ją lekami przeciwzapalnymi.

Danio, popularna rybka akwariowa z rodziny karpiowatych, ma genotyp w 80 proc. identyczny z ludzkim. Zapada też na te same co człowiek choroby. Naukowcy wykorzystają ją do badań nad chorobami neurologicznymi, jak Alzheimer i Parkinson, oraz przy opracowywaniu leku dla osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Już dziś, pozyskane dzięki tym doświadczeniom, związki chemiczne są wypróbowywane na chorych na czerniaka i białaczkę.

Badania trójki naukowców ze szwedzkiego Uniwersytetu w Lund wykazały, że 28 proc. z grupy przebadanych, świeżoupieczonych ojców skarżyło się na obniżenie nastroju i stany depresyjne. Skąd wzięły się u nich objawy depresji poporodowej?

Zaburzenia psychiczne mogą być wynikiem oddziaływania długotrwałego stresu. Mieszkańcy dużych miast, którzy w dzieciństwie nie mieli kontaktu ze zwierzętami i wiejskim środowiskiem gorzej reagują na czynniki stresogenne. Czy są zatem w większym stopniu zagrożeni wystąpieniem zaburzeń psychicznych? Taką tezę próbuje udowodnić badanie opublikowane w czasopiśmie PNAS.

Z okazji Ogólnopolskiego Dnia Walki z Depresją zainaugurowano w tym roku dwie kampanie społeczne. Obie mają na celu zwrócenie uwagi na tę powszechną chorobę, poprawę dostępu pacjentów do szybkiej diagnostyki i leczenia oraz zmianę sposobu postrzegania specjalistów, którzy mogą chorym pomóc.

Obraz kliniczny zaburzeń depresyjnych jest przedstawiany w artykułach naukowych przeważnie w postaci wyszczególnienia klasyfikacyjnych objawów depresji zawartych w międzynarodowym systemie kodowania zaburzeń psychicznych w ICD-10. Często jednak ten opis nie pozwala na odniesienie poszczególnych grup objawów do rzeczywistości klinicznej. Nie umożliwia też uwzględnienia specyficznych problemów w relacjonowaniu lekarzowi symptomów depresyjnych przez różne grupy pacjentów (np. różnic pomiędzy kobietami i mężczyznami, jeśli chodzi o sposób, w jaki opisują oni zaburzenia nastroju).

O męskiej depresji i jej wpływie na życie seksualne pacjentów rozmawiamy z lek. Sławomirem Jakimą, psychiatrą, seksuologiem i psychoterapeutą.

Według podręczników psychiatrii, kobiety zapadają na depresję dwa razy częściej niż mężczyźni. Informacja ta jest podawana w niezliczonych publikacjach, poradnikach i doniesieniach medialnych. Powstają prace wyjaśniające, dlaczego kobiety chorują na depresję częściej niż mężczyźni. Wszystko to jednak może być oparte na fałszywym założeniu. Istnieją bowiem poważne badania naukowe i wspierające je opinie ekspertów, które mówią, że mężczyźni chorują na depresję co najmniej równie często jak kobiety, a proporcja zachorowań 2 do 1 jest nieporozumieniem.

Depresja jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych w okresie późnej dorosłości. Często pozostaje niezdiagnozowana z uwagi na to, że różne jej przejawy są mylnie traktowane jako objaw demencji czy też oznaka starzenia się. Współczesne standardy leczenia depresji wieku podeszłego akcentują potrzebę kompleksowego podejścia, uwzględniającego również psychoterapię.

O powstaniu predyspozycji do depresji u płodu decyduje m.in. przeżywanie silnego lub przewlekłego stresu przez matkę w czasie ciąży. O wyjaśnienie głównych założeń teorii neurorozwojowej depresji stworzonej przez prof. Piotra Gałeckiego oraz doc. Monikę Talarowską poprosiliśmy jednego z jej autorów oraz dr Małgorzatę Kowalczyk, psychologa, psychoterapeutę.

Jedna piąta pacjentów zgłaszających się do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej ma objawy depresji, ale tylko co czwarty chory uzyskuje właściwą pomoc. Różne choroby somatyczne mogą być bowiem konsekwencją depresji albo jej maską.

Depresja jest jednostką chorobową, w której następuje ciągła mobilizacja układu immunologicznego, zarówno na obwodzie, jak i w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). U chorych z objawami depresji widoczny jest wzrost parametrów czynnego procesu zapalnego, w tym cytokin prozapalnych: interleukin (IL-1b, IL-6), TNF-alfa czy INF-gamma. Można rozpatrywać depresję jako „chroniczne przeziębienie” organizmu, pojawiające się w odpowiedzi na dotykające go mniejsze lub większe stresory.

Na szeroko rozumiane zaburzenia depresyjne, jak oceniają specjaliści, cierpi aż 20 proc. młodzieży. U bardzo młodych osób depresja ma często atypowe objawy i trudno ją rozpoznać. Nadal stosunkowo niewiele nastolatków z zaburzeniami depresyjnymi trafia do specjalisty i jest odpowiednio leczonych. To bardzo niebezpieczne zjawisko, bo skutkiem depresji może być nawet samobójcza śmierć.

Co dziesiąty pacjent zgłaszający się do lekarza pierwszego kontaktu z powodu innych dolegliwości ma pełnoobjawową depresję, niemal połowa ma kłopoty ze snem. Zwiększająca się z roku na rok populacja osób starszych powoduje, że liczba pacjentów z demencją szybko rośnie. Zadaniem lekarza rodzinnego jest jak najwcześniejsze rozpoznanie otępienia i depresji u osób w wieku podeszłym. Depresja dotyka osoby w każdym wieku — poczynając od nastolatków, a kończąc na seniorach, nawet tych po 90. r.ż. Zaczyna się różnie i ma różny przebieg.

„Depresje w wieku podeszłym są częstym zjawiskiem” — mówi psychiatra prof. dr hab. n. med. Tadeusz Parnowski, specjalizujący się w psychogeriatrii. Według danych epidemiologicznych, depresje występują u ok. 9 proc. populacji ludzi starych, ale np. aż u 25 proc. pensjonariuszy domów pomocy społecznej.

Depresja stanowi obecnie czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie. Według Światowej Organizacji Zdrowia, dotyka ona około 10 proc. populacji, bez względu na płeć, wiek, wykształcenie czy status społeczny. Czy problem depresji jest w Polsce określony i widoczny? Rozmawiamy z dr. hab. n. med. Łukaszem Święcickim, prof. nadzw., ordynatorem Oddziału Chorób Afektywnych II Kliniki Psychiatrii Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, nowo powołanym ekspertem ds. depresji w Ministerstwie Zdrowia.

23 lutego w Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją startuje 10 edycja ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej Forum Przeciw Depresji, która w tym roku będzie poświęcona konkretnym działaniom ukierunkowanym na pacjenta oraz najbliższych osoby chorej na depresję.

Każdego dnia 16 Polaków odbiera sobie życie na skutek depresji. To dlatego, że co najmniej połowa chorych nie szuka pomocy specjalisty. A depresja jest chorobą psychiczną o największej skuteczności w leczeniu.

Opublikowane w Molecular Psychiatry wyniki badań sugerują, że depresja może prowadzić do uszkodzenia hipokampa.

Projekt „Nowa terapia S-ketaminą w leczeniu depresji lekoopornej” ma na celu opracowanie technologii nowej drogi podawania ketaminy u osób chorych na depresję, w tym także ciężkie postacie depresji lekoopornej. Celon Pharma SA uzyskała na ten projekt badawczy dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Dzieci i młodzież przyjmujące jeden z pięciu najczęściej przepisywanych antydepresantów są dwukrotnie bardziej zagrożone samobójstwem i pojawieniem się agresji - twierdzą duńscy uczeni. Według nich, niskiej jakości dane z badań klinicznych spowodowały zaniżone oceny.

Dane kliniczne wskazują na pozytywny efekt suplementacji cynkiem, zwłaszcza w połączeniu z wybranymi lekami przeciwdepresyjnymi. Według WHO, na depresję cierpi juz 10 proc. światowej populacji.

Obniżony nastrój podnosi w mózgu poziom związanych ze stresem opioidów, a we krwi stężenie białek promujących stany zapalne. Może to oznaczać zwiększone ryzyko różnorodnych chorób.

Terapia lekami przeciwdepresyjnymi prowadzona w 2. i 3. trymestrze ciąży prawie dwukrotnie zwiększa ryzyko autyzmu - twierdzą naukowcy. Jedna z możliwych przyczyn to zaburzenia działania uczestniczącej w rozwoju mózgu serotoniny.

Naukowcy opracowali mapę pokazującą, jak różnorodne czynniki oddziałują ze sobą przy powstawaniu choroby. Taki model może pomóc w pracach nad lepszymi terapiami i w dobieraniu indywidualnego leczenia.

Lęki i depresja po przyjściu na świat dziecka są częste także u mężczyzn. Po zakończeniu ciąży warto więc objąć opieką całą rodzinę.

Leczenie światłem i terapia poznawczo-behawioralna równie efektywnie poprawiają nastrój w czasie sezonowej depresji. Pomoc psychologiczna lepiej jednak zapobiega nawrotom zaburzeń nastroju.

Przedłużone okresy siedzenia w drugim trymestrze ciąży wiążą się z większym ryzykiem rozwoju depresji, nadwagi i cukrzycy. Według autorów nowego badania, przerwy w siedzeniu to dobra strategia ochrony przyszłych mam.